leygardagur 30. oktober 1954síða 2

fø , Nr.43 Nógv hevur verið tosað og skriv- að um, hvussu ringt stýrislagið, vit hava havt hesi seinastu fýra árini, og hvat ilt ið hevur staðist av hesum vinnuliga, so at ein kun- di næstan trúð, at ein stór koll- velting kundi verið neyðug, nú vil skulu til valborið 8. nov., og lat okkum eisini vóna al so verður. At okkara stýrislag hevur verið alt annað enn hevur verið sjón fyri søgn, og lat okkum tí nú øll gera álvara av við valið tann 8. nov. við at seta kross við lista C, tí tá fyrst koma vit at uppliva at jarnhaluri in verdur tikin av arbeid- ara og fiskimanna møddu og út- slitnu herðum. Fýra ár er long tíð, um ikki at lata krossin skeytið hesa ferð. At afturhaldsflokkarnir vilja rura tykkum aftur í ein tornurósu- svøvn er einki at ivast í, men tå skulu tit siga nei, og svara sum so: nóg leingi hava tit nú havt loyvi at sitið og sovið á Føroya løgting- ið, og nóg leingi hava tit træla- bundið okkum arbeiðarar og fiski- menn, tað tit hava sitið á Høring, til er at niva slitmanninum, vid at dýkja hann undir vid stórum toll- um og skattum — og púrt einki annað. Latið tykkum tí ikki hesa ferð lokka við góum gyltum lyft- um av hesum somu monnum — tí teir kenna tit nú — teir eru ikki førir fyri at geva tykkum rúmari livikor, soleiðis at tit kunnu liva sum sjálvbjargnir menn í egnum rósandi, og tí ræður fara fyri landi. Einaferð enn: Verið við øll, ungur sum gamal, maður sum kvinna, at reka burtur slitmanna- fíggindan — fólkaflokks-samban- dið, ið er argasta mótstøða tykk- ara á tingi. Verið við at seta javn- aðarmenn inn á ting við stórum meiriluta, tí tá fyrst verða vit at ásanna, at spírin verður at spretta til gagns fyri ta kúgaðu slitmanna- fjøldina. Hví rýma unglingar í hópatali, ella lat meg siga, kropp á kropp, so tað sær út sum øll ung- fólk kappast um at sleppa burtur av eini søkkandi skútu? — Er tað so løgið? Ognarleys á landi og fylkist nú. Neyð lærir nakna konu at spin- na. Og munnu ikki hesi farnu 4 árini hava víst Føroyingum, hvat ið tað hevur at siga, at liva undir einum ringum stýrislagi. Nú nærkast tíðin, tá ið arbeið- arin og fiskimaurin fær høvi at tala við valborið. Kaminirátar! = miskunnarleys tykist tilveran at vera. Hevjid tí brandin hátt nú, og latum okkum mana rætta miskunn arloysið og órættvísið til jarðar. Fylkist um sosialismuna, ið er einasta farandi leið fjøldarinnar. Hvør er hornasteinurin og grund- sjÓgVI ! gomlu hildið at vera ein FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR ARBEIÐARAR OG FISKIMENN arlagið undir samfelagnum øllum. Arbeiðarin og fiskimaðurin, tí eigur hann at fylkjast. DJ. NATIONAL! SERINGIN Virki og idnadargreinir av almenn- Sørensen. ari náttúru eiga at nationaliserast gerast ogn samfelagsins. Tað er eingin meining í, al einstakir privatmenn i slíkum førum skulu fáa loyvi at spe: ovurríkir av kulera í tílíkum, gerast sliti arbeiðarans og ti, ið samfelagið má blåda fyri. okursprisir og mangt annað. [ 1947 stjórnin i Onglandi kolanámini. nationaliseraði arbeiðara- 5 ár aftaná vóru úrslitini hesi: 1947 var framleiðslan 198 milj. tons 1950 var hon 230 milj. tons. Meðan tað í 1947 var eitt tap uppá 1 kr. t., var uppá 2 kr. t Framleiðslan uppá mannin hækkaði frá 1,07 í til L21t uppá hvørt arbeiðshold hækkaði frá 29 til 39 kr. Rýmingarnar úr steðgaðu . tað í 1951 ein vinningur og vinningurin? kolanámunum Brótingin við handakraft minkaði við einum triðingi. Brótingin vað ma- skinkraft øktist frá 142 til 170 milj. tons. stóran Nationaliseringin hevur í mun økt um framleiðsluna, bøtt um arbeidslikindini, inntøkuna og harvið livilíkindini hjá kolaarbeiðarunum. Hetta er munurin á SOSIALISMU og KAPITALISMU. AT HALDA ORÐ Í Føroya Sosial-Demokrati av 24. mei stendur: >At halda orð varð millum teir fylgja fyri hvønn rættan mann. Orðloysingur var vesælingur. Hann brúktist ikki millum rætt- ar menn. Enn og minni kundi nakar hugsa sær at nýta hann sum álitismann. Er umskift í holuni hjá okkum? Vónandi ikki, tá ið vit taka Føroyingar sum heild. Men, so harmiligt tað ljóðar, er tó formaður sambandsflokkins millum teir frammarligastu orð- loysingar. Veljarunum hevði hann lovað at standa uttanflokks á ríkisdegi. Men so meldadi hann seg kort- ini inn i Venstre, Vit minnast frásøgnina um, hvussu hann sambandsflokksins vegna bedýraði, at sambandsflokk- urin undir ongum umstøðum vildi að. at få hava ov mikið. men færri ov fara í hóslag við fólkaflokkin. Men hvat gjørdi hann? Hann breyt sítt orð — og stakk sín gamla høvding í ryggin. Hann fór ikki við mýkindum í hóslag við fólkaflokkin — hann læt flokk sín gera landsstýri saman við hon- um, ja hann gav fólkaflokkinum buktina og báðar endarnar vid at lata fólkaflokkin fáa tveir menn í landsstýrið ímóti einum sam- bandsmanni, og haraftrat einum, sum tólkaflokkurin sýntist at hava fullfíggjað vald á . minnast fotograferingina av 30. oktbr. 1954 arbeidssåttmålanum millum javn- aðarmenn, sambandsmenn og sjål styrismenn vid Johan Poulsen og A. Samuelsens undirskriftum sam- bandsins vegna. Men meðan A. 8. vildi halda orð sítt og ikki svíkja undirskrift sína BREYT Jóhan Pólsen orð og sveik undirskrift sína — leyp frá tí, hann lovaði. On. undrar at rættskafnir sambandsmenn kunnu vera be- kentir at hava ein í almanna eyg- um sum ordloysing virdan mann. SOSIALISMA OG KAPITALISMA 1947—-50 sótu javnadarmenn (Hedioft) við A tórfamvaldinum i Danmark. 1950—52 sótu konser- valivu og vinstru (Eriksen-Kraft) við stjórnarvaldinum. Tá varð prisloftid tikidb urtur úr og prís- irnir á matvørum hækkaðu við rúkandi ferð — heili 12 pst. í 2 Meðan stórmannaverjunar, kon- servativu-vinstru, sótu við stjorn-= arvaldinum hækkaði prísurin pr. kg av SMÓLÍI ... sir rs ser + 0 120 oyru 79 oyru .. ... SERUM i. cos sr oo. 104 eyru oksakjøti...... +++ ++ 48 oyru kálvakjøti ... + + 76 oyru skinku ... +. ++; 108 oyru medistarpylsu ... ... 78 oyru livurpostei ..:! ... ..- 57 oyru sukur ... orr ++ ++ 41 oyrii Soleiðis kundi verðið hildið áfram, men hetta er nóg mikið fyri atvísa á vins veg prispoli- SAMGONGUPRÁT. z Uti millum manna — serliga å bygdunum — tosa tjóðveldismenn dúgliga um, at tá ið valið er av, | verða javnaðarmenn og tjóðveld- saman um at ismenn at ganga 5 nýtt landsstýri. Fyri at frem- | hesa ætlan og fyri at henda samgonga kann koma í lag, teir, er tað líka neyðugt hjá ar- beiðarum og fiskimonnum at fylkjast um tjóðveldisflokkin sum javnaðarflokkin. Hetta er tíverri spjaðingartos. Loysingarætlanir = tjóðveldis- mann vilja einans á øllum økjum forkoma og mergsúgva livilíkindi teirra minni menta. Einasta bjarging teirri arbeið- andi fjøldini er fylking um javn- aðarflokkin, so hann fær reinan meiraluta í komandi landsstýri. vv | Hvi sosialismu? Sosialisman er runnin år fólkinum. Hon er fólkið sjálvt. Ein fólkarørsla, vakra skulu hava javnbjóðis rætt til at troyta tað hvørs stavnhald er: øll ríkidømi. samfelag- ið fyr; øll, og samfelagið soleiðis ski; ið landið eigi lítið. | tikkurin ber ímóti undir einum kapitalistiskum stýrislagi. Tilikt prísokur av landsins yvir- vøld tolir arbeiðarafjøldin ikki. Tí fylkjist øll hin arbeiðandi fjøldin um javnaðarflokkin — sosialismuna. Hvør? Hvør setti fram á tingi fullfiggj- að uppskot um eina miðstøðu fyri innflytan av øllum útgerðavørum, ið vildi spart landinum fleiri milj. sum vildu verið góðar at havt hjá okkara fiskimonnum og útgerða- monnum i dag? Javnadarflokkurin! Hvørjir feldu hetta uppskot? Sambandsmenn og fólkaflokks- men! % Hvér kom vid uppskotinum um eina 10 åra ætlan um alla havna- bygging í Føroyum? Javnaðarflokkurin! Hvørjir hava lryplað ella heilt steðgað havnabyggingini? Sambandsmenn og fólkaflokks- | menn! x Hvør setti fram uppskotið um eina fullfiggjada endurnýggjan av skipaflota okkara við 25 nýmótans dieseltrolarum o. 6. skipum? Tað var javnaðarflokkurin! Hvørjir feldu hetta megnarupp: skotið? Sambandsmenn og fólkaflokks- menn! * Hvør setti fyri fleiri árum síð- kk fullfíggjað uppskot um út- byggjan av Sydhavnen í Føroyinga havnini? Tað var P. M. Dam! Hvørjir kveistradu hetta upp- skot til viks? Sambandsmenn og fólkaflokks- menn! *x Hvørjir vildu avreiða 4 milj. av Marshailpeninginum til Sjóvinnu- bankan? Sambandsmenn og fólkaflokks- menn! Hvør fekk beinleiðis forða hes- Um Tað var P. M. Dam!