leygardagur 11. september 1954síða 2

6] 11. sept. 1945 Framhald av 1. síðu. komu skipini ikki út, tí fiskimenn góvu ikki eftir. Eg átók mær so at leita upp sýsluformannin fyri Eysturoy og bað hann gera tað, hann kundi,. fyri at fåa stjórn Føroya Fiskimannafelags at taka undir við krøvum okkara fyri at fáa lingið saman, Hvat so er hent inn- an fiskimannafelagið, veit eg sjálvandi ikki, men ikki mant tað hava verið lætt at:fingið Patursson við, tí ikki fyrr enn tvær vikur aftaná „at eg hevði verið hjá sýsluformanninum, tók fisk- imannafelagið undir við at fáa tingið saman. Fríggjakvøldið kl. 10 tann 23. apríl komu umboðsmenn fyri fiskimannafe- lagið í Gøtu til mín og spurdu, um eg vildi heita á løgmannin um at fáa ting- ið saman. Eg læt umboðsmenninar vil- a, at sjálvandi vildi eg vera við til at kalla tingið saman men gjørdi um- bodmsmonnunum greitt, at eftir mini hugsan vildi tað verið best, um fiski- mannafelagid hevði eitt uppskot til tingið um, hvussu fiskimenn hildu at eitt uppískoyti frá tinginum skuldi vera skipað. Meðan eg tosaði við hes- ar umboðsmenn, ringd; Patursson úr Havnini og gav eg honum sama svar: Tíðliga morgunin eftir telegraferaði eg til løgmannin og mælti til at tingið kom saman. Mánamorgunin tann 26. kom sýslu- formaðurin Fredrik Hansen saman við einum mannj úr Fuglafirði og einum úr Rituvík og spurdi, um eg ikki vildi koma við teimum til Havnar, har fiski- mannafelagið ætlaði at gera eina áheit- an á løgmannin fyri at fáa tingið sam- an, og áðrenn hålvtalad var ord, segði eg honum, at lað var gaman í. Komin til Havnar varð eg boðin til fund saman við stjórn fiskimannafe- lags i tinghúsinum, har umframt stjórnina 3 manns møltu fyri hvørja sókn. Á hesum (fund; har eg var fyrsti talari aftaná at Patursson hevdj givið eina frågreiding um, hvussu málið lå fyri. gav eg fiskimannafelagnum til- søgn um, at javnaðanflokkurin vildi, um løgmaður kallaði tingið saman. seta fram uppskot um, at tingid veitti uppískoyti til fiskimenn. Týsdagin var aftur fundur, har vit, sum møttir vóru fyri javnadarflokkin: Davidsen Henriksen, Waag og undir- skrivaði tóku uppaftur tilsøgn okkara. Seinrapartin týsdagin fór so Paturs- son til fundar við løgmanni, men kom aftur við teimum boðum, at løg- maður noktaði at kalla tingið sama, fyrr enn verkfallið var avlýst. Teir løgtingsmenn, sum hjástaddir vóru: javnaðarmenn, sjålvstyrismenn og ljóðveldismenn spurdu nú Paturs- son, um vit kundu gera meira, sum málið nú lá fyri. Hartil svaraði hann, at sjálvandi kundu tingmenn einki vera, um løgmaður ikki kallaði tingid saman. Mikumorgunin lýsti Føroya Arbeið- arafelag generalstreiku. Tá løgmaður frætti hetta. sendi hann skriv til ar- beidarafelagid at hann hevði kallað tingid saman. Verkfallið var so avlýst og tingið innkallad, og fiskimenn fing- u uppiskoyti til lån teirra. Tå nå Erlendur Patursson gevur mær skomm til tøkk fyri tað, eg gjørdi fyri at koma fiskimonnum burtur úr ti óføri. hann kom teimum í við sátt- málanum frá 1953, so er tað kanska ikki annað enn eg hevði væntað av honum við tað, at tað nú einaferð er tann málin, hann nýtir, men tað, sum fyri meg hevur týdnin, er, at fiski- menn fingu eitt munandi uppiskoyti. Men betri var, um ráð mini til fiski- menn og Patursson við, vóru fylgd, ti so vildi uppískoytið til fiskimenn verið veitt undir einum formi, sum var var- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR ss f—————|—[[[[[[f—————— eee [|[|||[ RÆTTLEÐING---- , andi og betri, enn tann, sum nu er galdandi. J. Fr. Oregard. Lopið verður eisini sum framman- fyri skotið til á millum annað J. P. Da- vidsen, at hann skal hava svikið fiski- menn undir verkfallinum. Kennir Erlendur Patursson einki mark fyri frekleika sínum? Allir fiskimenn, sum vóru í Havn undir verkfallinum, eru vitandi um, ta tað var ikki Erendur Paturssonur, og tað vóru heldur ikki tjóðveldis- menninir D. P „Danielsen og Hanus við Høgadalså, men javnadarmenninir J. P. Davidsen og J. P Henriksen, ið gingu millum landsstýrið og umboðs- menn fiskimanna og førdu samráðing- arnar, og tå ið hvørgin parturin vildi geva eftir, var tað uppskotið frå J. Þ. Davidsen um, AT LOGTINGIÐ SKULDI INNKALLAST OG VERK- FALLIÐ AVBLÁSAST SAMSTUND- IS, sum loysti knútin. Var tað nú ikki rímiligari fyri Er- lend Patursson at takka javnaðar- monnum, sum komu við uppskotinum at kalla tingið saman til at hjálpa fiski- monnum, og serliga at takka Øregaard, J. P. Davidsen og J. P. Henriksen, ið sum eingir aðrir løgdu til brots fyri á lógligan hátt at hjálpa teimum úr 6- førinum, enn nú at seta sannleikan á høvdið og leggjast á kroppin á teim- um? Um Erlendur Paturssonur hevur gloymt ella vil fjala tað nú, at hann há- tíðarliga steig fram og rætti Magnus Tórsheim hondina og takkaði honum hjartaliga fyri hansara hjálp í verk- fallsstríðnum, so kunnu fiskimenn og arbeiðsmen minnast tað. Blstj. TIL DAGBLAÐIÐ Dagblaðið fyri fríggjadagin 3. sept. ber boð um ymisk tingmál „harímill- um annað kolamálið, sum varð lagt á ting í hesi tingsetu. Blaðið heldur fyri, at tað uppskot, sum figgjarnevndin framsetti í hesum máli og sum skuldi geva føroyska kolinum frammihjárætt fram um tað útlendska, royndi allir sambandsmenn at fella. Var annað væntandi av tí kolsvarta afturhaldinum — fólkaflokkssamband- inum, sum gjøgnum allar tíðir hevur roynt at halda fólkið niðri í størstu armóð og vesældómi. Nær hevur fram- burdsneisti verið at hóma innan fyri sambandsflokkin — ongantíð. Og var tað ikki hesin sami flokkur. ið fólkaflokkurin so hjartaliga háls- fevndi aftaná valið 1950? Og hvussu hava hesir báðir flokk- ar hagreitt land og fólk hesi fýra ár- ini? Tað kemur fólkið at fella dóm yv- ir. um stutta líð. Kolamålid er ikki fyrsta landsgagnliga mál, sum er kom- ið fram á tingborð, og sum hevur verið vanhalgað (vanvirt) av fólkaflokks- sambandinum; tí slíkt hevur verið að- alstevna hjá hesum báðum aftuhalds- flokkum, síðan teir sóu dagsins ljós. Hesir báðir flokkar hava einans eina uppgávu, og tað er at ganga stórkapi- talistum til handa og fremja teirra egin interessur. Hann er ein vánaligur Føroyingur, hvat fólkaflokksfelag, hann so enn hoyrir til, sum ikk; unnar føroyskari framleiðslu frammihjárætt fram um útlendska — hann er ikki verdigur at kallast Føroyingur — enn minni at sit- a sum fólksins umboð á løgtingi ella í nøkrum almennum starvj lands- ins. Hví er landið statt í tí sváru pen- inganeyð uttan bert av, skilaleysum handilspolitikki. Er nakað meira skila- leyst enn tað, at innflyta vørur, sum landið eigur. Nú megu hesir kosnu harrar, ið stjórnað hava landinum hesi fýra farn- u ár, hava spælt nokk grýlu við Før- oya fólki yvirhøvur, og koyrt landið nóg langt niður í armóðina, at eitt slíkt ábyrgdarleyst stýrislag ikki krev- ur revsing í dýrum dómi. Tá Dagblað- ið sigur, at undirritaði hevur roynt at fáa kolamálið politiskt, so kann tað vera líka so satt, sum tann avsannan blaðið hevði viðvíkjandi propseftirlit- inum, og at Hvalbingar sjálvir skuldu hava sett eftirlitsmann við kolanámini. Tá ið undirritaði reisti kolamálið og fekk tað inn á ting, so var tað einans við tí fyri eyga, at vinna málinum frí- ari ræsur, enn tær høvdu verið higartil — og ikki til politiskan vinning. Er tað nakar, sum hevur ætlað sær polit- iskan vinning av hesum máli, so er tað sjálvur Dagblaðsstjórin, — men slíkt kemur ikki at eydnast honum. At enda fari eg at loyva mær at spyrja Dagblaðsstjóran, um tað júst ikki var fólkaflokkurin, sum á sinni undirskrivaði såttmålan sambandinum — at fremja hin >gitna sambandska handilspolitikk.« D. J. Sørensen. DAGBLAÐIÐ er veikt í kongunum, tá ið tað nú noyðist at taka til at rongj- a míni orð og støðu í kolamálinum. Eg var so sanniliga ikki ímóti kola- málinum, men fannst at uppskoti Mar- tins Holms, tá ið tað nýtti orðalagið: yløgtingið heitir á valutaráðið.< Eg vildi sjálvandi hava orðalagið: yløgtingið åleggur valutarådnum«. Stovnar tingsins taka ikki móli å- heitan frå tinginum, men tingid bod- gevur teimum. Sjálvandi skal kolaframleiðslan eins og øll góð føroysk framleiðsla stuðl- Á tingi 3-9-1954. J. Fr. Oregaard. HUGSA TEG UM «14. SEPT.» »Svik« »fjarstyrdir« og annað 6- megdarbriksl verður 14. Sept. at sleingja eftir javnaðarmonnum í marksmálinum. Men, »14. Sept.«, var tað ikki betri at haft eitt sindur av hógv og skili, verið minni bulvirkin, tå ið ålopid verður? Var tað ikki betri at hildið seg til ið hvussu er eitt sindur av sann- leikanum, so ikki øll fingu tað í blóð- ið. sum lesa brikslid og álopini, at hatt- a er bara skról? Hugsa um hetta! saman við. Nr. 3 Vil >14. Sept.« siga, at Dánial Nols, øe, lógfrøðingur er svíkjari í sjómarks- spurninginum ? Svik råpar >14. Sept.« eftir javn- adarmonnum í sjómarksmálinum. Er tað at svíkja >14. sept.«, at seta fram eitt uppskot, sum í hvussu er 95 pst. av Føroya fólki halda er tað besta og sterkasta, ið fram er komið? Er tað at svíkja í sjómarksmálinum, okkara uppskot er júst tað, ið tann maðurin, Dánial Nolsøe, sum 14. Sep- tembir næstan hevur gjørt til ein gud í sjómarksspurninginum heldur vera beinasti og klókasti vegurin at ganga? Harra Nolsøe sigur í ritgerð síni síðu 12 og 13: Tey føroysku bløðin; nevna bert 2 møguleikar: at góðkenna sáttmálan ella at siga traktatina frá 1901 upp- Ein triðj; møguleiki — ið bretar illa kunna hugsast at hava nakaða ímóti — er, at vit bíða nøkur fá ár við at taka avgerðina, og nýta tíðina til, bet- ur enn vit hava gjørt, at prógva tann góða rætt, ið vit óivað eiga til eitt rúmligt fiskimark. At eiga ein góðan rætt hjálpir sum fyrr sagt lítið, um man ikki ger eitt arbeiði fyri at vinna hann. Í Haag sakini byrjaði bretski advokaturin Eric Beckett sína prose- dyre við at siga, at norðmenn høvdu leitað um alla jørðina eftir øllum, sum kundi gagna máli teirra. Tey norsku prosessskrivini í sakini vóru 5 prent- aðar bøkur uppá tilsamans 1.400 blad- síður. Aftaná dómin er øll sakin, her- undir hin munnliga prosedyran, prent- að í 4 bind uppá tilsamans o.u. 3.000 blaðsíður. Av hesum áttu norðmenn bróðurpartin so sjálvt um teir høvdu tapt „høvdu teir einki havt at lasta seg sjálvan fyri. Eg vil ikki mæla føroy- ingum til at gera eitt sovorðið risaar- beiði ella til at biðja danir um at gera tað fyri okkum. Tað er ikki neyðugt, vit og aðrir kunnu njóta gott av ti ar- beiðnum, ið norðmenn hava gjørt. Tað tilfarið, ið vit eiga finna fram við- víkjandi føroyska sjómarkinum, kem- Framhald á 3. síðu. BARNASTÓLUR — Ein góður, lítið brúktur barna- stólur til solu, Ringið máltráð 2172 GOTT RADIO FØROYAMEISTARI 1950 selist vegna yvirflytan til elektri- citet, fyri 300 kr. Jéhan Petersen Saltnes Tlf. 122 Runavik. . oe . 7 Licitatión: oo Telefonverk Føroya Løgtings býður út alment tey her nevndu arbeiðir við umbygging og íbygging til telefonstøðina í Klakksvík. Jørð — kloak — betong — múrar — timbur — og snikkara- arbeiðið. Tekningar, frágreiðingar og treytir fáast til láns á tele- fonstøðini i Klakksvík og á skrivstovu Telefonverksins i Tórshavn móti kr. 50,— í veðgjaldi. Tilboð mrkt. ”umbygging av telefonstøðini í Klakksvík“, skulu vera innsend til Telefonverk Føroya Løgtings í Tórs- havn, í seinasta lagi mánadagin hin 20. sept. 1954 kl. 12.00, og verða tey tá opnaði í hjáveru teirra, ið boðið hava. Tórshavn, hin 9. sept. 1954, TELEFONVERK FØROYA LØGTINGS