leygardagur 28. august 1954síða 2

28. aug 1945 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR SJÓVINNUBANKIN — JAVNAÐAR - FOKKURIN—TJÓÐVELDISFLOKKURIN Einki er Erlendi Paturssyni ovbodid vit vila lað. gm vit hovdu ikki vænl- að, at hann var so osmædin at hann hætti sær at nevna flokkanna støðu til Sjóvinnubankan. Eingin flokkur kann hava tikid ve- sæligari og frekari svíkjarastøðu yvir fyr; Føroyingum enn tjóðveldisflokk- uringjørdi í Sjóvinnubankamálinum: Sjóvinnubankin kom á húsagang. lå vóru allir flokkar, eisini tjóð- veldisllokkurin og ; javnaðarflokkurin, vid at lata tingid' taka åbyrgd fyri 2 milliónum, 200.000 Føroya Fiskasola og TIryggingar- sambandið hvørt síni fleiri hundrað- tåsund, alt at hjálpa bankanum undan privatir teknaðu falli. Bankin koll. Lotu lingmenn og rikisstyrid hann var kortini við fara um fara nú, ruku lógtingsins 2 milliónir. 200.000 ið fyri størsla partin vór- småmonnum, allur spari- ley u leknad av peningurin og annað meiri. Hvat søgdu tjóðveldismenn ? Lat bara fara, róptu teir skaðafróir Lat bara fara! Hóast javnaðarmenn so einki gott hovdu notið av sjóvinnu- bankamonnunum, teir ikki lata åvirka av ti, men handladu ið teir hildu gagn- sanniligt vildu støðu sina einans sambært tað, a heildini og øllum teimum, sum ófor- skylt fyri at allan pening sín og meiri aftrat. Teir vildu sjálvandi royna at hjálp- stóðu missa spari- a hesum monnum samstundis sum leir munandi skyld- aðu at royna al sleppa tinginum und- sum løgtingstlokkur an at tapa tær 2 milliónirnar- len teir vild tað við skili. Men teir vildu gera Ti hendi tað .at P. M. Dam flokks- ns vegna á Danatingi ella í samráð- í ministeriinum forðaði, at i urnar vørðu tiknar at ankan men fekk ann m, at stálurin og nationalbankin lótu ta finasiering, ið sambandsmenn og fólkaflokksmenn við vinstraministeriinum í bakinum vildu mirnar til. Hetta va eitt hitt størst- r føroyskur fólkatingsmaður hevur útint. Næsadjarvt er mát! shallmil! nýta r eitt bragd, a, ið naka tað av Erlendi Pat- urssyni al geva monnum løgir at koma aftur til svíkastøðu tjóðveldismanna í Sjóv bankamálinum. Men frekari er tað av honum at kasta ta Osannind, at P, M, Dam si tryggjad sær Kampmanns A. T. fyri at ganga vid til at hj Sjovinnubank- anum! Í ongari syftu .í ongum føri undir viðgerðini av sjåvinnubanka- málinum var eitt einasta orð talað um ul teggja Á. T. há p i tad, men frå privatari sidu uppå vedhalds- men frå nyser, sida uppå vedhalds- ilsøgn frå landsstýrinum langt undan sjóvinnubankakrakkinum. Tað er annleikin. So frekliga ósannindisber Paturssonur seg. Erlendur A, T. heiðara- og var ein hundraðprosents ar- fiskimannafyritøka. Paturssonur situr við tí henda fyritøka er farin, at hann var tann illasti, tann hatskasti figgindi, hin argasti andstøð- forfylgjari av Erlendur ivasama heiðuri nú henni og storsta gagnsmåli og hann for- fiskimanna- umadur og harav av einum ti arbeids. og fiskimanna. fylgdi hesum arbeiðs- og virki. vinnuligu inn ti hana helt, at tað í síni sam- stilling yvir fyri fyritøk- um hjá arbeiðarastattinum og samtaks- hugaðum monnum í Danmark ikki bar á loysingarborðið. hesin sum eilt dómi um, al for- fiskimannafelagsins er Aftur maður úlvur í roði: Hann letist at vera fiskimannafram- herji. og verjari. Men so brátt, sum teir ikk; fremja loysingarleik hansara, bítur ha:in teir á barkan. Ein 6lvstiligur sannleiki! FJARSTÝRDIR Stuttligt at seg hvussu illa Erlen- dur Paturssonur komin å holdum vid sakligum AR móti javn- aðarmonnum. Lofnaður dregur una við ósannidum um, at javnadar- menn skulu vera fjarstýrdir og ikki kunna gera annað enn parlamenninir í Danmark bodgeva. Hann eins og hvør einasti maður, ið er kunnugur við javnadarpolitikkin, enn hann harmonik- størri einasti veil, at eingin ósannind er henda. Hvørki hann ella ein Føroyingur veit eitt einasta dómi um, at hin froyski javnaðarflokkurin hev- ur tikið aðra sóða enn hana. ið hann heldur gagnar Føroyum og Føroying- um best. Men javnaðarmenn eru solidariskir um allan heimin. Har, sum áhugamál hjá slitmanna- fjøldini í Føroyum renna saman við áhugamál hjá slitmannafjøldini í id. Danmark, har standa teir froysku og donsku javnadarmenn solidariskir sum ein maður. Og henda fylkingin er sterk. Ómeta- liga sterk, harra Erlendur Patursson- ur! Men ver vísur í. at so er kortini for- oyski javnaBarllok kurin borin og skor- ad dugir in og i leikum royndur — einki at koma við ósannindum og ill- um briksl; um annað — at skuldi tað hent, at javnadaramenn í Danmark ella aðrastaðni av serligum grundum kom- u at taka aðra støðu enn føroyski javn aðarflokkurin skyldar at taka vegna fiskimannin og arbeiðsmannin og aðr- ar veljarar sínar í Føroyum, so verður eisini føroyski javnaðanflokkurin her- eftir sum higartil at finna sum teir u talsmenn fyri teirri føroysk- teirri støðu, ið gaganar stinnast u interessuni, Føroyum best, % Fortalar seg og av- dúkar brotsverk síni. Sum kunugt hevur Erlendur Paturs- verið sum villmaður ímóti, at arbeiðsmenn og fiskimenn skulu leggja í fakfelagsfylking við teir 700.000 donsku arbeiðararnar. dømt hesa fylking og nyltuleysa fyri sonur føreysku saman Hann hevur samgongu tj Íheljar og slitmannaljøldina í Foroyum, Men nú seinasta týsdag kom hann í briksli sínum móti P. M. Dam í læknamålinum at viðganga, at tað var samgonga føroysku læknanna við donsku kammirálar sínar, sum gjørdi teir so sterkar og óvinnuligar, Og róp- ar hann tilKlakksvíkingar: Hesa fylkingina hevur Dam skyldina fyri! Nú vita øll, at Dam hevur als einki haft at gera við samgongu donsku og føroysku læknanna. Men føroysku arbeiðararnir og fiskimenninir, ið eru skilamenn, duga al stava og leggja harra Erlen- dur Paturssonur. Teir skilja, at er tað rætt at sam- gongan hevur gjørt føroysku læknar- nar so sterkar, vil tað ikki vera minni rætt, at teir foroysku fiskimenninir og saman, arbeiðararnir vilja vera óvinnuligir í eini samfylking við 700.000 donsku ar- beidskammiråtar sínar. Oe útfrá hesari ásannan dugir før- oyska slitmannafjøldin heilt væl at:fat- a, hvussu stóri brotsverkid hjá Erlen- di Paturssyni og tjóðveldismonnum er. lá ið teir fyrilitsleyst og »kyniskt« royna at forkoma allari fakligari fylk- føroysku sit- ing millum donsku og mannafjøldina- VIT VISTU TAÐ. Hann, ið kennir Erlend Patursson frá Íslandi og frá Danmark, veit, at Føroyar hava ongatid átt ein størri fantast enn hann tað skuldi so ver- ið Siggert sáli í Kirkjubø. Men teir eru ikki so langt frá monnum. Qe Erlends Paturssonar fanatisma hevur knýtt seg í eina loysingargirnd, ið er heilt øðrvísi og øðisligari enn loysingar- og kvéttingarmanna-loysing undir krígnum. Alt, sum ikki tænir loysingini, bann- ar Erlendur. Alt, sum hann fæst við. leggur hann soleiðis fyri, at tað skal tæna loysing- ini. Og sær hann, at tað tykist at legnast soleiðis, at kjarnan í málinum ikki ber á loysingarbordid, kveltir hann seg frá at hava meiri við tað at gera. Tað gav at bíta undir næstseinasta verkfalli fiskimanna, Hann var sum eitt óløgi í verkfalls- orrustun; at byrja vid, so leingi hann kundi nýta verkfallið til øsingar móti donskum kammiråtum og harvið — so helt hann — tæna loysingini. Men so brátt, sum støðan snúði sær hagar, at menn vóru komnir upp frá Samvirkende í Danmark við fullmakt at veita fiskimonnum tann neyðuga peningastuðul fyri at vinna í lønstríð- num „vendi hann sær knappliga, stakk seg á høvdið og undir lokinum — utt- an al spyrja fiskimenn — gjørdi hann hin vidgilna krypuls- og svíkjarasátt- mála, ið trælabant fiskimenninar fyri 2 ár og lóð sigurin frá teimum, júst sum teir vóru við at hava hann í hendi. )g av hesi svíkjaragerð fylgdu so hini lagnutungu tapini: Øll ogn fiskimannafelagsins reyk, verkfallsrætturin varð avtikin, 3 pst. skatturin á hvørt ólukkudýr eins væl og á hin múgvandi. OG G HV SVEIK ERLENDUR fiskimannin vid at ganga undir henda krypulssáttmálan, júst tå ið teir vóru við at fáa ta neyðugu hjálpina frå kammirátunum í Danmark? HVÍ? Svarið er hitt sama: Hann offradi verkfallssigur fiski- manna, sveik teirra áhugamál, ti hann metti, at ein sigur við hjálp frá donsk- um kammirátum vildi ikki fremja loys- ingina. , Hetta liggur so klárt í ljósinum nú, at eingin, ikki ein einasti hugsandi maður er í iva um tað. Sum han sveik í verkfallssamgong- uni, vil hann eisini koma at svíkja í sjómarksmálinum, um hann ikki fær tað at tæna loysingarpolitikkinum. Eingin ivast í hesum .so stórur loysingarfantastur er hann. Allir sum kenna Erlends Paturssonar brøgd, vita, at hann í sjómarksmáli- aum hevur tað høvuðsmál, at fáa tað lagt soleiðis, at tað verður at tæna loys- ingini. Hitt. um hann vinnur at ein- um positivum úrsliti fyri útróðrar- mannin liggur í aðru syftu hjá honum. At so er kom so týðililga fram í 14. sept, nú seinasta tysdag, Sum P, M, Dam so sterkt undirstrik- aði í talu síni á tingi, er tað ein høv- Nr. 34 — uðstreytin fyri at vinna fullar sømdir í sjomarksmålinum, at Føroyingar ikki fara í klovningar um hetta mál, men standa samdir, allir sum ein mað- ur við einum føroyskum andliti út- eftir. Erlendur Patursson veit hetta. Men kortini leggur hann út til syn- dringar og roynir við øllum snildum og listum at sáða klandur og spillu og kasta alt ilt, alla ilgitan eftir øðrum fokkum sum t. d. føroyska javnaðar- flokkinum, ið av fullum huga og haft- leysur vil ganga farandi leiðir fyri at vinna fiskimonnum og landi okkara grunnar og mið kring strendur okk- ara aftur til óðals og ognar, uttan at teir missa meiri fyri minni. Javnudarflokkurin hevur tikid av- gjørda og greiða støðu í sjómarks- málinum. Eingin Froyingur ivast í hesum. Og eingin Foroyingur fær á nøkrum sinni grundir til at kasta Føroya javn- aðarflokki, at hana í sjómarksmáli- num tók aðra støðu enn heila og holla føroyska støðu. Neyðar Erlendur Patursson, ið veit hetta. Tað er eyðsæð, at hann vildi givið almikið fyri, at tað ikki skuldi vera so „tí honum er bara tað í huga at kunna gera allar hinar flokkarnar til andstøðuflokkar av vidkaninj; av sjó- markinum, so hann kann taka patent uppá og einsamallur ogna sær sjó- marksmålid til loysingarøsing. Vit vistu tað og vita tað, og allir Føroyingar megu gera sær greitt, at Erlendur Patursson er ikki við í nøkrum máli longur, enn at hann er vísur í, at tað tænir loysingini og ikki fremur samvinnuni við hin partin av ríkinum. Sjómarksmálið, lítið á orð okkara, verður einki undantak ella awvik í hesi hansara høvuðsstøðu. LOYSINGIN OG IKKI SJÓMARK- ID ER ALT HJÁ HØNUM. SILDAVEIDAN 26. august Fame 403, Suduroy 98, Havgåsin 80 Fuglberg 32, Polarstjornan 500, Keldan 64, Kyrjasteinur 375, Streym- oy 125, Høgifossur 407, Alduháran 187, Vesturvík 594, Marshall 129, Polarfarið 70, Sjóløvan 335, Beinis- vørð 429, Westward Hoo 176, Vest- manna 55, Pållsdrangur 195, Norð- lýsið 75, Norðfarið 14, Venus 464, Sonja Egholm 90, Nakkur 241, Saxa- 25, Gunhild 72, Vilhelmina 159 Kongshavn 231, Svínoy 334, Álaker 376 Skarvanes 149. Agnes Louise 212 Atlantsfarið 417, Henry Freeman 20, Lilie 364. Á veg inn ella Austerlitz 546. 316, Sæborg 140. oyingur 106. ) > Derg hava verid inni: Vón 407, Høganes Maseppa 295, Før- HOV síðstu viku varð fyrsta í bygdini; hetta vanligt. Lítið væntar at koma í Týsdagin í byrðan innborin her 2 vikur enn gras er á, so onkur hoyneyð. Nú taka fólk upp epli til døgurða. Tey eru hampiliga vaksin, men komu seint fyri seg. Torvið. skorið varð um hvitu- sunnuna, stendur enn. Meginparturin var tó skorin og turrur longu undan hvitusunnu, Nógvur fiskur er turkaður her í summar. Vågsgrindina raktu Hovbingar við: illa gekst at fáa motorin í gongd, so hann varð seinri til grindina enn Ternan, ið kom úr Vági. 161 hvali komu til skiftingar. sejari