leygardagur 11. september 1954síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Førova Sosiai-Demokratur
JAVNADUR
FRÆLSI
BRODURSKAPUR
. síðu,
EITT
Lýsugurprígu fyri mm: 20 eyru á |
16 oyru á 3. og 4. síðu
Leygardag 11. sept.
1954
kostar kr.
HITT STÓRSTA MISTAKIÐ FÓR FRAM TÁ IÐ
stjórnarflokkarnir 6. sept.
SAMTYKTU SJÓMARKSUPPSKOTIÐ.
Misstakið liggur harí, at nú hava
Føroyingar yvir fyri Bretum góðtikið
trimilamarkid og bundið okkum til
trimilaprinsippid. Haraftrat kemur, at
sáttmálin skal vara i 10 ár.
Hetta ger meirlutin á Føroya løg-
Hver hevur vart fiski-
mansins interessur?
Fiskimenn vita, at javnaðarflokkur-
in er einasti flokkur á tingi, sum hev-
ur haft positiv uppskot til frama fyri
teir sum t. d. uppskotini um:
FRÁBÝTISRÆTTIN SKIPADAN
VIÐ LÓG. ið tessverri ikki vann sømd-
felt av fólkaflokkinum
Seinri varð
ir lá, men var
og sambandsflokkinum.
málið framt.
LÓGFESTING AV EINI MINSTU-
LON TIL FISKIMENN UNDIR
KRÍGSSIGLINGINI við rætti til pro-
sentir av ágóðanum í mun til rentabi-
krigsvandan,
frama hóast
og tað bjarg-
litetsvidurskiftini
hetta uppskotid vann
følkaflokkurin var ímóti,
aði fiskimonnum ið sluppu at sigla, ta
og
o
góðu vinnu, leir høvdu; undan lógar-
samtyktini høvdu fiskimenn frá hond
siglt fyri 100—200 kr. fyri túrin, med-
an reiðarin vann í hundraðtúsundum
LÓGFEST HÝRINGARKANTÓR
fyri at avlaka leir politisku svartalist-
arnar veita øllum fiskimonnum
javnbjodisrætt at koma til vinnu —
varð tíverri felt av
sambandinum,
og
hetta uppskotið
fålkaflokkinum og
FISKIMANNSINS JAVNBJÓÐIS
UMBOÐAN VIÐ REIÐARARNAR Í
STJÓRN OG UMBODSNEVND FISK.
ASØLUNAR — allar ferðirnar verið
felt av fólkaflokkinum og sambandi-
num-
LÓGFESTING AV EINI FULL-
FÍGGJAÐARI ÆTLAN UM NÝTAN
AV TÁVERANDI MIKLU PENINGA-
ORKAN TIL ENDURNÝGGJAN Al
OKKARA FISKIFLOTA soleiðis, at
vit bygdu 5 modernaðar dieseltrolarar
í 5 ár (í alt 25), stórar skonnartir við
køli. og frystigreiðum, eitt nógstórt tal
av línubátum „tilsamans nóg mikið til
allar okkara fiskimenn — hesin stóri
plánun fyri at lyfta fiskimenninar til
betri kor varð, so harmiligt tað ljóðar,
feldur av fólkaflokksmonnum og sam-
bándsmonnum.
Men lat teir góðu harrarnar fella,
teir verða at lúta at enda. Fram verður
hildið. Javnaðarmenn gevast ikki
FISKIMENN MEGU FÁA JAVN-
BJÓÐIS RÆTT VIÐ REIÐARAR-
NAR Í FISKASØLUNI og
FISKIMENN MEGU FÁA SKIPA-
FLOTAN ENDURNYGGJADAN,
teir kunnu verða kappingarførir við
aðrar tjóðir og arbeiða heima hjá sær
so
sjålvum.
Vit vita, hvar ið fólkaflokksmenn og
sambandsmenn hava verið, og kunnu
ætla. hvar ið teir verða at finna,
neyniliga altíð sum verja fyri útgerð-
armanna interessurnar.
Men hvar er tjóðveldisflokkurin?
Framhald á 3. síðu.
tingi í eini tíð, tá ið Ísland, Noreg og
allar tjóðir, ið eru í somu skóm sum
vit, hava víðkað sjómarkið og berj-
ast ikki bara fyri internationalt at
skráseta hesa víðkan, men eisini fyri
at førka hana enn og longri út.
At stjórnarflokkarnir hava ávarp-
að danastýrið at vera fram við hjá
Bretum, um tað verður at henda, at
internationalt verður samtykt annað
sjómark hevur jú als einki at týða yv-
ir fyri Bretum. Tað eru orð, sjálvfylgj-
uligheitir, Hvør kann teinkja sær ann-
að, enn at Danmark vil vera framvið
fyri okkum, um internationalar sam-
tyktir verða gjørdar, eru betri
enn sjómarksskorini, vit nú hava. Tað
vildi verið at sært Danir uppá æruna,
um vit hugsaðu annað.
Men tá ið nú Bretar fáa okkara sam-
tykt um góðkenning av trimilamark-
hond, ið hevur! Teir
sum
inum, siga teir:
vildu ikki verið Bretar og heimsins
storstu imperialistar annars.
STOLIÐ SU MEGIÐ VERK Í
SJÓMARKSMÁLINUM
>Dagblaðið< sambandsflokksins og
fólkaflokksins vegna og >Dimmalætt-
ing« ti á baki eru sanniliga so Ósmæ-
in, al tey uttan minsta bimpr bera út
millum lesararnar, at tað eru uppskot
sambandsmanna og fólkaflokksmanna
á tingi, at vit skulu biðja danska ríkis-
stýrið um at arbeiða fyri friðan av gýt-
ingargrunnum okkara, eins og at rík-
isstýrið skal loyva okkum at hava okk-
ara egna verjuskip heruppi aftrat teim
donsku.
„.Æin reinførur maður, ið veit um
undrast og ógvast
tí politiska -lívi-
sannleikan at siga,
við tílíkt óreinføri
num, lí
SANNLEIKIN ER:
Tá ið sjómarksmálið kom á ting og
Framhald á 4. síðu.
Grind í Kakksvík.
Í gjár á miðdegi varð grind funnin
í Kallsoyarfirði. Longu kl. 2 var grind-
in deyð. 42 hvalir, 282 skinn.
Læknamálið .
kemur fyri í rættinum í dag kl. 11
f. p. Til yvirhoyringar koma ivaleyst
vitni E. Rubek Nielsen. Framlgd verð-
ur frásøgn frå ti orðaskifti, ið fram
fór á fundi millum landslæknans og
Klakksvíkingar.
EFTIRMENN DAMS
Dagblaðið heldur, at nú munnu
Tvørámenn endiliga fara at sleppa sær
av við Dam. Kanska teir taka Th. Pe-
lersen ella Kristian Holm í staðin?
Gribbarnir flagsa nú hálslangir og
hálsnaknir.
Ræ, ræ,
ræ gorra teir.
Tað rungar úti frá 14. Septembir.
Hvusu er við A. T.
inum á Tvoroyri?
og bi úksfelag-
Hví ikki metta hansara sjúka búk.
Hann hevur so leingi ligið eftir al
finna eitt ræ ber, Hr minnist ikki
BRÚKSFELAGIÐ Á TVØROYRI FÓR VIÐ A. T.
Við stovningini av brúksfelaginum
var felagið bundið at yvirtaka vørur
á goymslu frá A. T. fyri 100.000 kr.
Men hesar vørur vóru illar at selja,
og +å ið nú afturhaldskreftirnar høvdu
eydnuna við sær at forða hjálpini til
A, T., høgga A. T.s kreditorar brúks-
felagið.
Hetta saman við lí, at stjórin Bang
- ið eisini var stjóri í brúksfelagnum
uttan brúksfelagsstjórnarinnar vit-
andi og enn og minni við hennara játt-
lógin krevur, játtaði A. T.
brúksfelagsvørunum, tað
an, sum
kredit av
hevur gjørt, at brúksfelagið mátti falla
við A. TÞ.
Tá ið >Dagblaðið< nú fríggjadagin
»hoverandi« setur á Dam fyri kredit-
gevingina, kunnu vit siga, at Dam og
øll stjórnin settu harðliga at stjóra
Bang fyri kreditgevingina og sytt; hon-
um yvirhøvur at geva kredit og kravdi
hann at fáa vørurnar goldnar-
Tað hevði vist kanska eydnast Bang.
stjóra, um bara A. T. varð bjargað.
Men tí forðaði hin hatskasta mótsøða
frá tí samlaða afturhaldinum.
Henda mótstøða ið hevur sigrað,
vóna nú >Dagblaðið< og alt harkalið-
ið skal fella P.M. Dam ; og arbeiðara-
politikkin.
Eingin skal kanna sær
enn hann er svølgdur.
Vit fáa at síggja.
bitan, fyrr
BØKUR O GBLØD
Komið er nú triðja hefti av TING-
BÓKINI 1615—54. Tað er Einar Jo-
ensen sum við loyvi frá landsstýrinum
skrivar og gevur út. Hesi áhugaverdu
søguligu skjøl áttu at verið hvønns-
mannsogn.
— 2 —
NORDOYA JAVNAÐARFELAG
heldur fund sunnudagin 12. sept. kl. 4. s. p. i húsu -
num hjá HALDOR HOLM.
Fundarevni:
Legtingsvalið og annað.
NEVNDIN
| Blaðid verður bílagt á posthúsinum, og
| 3,20 4 porto um fjórðingsárið |
| aftur í blaði okkara,
GRIBBARNIR YVIR
27' árg
RÆTTLEIÐING
frá J. Fr. Øregaard.
Í >14. September< mánadagin leyp-
ur Erlendur Patursson á meg og aðrar
javnaðarmenn og okkum undir
ikki at hava verið fúsar nokk til at
hjálpa fiskimonnum tur år ti 6-
lukkuligu støðu, teir vóru komnir í
vegna sáltmálan hann gjørdi við reið-
arafelagið 1953.
Eg skal her stutt siga frå,
lutur var fyri at bøta um ta skadagerd,
Erlendur Patursson hevði
fiskimonnum við sátmála sínum:
Skjótt aftaná, at verkfallið var lýst,
var eg greiður yvir, at stOrsti partur-
in av fiskimonnunum ikki aftur
til skips fyri tann galdandi sáttmála.
Eg skrivaði tá grein í Føroya Sosial-
hvat mín
gjørt móti
fór
at best var, um tingið
kom saman til at greiða fløkjuna, sum
eftir øllum at døma Erlendur Pat
son ikki maktaði.
Henda áheitan varð síðani tikin upp
men tók eingin
undir við undantak av »Tingakrossi«.
>14. Sept.« tók uppaftur grein okkara
í >Vikurodd<
sjálvur-
Sum
demokrati um,
síni, men jók onga støðu
tíðin leið var tað mær meira
at um tingid ikki kom saman,
síðu.
ereill
Framhald á 2.
A. T. RÆNUM.
»Sudurp6lin«,
arbeidaradriftin val
alt gorrið annar
polypurin.
skuldsett at vera.
Men hann hevur
Tad er synd
um
sum
ikki verið einsam-
allur. at siga.
Dimmalætting, Dagblaðið og onnur
bløð hava ikki på gorran síni móti
A. T., arbeiðaranna trolaradrift, an-
deilsfelag. Í langar tíðir einasta ko-o-
perativa sl tórvirki, ið arbeidararnir og
fiskimenninir og fiskikvinnurnar hava
átt. og sum hevur lívsstuðulin
hjá teimum tá ið annað datt burtur
ella legði inn.
Men bløðini hava ikki verið annað
málgagn mótstøðumennina!
av arbeiðararørsluni.
verið
enn fyri
málið
fólka
sum
Vit minnast viðgerðina, A. T.
fakk á tingi .tjóðveldismenn,
flokksmenn og
myndaliga talað.
til tað.
sambandsmenn
eribbar
Vit koma aftur
A. T. er nú farið og lað tók
yrúksfelagið vid sær.
Flaggið i húnar hátt, harraErlendur
Dimmalætting,
færinger var bitre over,
rópa nú hurrå!
Paturssonur, ið so sár-
iga græt, at
at man hjalp A. T«
Tak Erlend Patursson í hondina!
"lagga við honum! Dagblaðið eigur
eldur ikki at halda seg burturi. Hvi
ikki leggja upp í sigursdansin. Tá ið
felags flagg- og gleðirúsur er dovnad-
ur, ber til at tríva í ein trímannssjavs.
Trímannssjavsur nýtist ikki. Tað eru
spælarar í yvirfléd sum eru í gleðis-
rúsi yvir A. T.s falli.
Hví ikki taka Jóhann Poulsen, sjál
an fólkatingsmannin hjá okkum sum
vænl-
fyri
fjórða mannin, Hann gongur og
ar sær eilt krossamerki aftrat
roysnið. hann gjørdi fyri at fella A. T.
Haldi vit skulu seta tað við feitum, at
fólkatingsmaðurin,
so stinnur var so
Framhald á 4. síðu.