leygardagur 21. august 1954síða 4

A 06 ØER á | i $ + pr PR! = á A EA 5 få * DE EON DEMO DOM Sum hardar nøtur fyri brendar tenn, eru gamlar konur fyri ungar menn Tað er nú meira enn ár síðani vit av og á fóru at hava ein stubba undir heitinum »KVINNAN« her í bladnum. Hereftir verða vil í minsta lagi einaferð um mánaðin at hava eina serliga kvinnudeild við åhugaverdum lesnaði fyri allar kvinnur. Allar kvinnur eiga ti at vissa sær blaðið nú beinan vegin. [ 61 ÅR SÍÐAN FYRSTA KVINNAN FEKK VALRÆTT Hin 7. juli, 61 ár aftaná at hin fyrst. a kvinnan í heiminum sett; kross á ein atkvøðuseðil tað hendi í New Zealandi fingu kvinnurnar um all- an heimin almenna våttan um, at tæt eiga at hava somu politisku rættindi sum menninir. Henda dag kom kon- vention S. t. um kvinnanna politisku rættindi í gildi. Konventiónin sigur. at allar kvinn- ur hava somu rættindi sum menninir. tå ið talan er um valrætt og rætt at koma í almenn embæti. Tá id ein i dag sær kvinnur arbeiða innanfyri politikk økonomi og á ti sosiala økinum. hugsar ein ikki um, hvussu sjáldsama stutt tað er síðani at kvinnurnar vórðu settar javnbjóðis nó.evum londum. New monnunum i í óvu kvinn- Zealand og Finland, ið g unum valrætt ávikavist í 1893 og 1906. undantikin. má ein leita fram til fyrra veraldarbardaga. áðrenn lond sum USA. Ongland, Sovjetsamveldid og Norðanlondini góvu kvinnunum val- rætt. Í Noreg fingu kvinnurnar komm- unalan valrætt i 1910 (til Stórtingið í 1913). Í Danmark. Íslandi og Før- oyum fingu kvinnurnar valrætt í 1915, í Svoriki 1921. Men atkvodurættindini er langt frå einasta Oki, har S.t. nevndin fyri støðu kvinnanna í samfelagnum hevur nak- að at siga. Um kvinnan skal koma at standa javnbjóðis manninum og hava sama virði sum arbeiðskraft. mugu hennara likind; fyri læru eisini gerast tey somu sum mannsins. Í dag restar : lond hava eina skúla- nógv í. Nóg skipan og yrkisupplæring, id er so eintáttað. at einans maðurin hevur al- gongd hagar til. Tað er eisini eitt úr- slit av teirri uppfatanini. at kvinnan Framhald KOLAMÁLIÐ . arfund, ið hann hevði við valutamið- støðina í fjør vár. Tað skal her verða jert við nakað av ti. ið M. Thomsen bar fram fyri Hvalbingum av hesum tiltikna. umrødda fundi við valutamið- støðina í fjør vár. Tey góðu tidindini, sum hann heyði at frambera fyri Hvalbingum var tað. at kolaprisurin málti skerast niður 10 kr. pr. ton, men sjálvandi vóru ikki allir Hvalbingar líka fegnir yvir slík tíðindi, og var tað tí onkur, sum mudd- aði ímóti; men hvat hendi tå; eitt Ó- løgi reis frá grunni. og tað var for- maðurin, hr. Thomsen, og tók hann soleiðis til orða: >at eftir sum Hval- bingar ikki vildu lækka kolaprisin, skuld; han siga teimum tað. at Martin Holm segði. at um Hvalbingar ikki vildu lækka kolaprísin, so skuldi út- lendskt kol verða flutt inn í dýrum dómi.“ nl er eilt minni sjálvstøðugt individ enn maðurin, tå ið kvinnur. ið gifta seg við manni av øðrum tjóðskapi sambært lógirnar í flestu londum av sær sjálv- um fáa borgararættindi mannsins. Í Nordanlondum hevur kvinnan rætt til at hava sin egna tjóðskap. um hon ynskir tað Men hetta framslig er bert tvey ára gamalt. Ikki mamma til sítt egna barn Undir einum doktaradisputalsi í Keypmannahavn nýliga kom tað fram. at ein kvinna hevdi átt eitt barn, sum hon sambært reglurnar um blóðslag- kanningarnar ikki kundj vera mamma til. Henda frásøgn var givin av eyka- skurðlækna Svend Ring Lyndrup úr Odense. tå id hann vardi sína doktara- viðgerð um rhesus-blóðslagsins nýtslu í faðirskaparmálum. Hetta kundi lættliga fingið keðiligar rættsmedisinskar fylgjur, um ein ikki var reiðiliga vísur í, at slíkt bert kann henda í einum av 50.000 tilfellum. Ein litil smoga vil hetta tó altid vera fyri ein møguligan pápa, men so hevur ein kortini ikki bert ansað eftir blóðslag- num. tá ið ein áður hevur avgjørt. hvor påpin er. Er tad so? Kvinnurnar i Nordanlondum og Ong- landi pynta seg fyri sínum meðsystrum. meðan kvinnurnar í Fraklandi pynta seg Íyri monnunum. Svenn Auren. Hetta var tað sama sum at leggja knívin á strúpan á Hvalbingum. Eg. vendi so aftur til upplýsningar nar frá M. H. Eitt kann serliga verða bitið merki í. og tað er tað. at Martin Holm sig- ur soleiðis: »Eg kann froa tað heiðraða ting við at síga frá, at landsstýrið eftir áheit- an frá stjórnini fyri R. K., longu hev- ur gingið Hvalbingum á møti, so hend- a áheitan er komin í seinna lagi, men fyri ti kann hon fúa góða nevndarvið- gerð eftir sum hon er vorðin tingmál.e Tad, at M. H. sigur, at landsstýrið longu framman undan hesi áheitan skal hava gingið Hvalbingum á møti eftir áheitan frá stjórnin; fyri R. K.. er ófaluligt; tí tá ið áheitan (um- sókn) okkara var í umbúna. tá fyrilå einki frá stjórnini fyri R. K. Tí um so hevði verið. so hevdi neyv- henda áheitan verið sed tinginum. Landsstýrið segði seg eisini taka støðu í hesum máli í fjør vár, men hvat spurdist burtur úr? Tað hevur verið sjónligt til dagin í dag. | V | KVINNAN x+ } i } Í Í ! i Í 19. aug. 1954 | FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Nr. 83 URTAPOTTARNIR Hvussu skulu urtapottarnir goymast, tá ein er burtur og heldur feriu? Ein stór balja verður sett á gólvið. Lagt verður aftur yvir meginpartin av baljuni, so at vatnið ikki skal for- dampa. Blómurnar verða settar runt um baljuna. Við hjálp av einari lørifts- ál. ið gongur úr vatninum og niður í moldina í urlapottinum, vilja blómur- når altíð kunna súgva vatn til sin, Til størri blómur einar tvær heldur breið- ar løriftsálir, til minni blåmur er ein smøl ál nóg mikið. or o MjElkin. Um summarið sårnar mjólkin skjótt. Hvat kann hon tá nýtast til? Er mjólkin bert eitt lítið sindur súr, kann hon tó bjargast við at lata ein knivsodd av natron í hana. Er mjólkin heilt súr, ber til at síla hana gjøgnum eitt klæði niður í eitt fat, so at sjálvur loypingurin verður sílaður frá. Á tann hátt fær ein frálíkan ost, hagarí ein kann røra kumman, ella eisini blanda hann við ymiskum grønmeti til summarsa- lat. Sår mjólk er frálík til klattar og pannu- køkur. men best smakkar hon sjálvandi sum rómastampur. Góð ráð! Nýkomnar blekkblettir ber væl til at fáa burtur við sitrónsaft. Tað krevst eitt sindur av toli, men gevur úrslit til end- ans. *x Sagt verður at frægasti máti at fáa flugurnar úr einum rúmi er at seta | hurðar ella vindeygu opin. so gjóstur verður í rúminum. Flugulortur fæst best best burtur við ut vaska við flógvum metikkidnadurin roynt at funnið ein máta, ið ger tað gjørligt at gera nyttu burtur úr hesum frálíku evnunum í mjólkini. Nú er hetta eydnast og hitt nýggja kremid hevur fingið heitið: D-krem. Tað er tó ein spurningur, um tað ikki er ódýrari bert at drepa >fjesið< niður í eitt mjólkafat. NYLON Tað er vert at minnast til, at nylonpløgg ikki skulu turkast í sólskini. Fyrst og fremst litfarast tey (hvítt nylon verður skjót gult), og aftrat tí minkar sólin munandi um haldgóðskuna. Við 200 tíma sólskini mink- ar haldgóðskan 40 pst., meðan hitt sam- svarandi prosenttalið fyri bummull bert er umleið 20. * 31 børn í alt. Í Hollandi gifti ein 64 ára gomul kvinna seg við einum einkjumanni, ið heiði 11 børn. Sjálv hevði hon ikki færri enn 14. Hartil kom at hon mátti forsyrgja 6 børnum frá fyrra hjúnarbandi manns síns. Tey 31 børnini høvdu spjaldur við navni á undir brúdleypinum. ÍSSKÁPIÐ HVUSSU ER BEST AT HALDA ÍSSKÁP- ID REINT? Ísskápið verður vaskað vid kloriumvatni. Í tablet til hvønn lítur av vatni. Klorium virkar bæði reinskandi og desinfiserandi. Osturin. OØsturin hevur lætt vid at torna.Hvat er tá at gera? Turrur ostur verður líka góður og åtiligur, tá ið hann verður lagdur niður í mjólk. Har liggur hann eina tíð, verður síðan upp úr aftur tikin, turkaður við einum klæði, latin uppí ein plastikkposa og síðan goymdur í eini stein- ella leiðurkrukku. Tapetplastikk Tapetplastik er nakað nytt, ið er tikið í brúk í Svøriki. Tad er flótandi og hevur ongan lit. Tad skal smyrjast upp á tapetið beinleiðis. Tá ið tað tornar, verður tapetið skyggjandi blankt og tolir bæði vatn og sá- pulút. Tilikt tapetsmyrsul er ógvuliga væl umtókt í Ameríku. sigur Svensk Fargteknisk Tidsskrift. Havnar kvinnufelag ger útferð til | Toftavatn vid Sigmundi. Farið verður | kl. 8 å morgni | | | | VAKRAR AV MJÓLK Tað er einki mark fyri, hvussu vakrar vit skulu vera, bert vit fylgja ráðum vakurieika- serfrodinganna og brúka tað ella tað krem- ið. Úr Paris frættist nú, at teir hava funnið eitt nytt slag av kremi, eitt slag, ið ger, at ', tær ungu vera ungar og tær gomlu gerast | ungar aftur. Tað er gjørt úr mjólk, sum | gjognum øldir hevur verið meit at vera hitt fremsta vakurleikaevnid. Í áravís hevur kos- Vit hava nú tó tað álit á okkara tingmonnum, at áheietan okkara kem- — MATPRÁT urða, men ikki altíð eru eplini so góð, og oftani eru tey illa etandi bert vanliga kókað. Tað kann tí løna seg at gera eitthvørt ann að burtur úr teimum. Til dømis: Hita eitt sindur av steikifeitti í eldføstum glasílati. Í glasið verða løgd nøkur løg av eplaflisum við osti, salti og smøri ímillum. Skal steikj- ast í ovninum 1 tíma. x Epli verda rivin og steikt å pannu sum pannukøkur. Legg nakrar flísar av fleski omanå og hell hitt heita feittið niður yvir. Kryddrað verður eftir ynski. LESIÐ KVINNUNA ! | | | | Nærum hvønn dag hava vit epli til døg- | | | Í Fyri tað fyrsta kann verða sagt, at landsstýrið ikki hevur gjørt tað, ið ur at fáa góða og sámiliga viðgerð. soleiðis at:tað á hesum sinni verður at spyrjast nakað burtur úr hesum | máli, ti nú má tað hava ligið nóg | leingi á láni. | Tað kann ikki á nakran hátt við- | kom í | seinna lagi, ti hon var dagfest 20. juli | og avhend løgtings og fólkatingsmanni P. M. Dam 25. juli. Og ivaleyst man hann hava borið hana fram beinleiðis | eftir tað at tingid varð sett ólavsøku- dag. Men tað, at áheitanin hevur ligið og híðað eftir viðgerð. er ein onnur gangast, alt neynda åheitan síða av sakini. At enda skal eg viðmerkja nakað til tey orð. sum Andreas Djurhuus segði í hesum máli. Hann leggur fyri við hesum orðum: >Landsstýrið hevur gjørt tað, ið ger- ast kann. Og tað er ein spurningur, um nakað meir kann verða gjørt. Ein- aferð kom ein til markið. Tað var ein vist komin nu.« tad hevur nú nevnda mål beint á Føroya løgting fyri har at fáa ta neyðugu viðgerð. sum hetta tydningarmikla mål krevur. Tað næsta er tað mark, sum hr. Djurhuus tosar um. Men eg skal siga honum tað, at vit eru ikki komnir til nakað mark, fyrr enn vit hava sett innfluttiingin av útlendskum koli so langt niður. at vit kunna sleppa av við alt tað kol. sum vit eru førir fyri at framleiða uttan at verða tarnadir av ti útlendska. Sum ti. d. landsstýrið sigur seg hava skorið innflttningia av útlendskum koli niður frå 10.000—7.000 tons. Hví ikki skera longur niður, um tað skuldi verið neyðugt. Vónandi verður gott al gerast kann í hesum mål; verið sjónligt og ti er spyrjast burtur úr á hesum sinni. Allar útlendskar vørur eiga at víkja fyri teimum vørum „sum kunna fram- leiðast í landinum. D. J. Sørensen. 2