leygardagur 2. oktober 1954síða 2

> s oktbr. 1954 HVÍ VENDA SANNLEIKANUM? Framhald år seinasta bladi. IIi. Hjålpin: Bankin: avslått ............ kr. 100.000 50.000 sum partapening Marshallpeningur 000 kr Reniufritt i 5 år frå stati 350.000 åbyrgdarpeningur — .. kr. 750.000 Aftaná niðurskurðin vildi gamla skuldin uppá skip. hús, vørur og ann- að leyst verðið kr. 932.000. Partapeningurin vildi verðið: A-aktiur: 50.000 frá Føroya Bazka. 15.000 frá Vinnulánsgrunn- inum (av låninum til A. T.), 25.000 frá kommununi (av láni til A. T.), 10.000 frá andeilsfólkunum. B-aktiur: 60.700 frå kommununi (av láninum til A. T.) 12.300 frá Vinnulánsgrunn- inum (av láni til A. T.). Stýri: 1 frá landsstýrinum, 1 frå kommununi, 1 frå andeilsfólkunum. 2 frá bankunum. 2 frá statsministeriels færøske láneudvalg. Kundi virkið arbeitt skuldina av sær og komið at staðið sterkt. aktiurnar uppskrivadar, og kommun- vórðu b- an og Vinnulánsgrunnurin vildu har- við vunnið tap sítt aftur. Sum eg skilti, var plánurin um stat- sins luttaking í endurreisingini við rentufríum ábyrgdarpeningi í 5 ár av principiellari náttúru soleiðis, at ona- ur virki, ið vóru av líknandi týdningi fyri eitt pláss og vinnulívið í síni heild, skuldu hava møguleika at vinna somu sømdir frá statinum sum A. T. Harra Jóhan Poulsen, fólkatings- maður, og aðrir. ið vóru so áltráir eftir at køva úti fyr; A. T., leiðis gjørt eina skaðagerð, ið kan? koma at røkka langt út um Tvøroyri, lava so- ið nú liggur lamt av A.T.s fallitti. ge »Kortene pá bordet.« Harra Johan Poulsen, fólkatings- madur smæist ikki vid at siga ta ósannind fyri fólki, at eg ikki havi viljað lagt kortini á borðið í A. T.- málinum. Ég siti ikki í stýrinum fyri A. T., havi onga ábyrgd fyri roknskapar- førslu ella leiðslu har. Tað hava har- afturímóti hann sjálvur saman við landsstýrinum og stjórnarflokkunum. Hesa ábyrgd tóku leir. tå ið teir av politiskari heyndarsátt settu ta treyt fyri løgtingsins veðhald fyri lán til A. T., at hvørki eg ør nakar av teim- . T.s driftsrådi, skuldu kunna veljast í nýggja A. T.- um, høvdu verið í stýrið. og leir beinanvegin válkaðu sær sum reinir politiskir sadistar við at krevja, at eg og allir mínir partamenn sjålvir skuldu greiða atkvøðu fyri hes- um trevtum, um løgtingið skuldi vera við til at tryggja fyri saneringarláni. Íslaðin fyri okkum soleiðis úttrýstu samtyktu teir, at landsstýrið skuldi velja mann í stjórnina og taka ábyrgd fyri. at virkið varð forrættningsliga leitt. Eg havi ongatid, ikki undir nøkrum føri hildið minsta ímóti og en? og 2 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 2 oklr. PÅ > 2 i f— | minni verið við til at sýta, at kortini í A. T.-málinum skuldu á borðið. — Tvørturímóti. Og eg haldi, at menn fingu kortini á borðið, so tað munaði, við fyrstu endurreising av A. T. Har vóru statsautoriseraðir grannskoðarar og forrættningsligir serfrøðingar og kannaðu talliga og krittisk forrætt- ningsliga alt driftini viðvíkjandi. Og nú varð aftur tað sama gjørt. Og ein av kanningarkreftunum var eingin minni enn marshallnevndin við for- manni sínum undirbankastjóranum i nationalbankanum harra Meinert å odda. Harra bankastjóri Meier er íkki bara tiltiíkin fyri vinarlag yvir fyri Føroyum. men eisini fyri sín dugna- skap uitan henda dugnaskap vildi hann sjálvandi ikki sitið sum stjóri Í Danmarkar tjóðarbanka. A. T. er nú farið. Nú hevur landsstýrið, ið við harð- ligari framferð tók ábyrgdina fyri tess drift. at svara fyri, hví tað fór. Nú krevja eg og fleiri við mær kortini á borðið. Eitt vita allir. ið fylt hava við A. T.- driftini: Tann endurreisingarplånur, sum eg tásitandi driftsráð åtarbeiddu, ið og »y smáu skipini, ;ð høvdu háls- var, at té þrotið seg við troli og snurruvådi, skuldu við snor; á våri og fyrsta part- in av sumrinum, og so á sildina, Marite til Grønlands og trolararnir á Bjarna- oyarfiskiskap hesin plánur varð ikki fylgdur uttan hvat ið viðvíkur Marite ið eisin; hevur borið seg væl. Allir menn vita nú eisini, at varð okkara plánur endurreisingin eisini havt eydnast væl, tí tað kann ikki noktast, at snørið og sildagørnini hava givið sínum skipum pening hes; árini, og tað er hvørjum manni kunnugt, at fiskiskapurin við Bjarnaoynna hjá koltrolarunum hevur verið fullferming allar túrarnar. Nú rópa vit: Kortini á borðið! >Un- dersøgelse til bunds!« Á Tvøroyri, tann 21. sept. 1954. M. Dam. Javnaður. Um áll inntøku síni, gjalda skatt av verauligu kunnu allar tær smáu skattainntøkurnar fáa ein munandi skattalætta. Tað gerst við at typpa fyri øllum skattasvikum. Javnaðarflokkurin er einasti flokkur á tingi, ið hevur havt uppskot um eina rættvísa skattaskipan. SVARRØDA P.M.DAMS Í RÆTTINUM Høgi dómari! Eins og í stevning míni vísi eg aftur allar tær skuldsetingar ímóti mær av Erlendi Paturssyni blaðstjóra, fyri al hava arbeitt ímóti fiskimanninum, hansara royndum at fáa stuðul frá Norðmonnum og øðrum undir verk- fallinum 1953. Serliga vísi eg aftur skuldsetingina um, at eg skal hava fingid Danir at ljúgva fyri Norðmonnum fyri at fáa teir at sýta hjálp til føroysku fiski- menninar undir verkfallinum. Eg kreyji hesa ósannindisskriving Erlend Paturssonar hartaða eftir lóg- ini, hennara reglum og mátstokki. Í sambandi við hetta krav mítt er tað væl rætt at strika undir álvarsemið og tað óforsvarliga í hansara atburði við at vísa á, at maðurin, ið hann leypur óforskylt á, stendur frammi sum álitis- maður fólksins, er formaður fyri arbeidara- og fiskimannaflokkin, Før- oya javnadarflokk, er løgtingsmaður og fólkatingsmaður, hevur ymisk álitis- størv. ið eru almenn ella av almennari náttúru. Hesi størv krevja álit. og Erlend Paturssonar skuldsetan at vera svíkj- ari her, id eg skal vera álitismaður. nervar æru og støðu mína. Eg krevji skuldsetingarnar dømdar erundleysar. deyðar og maktarleysar og skuldsetarin Erlend Patursson sekt- aðan. Hetta geri eg tvifalt av teirri orund, at eg veit. at eg av øllum alvi stríddist fyri. at fiskimenn komu at fáa ta neyðturvuligu peningahjålp at halda út í verkfallinum og vinna tað. Samanber skrivið frå Samvirkende, ið er lagt hjá málinum. Vísandi til hetta skriv eins og til rundskrivið til allar limir Føroya Ar- beidarafelags og til eftirfylgjandi kann ev dokumentera, at eg havi gjørt alt. ið eg var mentur, fyri at fáa peninga- hjálp til arbeiðs- og fiskimannin í hansara verkføllum og stríði fyri at vinna lønarbøtur. Støðan er í stuttum sagt henda: Ein dagin, eg siti inni á rúmi mín- um á Højskolehotellet i Keypmanna- havn kemur harra Hanus við Høga- dalsá inn til mín. Hann segði seg at vera sendan út frá fiskimannafeløgunum F. F. og 8. F. fyri at royna at fáa fiskimonnunum peningastudul frå Danmark, Noregi og Svøríki. Hann vísti mær fylgibrævið undir- skrivað av fiskimannafelagsformonn- unum harrunum Patursson og Dan- bjørg. Ég lovaði við tað sama at gera alt tað. ið eg kundi fyri at hjálpa honum, Fór alt fyri eitt í telefonina fyri at fáa fatur á Samvirkende, so hann kundi koma á tal við felagið við tað sama. Tað bar væl í lag. Men teir, ið vóru á odda í Samvir- kende gjørdu vist, sum eg havi skilt, fylgdur, vildi fyrsta Nr. 39 honum greitt, at spurningurin var ikki so líka til at greiða. Fyri tað fyrsta var tað at siga, at Samvirkende var ein samgonga av ar- fiskimenn t. d, í Dan- mark vóru ikki limir í ti, Harnæst vóru tær samráðingar, ið fóru fram millum Føroya arbeiðara- felag og Samvirkenda um samgongu ikki lidnar. Men Samvirkendes menn søgdu seg at vilja hjálpa, um bara ein skipan kundi fáast í lag, sum gjørdi hjálpina felagsliga sæð legala ella lógliga. Fyrrenn henda avklåring var vunn- in bar neyvan til at veita ta umsøktu beidarum — peningaligu hjálp. Støðan var soleiðis greið. Tann maður, sum av sonnum vildi, at fisikmenn skuldu fáa ta neyðugu peningaligu hjálp, áttu eftir mínum tykki ikki at drála ein minutt við at fara undir arbeiðið fyri at fáa eina skipan í lag, hvareftir Samvirkende kundi unum. Eg gjørdi tað í hvussu var. Sum framgongur av skrivinum frá hjálpa føroysku fiskimonn- Samvirkende, sum eg havi lagt fram í hesum høga rætti, lá eg ikki á teirri løtu síðuni. Eg royndi fyri tað fyrsta at fáa Samvirkende fyri ta ferðina „um tað var seinasta ferð, at veita fiskimonn- unum hjálp uttan ta eftir teirra útsøgn heilt neyðugu skipan av viðurskift- unum millum Samvirkende og Føroya Arbeidarafelag og ígjøgnum tað fiski- mannafelaganna, Men tað søgdu teir, bar ikki til, hvussu so fegnir teir ynsktu at gera tað. Framhald í næsta bladi. , BKONOMA Starvið sum økonoma >oldfrúa< og vaskifyristøðukvinna á nýggja sjúkrahúsinum í Suðuroy verður at seta sum skjótast. Tænastuíbú er til falls. Løn eftir lønarstigi kr. 2.700,- til kr. 3.300 umframt viðbøtur, sum galdandi eru fyri tænastumenn. Sjúkrahús- ið hevur 20 sengur. Umsóknir verða stílaðar til — SJÚKRAHÚSSTJÓRAN FÆROS K MARGARINE VITA Net! VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT P.F. FØROYA BANKI (Stovnaður 1906) Høvudsskrivstova: TURSHAVN Tlf. 1350 Suduroyar deild .. | TRONGISVAGI | "Tlf. 32 | Renta av innskoti við uppsøgn uppá 3 mánaðar 4 9/9 p. a. Renta av bankabók 3/2 %o p. a. Bankin er opin 10—12 og 14 Suðuroyar deild opin kl. leygardag - 16 -— Leygardag 10—14 10—12 og 13—15. 10 —12 og 13—14.