hósdagur 18. apríl 2002síða 10

18 Nr. 73 - 18. apríl 2002 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Rotin norskur toskur Seinastu vikurnar hava donsku tollmyndug- leikarnir steðgað fleiri lastbilum, sum eru komnir úr Noregi við toski, sum var ætlaður ES-marknaðinum. Men fiskurin vísti seg at vera so vánaligur, at donsku tollararnir sendu lastbilarnar aftur til Noregs við fisk- inum. Norska blaðið Aften- posten skrivaði í gjár, at millum 20 og 30 last- bilar eru vorðnir steðg- aðir í Danmark, tí fisk- urin var rotin. Bara teir seinastu fjúrtan dag- arnar er fiskur fyri einar tíggju milliónir krónur sendur aftur til Noregs. Sambært Aftenpost- en hevur hetta havt við sær, at fleiri fiskakeyp- arar í ES-londunum hava sýtt fyri at keypa tosk úr Noregi, og í fiski- og havbúnaðar- felagnum bera tey ótta fyri umdøminum hjá norskum fiski. Vend í USA Nú er tað ikki longur ein spurningur, um vend er komin í amerikanska bú- skapin. Tølini fyri mars mánað vísa m. a., at ídnaðarframleiðslan í USA vaks 0,7 prosent samanborið við februar, og hetta er størsta fram- gongdin í næstan tvey ár. Eygleiðarar siga, at framgongdin partvíst stendst av stálstríðnum við ES, men at hon kortini er ein greið ábending um, at vend er komin í amerikanska búskapin. Verkfall Seinastu dagarnar hava starvsfólk á nógvum norskum gistingarhúsum verið í verkfalli, og leyg- ardagin fara fleiri afturat í verkfall. Norska gist- ingarhúsfelagið sigur, at frá leygardegnum fara 2000 av starvsfólkunum at sita við hús, og kann- ingar vísa, at hetta fer at kosta gistingarhúsunum einar 70 milliónir krónur um vikuna. Sum ikki eina ferð er tað stríð um løn, sum skilir starvsfólkini og tey, sum eiga gistingar- húsini. Gistingarhúsfe- lagið hevur boðað frá, at fara onnur fakfeløg at leggja seg út í stríðið, fer felagið at stevna við kravi um endurgjald. Úr Norðurlondum: Sjómans- skúlar í kreppu Donsku sjómansskúl- arnir eru komnir í kreppu, tí tað eru alt ov fáir næmingar og alt ov nógvir skúlar. Úrslitið er, at frálæran versnar, og at fleiri og fleiri fara at velja sær aðrar út- búgvingar. Stjórin á størsta sjó- mansskúlanum í Dan- mark, SIMAC í Svend- borg, sigur, at gongdin hevur stóra ávirkan á gerandisdagin á skúlun- um. Kurt Rye Damkjær sigur, at leiðslurnar á skúlunum hava nóg mik- ið við at hugsa um, hvussu tær skulu útvega sær nóg mikið av næm- ingum, so myndugleik- arnir ikki læsa skúlarnar. Hann vísir samstundis á, at skúlarnir eru illa fyri fíggjarliga, og at teir tí ferð eftir ferð noyðast at útseta ella avlýsa skeið, tí tey eru ov kostnaðarmikil. - Trupulleikin er, at vit eru alt ov nógv um at býta teir fáu pengarnar, sum eru, sigur Kurt Rye Damkjær. Í fjør hevði skúlin í Svendborg ein umsetning upp á 55 milliónir krónur, og úr- slitið var 3,5 milliónir krónur í halli. Stjórin ivast ikki í, at roknskap- urin eisini fer at geva hall í ár. Í løtuni ganga 38 næmingar á skúlanum í Svendborg, men har er pláss fyri 100 næming- um. Nýggir flokkar skulu takast upp í summar, og higartil hava 40 søkt um at sleppa í skúla. Fyrr plagdu um- leið 80 at søkja um upp- tøku. Stjórin á SIMAC er ikki í iva um, at tað eru alt ov nógvir sjómans- skúlar í Danmark, og hann heldur, at tað hevði verið nóg mikið við tveimum skúlum. Tað almenna letur skúlunum 150 milliónir krónur um árið, men tað munar ov lítið til allar skúlarnar. Politikararnir hava higartil verið samdir um at varðveita teir skúlar- nar, sum eru, men teir hava hinvegin eisini ver- ið samdir um ikki at játta skúlunum meiri pengar. Tað er heldur ikki bara sjómansskúlin í Svend- borg, sum hevur fíggjar- ligar trupulleikar. Skúl- arnir í Frederikshavn og Esbjerg-Fanø kæra seg um tað sama, og í báðum støðum kæra leiðslurnar seg eisini um, at færri og færri søkja inn á skúl- arnar. Umhvørvisstovnurin hjá ST ávarar um, at tann veksandi hitin á Jørðini kann elva til stóra vatnflóð í Himmalaya UMHVØRVI Árni Joensen ST-stovnurin UNFP sigur í einari nýggjari frágreiðing, at fleiri vøtn í Himmalaya veksa so skjótt, at um nøkur fá ár verður vatnflóð í fleiri økjum. Úrslitið verður, at vatnið fer at floyma oman ígjøgnum dalarnar, og tað verður ein vanlukka fyri tey, sum búgva har, sigur stovnurin. Leiðarin í einari kann- ingarnevnd, sum hevur kannað viðurskiftini, sigur, at fleiri vøtn eru vaksin nógv seinnu árini. Sum dømi verður nevnt eitt lítið vatn í Dolakha-økinum. Í fimti-árunum var hetta vatnið 0,23 ferkilometur til víddar, men í dag er tað 1,4 ferkilometur stórt. ST hevur sent verkfrøð- ingar og onnur til Himma- laya at kanna, hvat gerast kann fyri at fyribyrgja vatnflóð og at kunna fólkið í dølunum um vandan. - Vit plagdu at siga, at fjøllini vóru stór og sterk, og at einki kundi ávirka tey, men nú síggja vit, at tey eru líka viðkvom sum havið og skógirnir, sigur Klaus Top- fer, sum er stjóri í um- hvørvisstovninum hjá ST. Týðandi umboðs- menn fyri Bush- umsitingina hittu fleiri ferðir kvett- menninar í Venesuela, áðrenn Hugo Chavez, forseti varð koyrdur frá. Semja var um, at forsetin máti koyrast frá VENESUELA Árni Joensen Stóra amerikanska blaðið New York Times, avdúkar nú, at amerikanska stjórnin var uppi í royndini at koyra forsetan í Venesuela, Hugo Chavez, frá. Blaðið skrivar, at umboð fyri kvettmenninar vóru í Washington og greiddu frá, at teir vóru misnøgdir við forsetan. Sambært blaðnum tók stjórnarumsitingin und- ir við misnøgdini, men ráddi umboðunum til at nýta lóglig amboð, ætlaðu teir at koyra Chavez úr forsetaembætinum. Men keldur í verjumála- ráðnum Pentagon hava eina lýsing av málinum. - Vit mæltu teimum ikki frá at gera statskvett. Vit sendu tekin til Venesuela um, at okkum dámdi ikki Chavez, sigur talsmaðurin hjá Pentagon sambært New York Times. Hann avsannar kortini, at verjumálaráðið var til reiðar at hjálpa kvettmonnunum við vápn- um. Beint eftir at kvettmenn- inir høvdu kunngjørt, at teir høvdu koyrt Hugo Chavez frá, kunngjørdi talsmaðurin hjá Bush forseta, Ari Fleicher, at amerikanska stjórnin var fegin um, at Chavez var frákoyrdur. Hann segði, at forsetin hevði roynt at binda fólk- sins vilja niður, og at tað var orsøkin til, at hann nú var koyrdur frá. Aðrar keldur hava sam- stundis víst á, at ameri- kanska stjórnin var ógvu- liga skjót at boða frá, at hon styðjaði Pedro Carmona, sum varð tilnevndur forseti eftir Chavez. Ein talsmaður hjá demokratiska flokkin- um sigur við New York Times, at Hvítu Húsini kunnaðu Kongressina um kvettið í Venesuela, longu áðrenn tað var greitt, hvat veruliga var hent. Sambært New York Times var tað týðiligt, at tað kom amerikansku stjórnini illa við, at Hugo Chavez varð settur aftur í forsetaembætið sunnu- dagin. USA hevði samband við kvettroyndina í Venesuela Vandi fyri vatnflóð í Himmalaya Hugo Chavez, forseti í Venesuela. Sambært New York Times var amerikanska stjórnarumsitingin vitandi um, at hervaldið fór at koyra hann frá og tók undir við kvettinum Mynd: Reuters Nr. 73 • hósdagur • 18. apríl 2002 • 76. árg. Citroën Jumper er komin í nýggjari út- gávu. ABS bremsu- skipan eru nú standard í øllum út- gávunum, eins og bilurin er betri ljóð- isoleraður og fæst við hópin av eykaútgerð. Útgávurnar við 2.2 og 2.8 HDI motorum hava skivubremsur aftan og framman BILAR Magnus Gunnarsson Eins og áður verður Citroën Jumper bygdur yvir sama karossarí sum líknandi útgávur av Peugeot og Fiat. Nýggi Jumper er ein heilt nýggjur bilur sum verður gjørdur í nógvum ymiskum útgávum sum vørubilur, lastbilur ella minibussur. Totalvektin er millum 2,9 og 3,5 tons og bilurin verður gjørdur í trimum ymiskum aksulfrástøðum. Vøruvognarnir fáast í ymiskum útgávum við vørurúmi í stødd millum 7,5 og 14 rúmmetrar. Alt nýtt innan Umframt at ABS bremsu- skipan nú er standard í øllum útgávunum, eru nógvar aðrar ábøtur, sum til dømis betri ljóðisolering, betri ljós í forlyktunum, nýggjur gearkassi við hydrauliskari kobling. Inn- an er alt nýtt, instrument- borðið og setrini. Setrið hjá bilførarnum hevur el-hita og kann stillast allar vegir. Gearstongin, ið situr í in- strumentpanelin, er sera løtt at handfara. Eisini hev- ur bilurin fjarstýrt sentral- lás og el-síðurútar. Meira ljóðleysur Jumper fæst við HDi motorum í trimum ymisk- um støddum. 2.0 HDi við 85 hk, 2.2 HDi við 100 hk og 2.8 HDi við 127 hk. Eitt nýtt slag av motorupp- hangum er við til at gera bilin meira ljóðleysan og harvið merkjast ongar rist- ingar frá motorinum. Eisini er nógv gjørt fyri at tryggja tey ferðandi í bilinum, sum hevur airbag í vinstru síðu sum standard og kann leverast við airbag í høgru síðu sum eykaútgerð. Jumper við 2.8 HDi motor- inum fæst eisini við auto- matiskum gearum. Sum minibussur er Jumper væl egnaður sum avlamisbilur. Citroën Jumper 2.8 Hdi v/ last Motorurin 4 syl. 2.8 HDi common rail diesel 127 hk Oljunýtsla 10,5 km/l Toppferð 152 km/t Dekkstødd 195/70-15 PR-8 (Jumper 29) Oljutangin 80 litrar Prísur kr. 230.000,- v.MVG Søluumboð Ivan Johansen Bilar Hoyvíksvegur 63 FO-110 Tórshavn Tel. 313666 www.ivan.fo Citroën Jumper – í heilt nýggjari útgávu Sum vørubilur fæst Jumper í 3 ymiskum støddum við vørurúmum frá 7,5 til 14 rúmmetrar Bilurin er sera arbeiðsvinarligur, og innan eru allir hentleikar til bilføraran Her er Marni Nattestad, sølumaður hjá Ivan Johansen Bilum, við einum nýggjum Citroën Jumper til P/F Leif Mohr C M Y K 19 18