leygardagur 16. oktober 1954síða 4

et po | Á 16 oktbr 1954 UU VERJURÐÐA . .. Framhald av 3. síðu- at tad var Vorðið limur i Samvirkende, kundu teir ígjøgnum F. A. fáa hjálp frá Samvirkende. Eftir áheitan frá mær og øðrum komu so tveir umboðsmenn fyri Sam- virkende skrivararnir C. P. Jensen og Kaj Nielsen upp til Føroyar fyri al skipa fyri hjålpini til fiskimenninar. Men sum monnum kunnugt vordu hesir menn alt annað enn væl móttikn- ir av harra Erlendi Paturssyni. Eg leggi ikki í her í hesum høga rætti at tenja út. hvat ið Erlendur og 14. September skrivaðu og søgdu. Tað stendur øllum monnum enn í frískum minni. Tað var alt annað enn vakurt og sámiligt og okkum Føroyingum til heiðurs. So merkiligt tað ljóðar. so er tað kortini satt: Hóast fiskimenn vóru í dýrastu neyð og stóðu við tap í hendi. um teimum ikki varð veitt peningastuð ul. vildi formaður F. F.s harra Erlend- ur Paturssonur ikki vita av nakrari hjálp frá Samvirkende um tað skuldi verða í samfylking við Samvirkende ígjøgnum F. A. Og so hendir tað, sum mangir fiski- menn meta fyri hitt stórsta mistakid, fyri ikki at siga svikið, ið nakar for- maður fyri einum fakfelag hevur gjørt. Meðan harrarnir Carl P. Jensen og Kaj Nielsen halda fund við fiskimenn- inar í Suðuroy. har ið teir greiða frá. at Samvirkende er sinnað at veita fiski. monnum verkfallshjålp, so brátt fiski- menn hava gjørt samskipan við F. A.. ið var sinnað til tess. ger formaður F. F.s ta gerð, at hann gevur eftir og gongur við til fiskisáttmálar, sum eru nógv verri enn teir, ið fiskimenn høv- du frammanundan. Har lógu fiskimenn såttmålabund- nir fyri tvey år og longri, so leingi sum reiðararnir ikki vildu ganga við til annan sáttmála og tað kundi verða fleiri ferðir tvey ár. Av hesari undirgeving Erlends Pa- lurssonar yvir fyri reiðarunum, júst tå ið hann hevði allar møguleikar fyri at sigra, heyði tær ómetiligastu avleið- ingar til skaða fyri alt samfelagið og fyrst og fremst fiskimenninar- Fiskimenninir vóru við sáttmála Er- lends Paturssonar trýstir so langt nið- ur. at teir vóru komnir at liggja niðan fyri eksistensgrundarlagið. Teir vóru soknir niður í djúpasta vónloysi, ið rak teir út í ta ólógliga verkfallið 1951, ið. um løtingið ikki var tvingað út í at vera enda á verkfallinum, vildi komið teimum so dýrt at staðið, at teir neyv- an høvdu verið bótaførir. Men løgtingið loysti tessverri ikki knútin longri enn til 15. oktober. Tá ið farið er av hesum degi. eru vit aftur í somu vannlukkuligu støðu fyri fiskimenninar. So nú spyr hvør maður: Hvussu verður til vårs? Verður aftur verkfall? Verður landið aftur lagt lamið? Verður várið og summarið aftur at fara fyri skeytið og verða fiskimenn og landið aftur fyri millióntapi? Allir hesir vannlukkuspuringar stin- va seg upp. tí formaður F. F.s harra Erlendur Paturssonur í 1953 kastaði aftur hjålparhondina, sum Samvirkez- de í Danmark rætti Føroya fiskimonn- um. Sannleikin er soleiðis tann, at meðan eg sum umboðsmaður Føroya fiski- manna og arbeidarar sá »realistiskt« uppá viðurskiftini, uppá teir møguleik- ar. ið arbeiðsmenn og fiskimenn hava einsamallir at vinna og tí vildi hava teir fyri allar góðar sakir at skunda sær al gera tað sama sum leir føroy* sku læknarnir. sjúkrasystrarnar, læra- rarnir, sakførararnir, nevniliga fylkj- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR ast vid starvsbrøðrunum í hinum part- inum av kongaríkinum, vildi Erlendur Paturssonur heldur tapa verkfallið enn Íbrøðrunum í Danmark. Tað. ið henda støða harra Erlends Paturssonar hevur kostað landinum, er so nógv, at vit verða ikki valla at vinna tað aftur í okkara tíð. Og teir av landsins ábúgvum, sum eru harðast raktir av støðu Erlends Paturssonar eru fiskimenninir. Hesum sannleikanum kann harra Erlendur Paturssonur ongatíð koma undan. ella fáa í gloymskuna. so harmi ligur og ræðuligur er hann. Mín lutur í arbeiðsmanna og fiski- manna stríði fyri betri korum hevur altíð verið heilhugaður og heilhjart- aður. og mín støðu og uppgáva er støð ugt at berjast fyri betri korum fyri ar- beidara- og fiskimannastattinum, so eg kann ikki undir nøkrum umstøðum lata tær skuldsetingar, ið harra Erlend ur Paturssonur hevur sett ímóti mær. sita á mær. men må sum sagt krevja tær .dømdar erundleysar og hann, ið sum fiskimannafelagsformadur må ha- va ta skyldu eisini at manna seg vid teimum. ið vilja stríðast fyri fiski- mannafjøldina. heldur enn at skemma heiður og æru av teimum, hartaðan eftir lógini við skyldu til at taka skuld- setingar sínar aftur og kunngera tað í øllum landsins bløðum. VEITST TÚ? at hvørja ferð tú fert til handils at keypa linoleum ella voksdúk, mást tå Sjálda „ei... o..... 10 pst. í tolli. gólvteppi. manufakturvøvur, triko- tasju, klædnatoy, møblar, køkur. bisk- vitt og vaflur ............ 15 pst. í tolli. lampur, sjokolåtu. sjokolåtavorur og matis +2015 pst. i tolli. …blikkamjolk 30 oyru fyri kg i to i. — og hvørjir hava hesa misgerð gjørt: Sambandsmenn og fólkaflokksmenn ! EIN ORÐLOYSINGUR Sambært stenografiskt referat frá fundi í landsstýrinum 22. apríl í ár segði Erlendur Patursson: >Støðan í dag er vorðin tann, at útgerðamenn ikki kunnu lata meira til fólkið < Nú upp undir valið stendur dagliga at lesa í >14. sept.«: »Reidararnir skulu einsamillir gjalda alla minstulønina! Var hitt fyrra lygn ella er hetta seinna bert innantóm og virðisleys val- propaganda? ; Orðloysi er tað ið hvussu er! ; ” VEITST TU? at hvørja ferð fiskimenn nú í 3 tey seinastu árini hava keypt sær gummi- oljuklæði, vøttir. útsynningar og aðra útgerð, so styvlar, gummifrakkar. var 15 prosent av kostnaðinum tann rami tollur. Hvørjir vóru teir. 19 gjørdu hesa ræðuligu misgerðina móti fiskimonn- um Sambandsmenn og fólkaflokksmenn ! Tórshavnar ; líkkistugoymsla hevur telefon nr. 2206 T ymiskir prisir | JACOB C. JOENSEN snikkari ÉT DE Landinum tørvar e Søga kapitalistiska samfelags- at fakliga ganga saman við starvs- | ins er søga stættarstríðsins, stætt- arstríðið er ein siamesiskur Lví- burldur til tad kapitalistiska sam- felagið, stættarstridid livir og doyr vid ti kapitalistiska samfelagnum. Stættarstrid i einum sostalistisk- um samfelag er óhugsandi. Stættamunur er orsøkin til stætt astríð. Stættarstríð finst bert í tí kapitalistiska samfelagnum. Tí má hitt sosialistiska samfe- lagið vera stættaleyst. Nr. 41 Ms —————w—"—————w—<<<<VOGVV——wiIOGGG— ARUN I in nýggjan politikk. Eitt stættarleyst samfelag Íyri øllum gróðri. Hitt stattaleysa samfelagið verð ur skipað við at beina stættamun- in av vegnum, fyrst og fremst mun- in millum tey. id arbeiða og tey. ið liva av at lata onnur arbeiða fyri seg. Í ti sosialistiska samfe- lagnum vil tað í mun til núverandi kapitalistiska samfelagið vera óhugsandi, at nakað tilkomið, arbeiðsført fólk livir av øðrum enn sínum egna arbeiði. HVOR ER TANN FLOKKUR, sum hevur stríðst mest fyri betri korum fyri teim gomlu og sjúku? Hverjir strembaðu ímóti? Hvussu harður var ikki hesin bar- dagin. hvussu nógv ár tók hann ikki. hvat ilt stóðst ikki av hesi mótstøðu moti teimum gomlu og sjúku? Ta ið nú støða skal takast ímillum afturhaldið við sambandinum á odda og rættvísið, ikki bert fyri gomlum. sjúkum og avlamisfólki - her er minni enn so komið á mál — men eisini og ikki minst fyri arbeiðsleysum og inntøkuleysum, kann eingin kvinna ella maður hava ilt vid at taka eina rættvísa støðu og siga við sjálvan seg. AT VALIÐ KANN IKKI FELLA Á ANNAN ENN JAVNAÐAR FLOKKIN! Hvussu hinir samgonguflokkarnir hava snar- að skattin á tann minna mannin. Í 1949, tå id javnadarmenn høvdu eitt orð at siga í landsstýrinum, var hin óbeinleiðis skatturin, tollurin, 43.9 % av landsins inntøkum. Í fíggjarárinum 1953 —54. tá ið jav naðarmenn hava mist sítt avgerandi orð. er hin óbeinleiðis skatturin, toll- urin, hækkaður uppí 54.4 pst. av land- sins inntøkum. Við at flyta skattabyrðirnar frá bein leiðis skatti til tollskattin lættir ein ti stóra manninum við tað, at tað er hin stóra fjøldin, sum nýtir rúgvuna av tollvørunum og harvið verður at koma undir tað tunga skattackið. Tá ið hin fólkaflokkska-sambandska samgongan hevur hækkað tollskattin við 10.5 pst. vil tað siga tað sama sum. at hetta vannlukku afturhaldsstýri hev- ur lætt um hjá teimum stóru og í sama muni okt um byrðirnar hjá fjoldini: VEITST TÚ? at hvørja ferð tú keypir eitt kilo av | siroppi. syltutoy ella livurpostei. so ' mást tå gjalda 7 kr. í tolli. Hvør hevur gjørt hesa ræðuligu mis- gerðina móti teimum mongu smá- mannaheimunum í Føroyum? Sambandsmenn og fólkaflokksmenn ! .. Hvør? Hvør vildi AVREIÐA okkum“? Hvør BJARGAÐI okkum?“ Hvørjir vildu selja hvalastøðirnar og hvalaveiðurættindi fyri lumpnar 2 milj. kr. at rinda gjøgnum nógv ár?? Fólkaflokksmenn og sambandsmenn Og hvørjir vóru teir, sum við sínum mótmæli bjargaðu Føroyingum frá hesari ógerð við at fåa Danir al siga nei??? Javnaðarmenn!!! Kann nakar hugsandi maður ivasl í at velja javnadarflokkin, sum í hesi lagnutungu stund þjargaði — óviður- gjaldsligu trættindum fyri Føroyar? Veitst tú? at tå ið tå keypir lær ravmagnsúl- gerð av hvørjum slag tað nú má vera, so eru 50 pst, av kostnaðinum tollur. Hvørjir eru so teir. ið hesa ræðuligu misgerð hava gjørt móti smámanna- fjøldini? Sambandsmenn og fólkaflokksmenn ! STOÐA DIMMALÆTTINGAR í læknamálinum er henda: >Rebellerne skyldige« skulu vera straffaðir. Oprørerne de Har javnaðarmenn hava ræðið. Í Noreg sita javnaðarmenn við rein- um meiraluta — hava alt ræðið. Har verður tað stigvíst betur og betur at! liva hjá fólkinum. Fyri stuttum hækk- aðu teir ellisrentuna munandi 360 kr. fyri hjån og 240 kr. fyri einsamøll. Nú fáa tey: Hjún/4240 kr. og ein- samøll 2604 kr. um árið. Soleiðis gongur tað. har javnaðar- menn hava ræðið. SILDAVEIÐAN 13. oktober: Dráttur 750, Stella Argus 63, Høganes 180, Skarvanes 309, Po- larstjørnan 305, Sonja Egholm 95, Agnes Louisa 306, Carlton 400, Gøtunes 180. Guðrun Zoega 390, Dragaberg 573, Minnie 109, Sjó- løvan 300, Austerlits 416, Vest- urvík 350, Kúrberg 380, Vestur- skin 900, Norðfarið 408, Viðoy 146. Innfarin: Venus 1130, Vón 520, Elisa- beth 424, Havfrúgvin 240.