leygardagur 6. november 1954síða 2

at vit taka við fyribilsbatanum, Nr. 44 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Sjómarksmálið Foroya fiskimenn og vinnulívsmenn! FOROYINGAR ALLIR! Í hvørt hús í Føroyum hevur javn- aðarflokkurin sent eina pjesu um sjó- marksmálið við flokksins fullfiggjada uppskoti. Takið hesa pjesu, takið hetta upp skot fram aftur og lesið. Tá vilja tit ásanna, at tann støða. tað uppskotið, ið javnaðarflokkurin hevur í sjómarksmálinum ør sterkast, er víðastgangandi, er hin einasta farandi leiðin. Og leiðin er tann. at vit siga, at okkara krøv eru tey somu. sum hjá Íslendingum. treyt- að av at Bretar binda seg til at góð- kenna, at vit vinna somu somdir sum Íslendingar vinna innan tvey år, ann- aðhvørt við Haagdómstólin ella á ann- an hátt, . at vit ikki kunnu góðtaka landsstyris ins og teirra uppskot. um teir ikki vilja Í binda seg til hetta, men at vit so halda okkum vanga aðra leið fyri at vinna sjómarks- sømdir. Meðan landsstýrisflokkarnir góð- taka trimilamarkid, loysingarmenn einki uttan at krevja sáttmálan uppsagdan, og so lá id 2 ár eru farin, skulu teir fara at hugsa um at »forma« síni krøv, rættin til at meðan siga vilja javnaðarmenn nú beinan vegin siga, hvat id vit føroyingar krevja og seta uppskot um nú beinan vegin at verða samdir við Bretar um tað. Hvør skilamaður má siga, at munur er á støðum, og at javnaðarmanna- støðan er tann einasta beina. Hann. ið delur javnadarmenn. veit ti at hann í valt ta sterkastu støðuna. sjómarksmálinum hevur VELJIÐ LISTA G HIN STRANDAÐI At Martin Holm løgtingsmaður var politiskt rendur á land og var íkki til at bjarga, var Suðuroyingum greitt. Tí sjáldan hevur ein politikari vón- svikið veljarar sínar sum hann. Hann reikaði runt við Erlendi Pat- fatad- ur sum eins stinnur loysingarmaður og Erlendur Paturssonur. - Og so havnaði hann sum høvuðs- tænari hjá tí biksvarta afturhaldinum innanfyri sambandid. Hesin veruleiki lysir sum hann er. At hann aftrat hesum vonbroti, hann gav veljarum sinum kennir seg at vera so lættan i tí praktiska politikkinum, serliga yvir fyri bygdamonnum sinum, ið góvu honum alt sítt álit. at hann ikki torir at bjóða sær fram aftur. skilst væl. Hvussu góður var í ravmagnsmálinum ! Hvussu góður var í trolaramálinum! urssyni sum >suporløroyingur<. Martin Holm. rann Hvalbingum nn Hvalbingum Hvussu g6dur var hann Hvalbingum i målinum um »tunnel« ella veg millum Hvalbæ og Tvoroyri! Hvussu góður var hann Hvalbingum i kolaprismålinum! Hvalbingar kunnu best sjålvir svara. Málini eru í fyrstu syftu teirra. Men sjálvur er hann í síni samvitsku so vorðin, at hann slapp sær undan at standa teimum til svars við valborð nú tann 8. november. skilnaðarrøðu — Í síni hoðskapur kann greinin ikki eita, so Ogreid og rangvørg hon er — roynir Martin Holm at umbera svikið hjá sær og sínum flokki av veljarunum við tí, at hann ræddist Dam, sum hann vil geva ta æru at hava rátt øllum. Og tað eru bert ólukkur, sum Dam hevur sigur hann. Man hann ikki minnast, at undir Dam varð vunn- ið: gjørt, Tingið skuldarleyst. 2. Vinnulánsgrunnurin, ið lyfti skip ini til landið, ið av krígsávum var vorð ið at kalla farleyst. Tessverri varð grunnurin ikki nýttur sum lið í einum 5 árapláni at endurnýggja okkara skip aflota við nýggjum dieseltrolarum og og øðrum nýg sambands. o ejum skipum, men eftir Få fólkaflokksuppskoti og MARTIN — samtykt ið var at loyva keypi av goml sum javnaðar- igjogtt um skipum uttan — menn høvdu uppskot um um eina skilanevnd. Tryggingarsambandið. ið hevur spart landinum 11 milliónir kr. I. Minstulønaskipanina (sum Mar- tin Holm hansara menn saman við sambandinum royndu at krypla, ein til verkføllini). Forskotsrindanin við sínum orsøkin Martin Holm saman monnum og sambandinum royndu at avtaka, ikki minsta orsøkin til heljarstríðið. ið hev ir riðið landi okkara). Lógfesting = av fiskimannsins rætti til rættvísan lut í tí stóra siglings vinninginum undir krígnum. (sum Trygging av eini rættvísari dýr- tíðarviðbót (eitt oyra stríðið, bandið altíð var ímóti!) Hin stórsta vegagerð, ið gjørd er ið sam- í Føroya søgu. 9. Hin stórsta bryggju- og havna- gerð: tær stóru havnirnar: Våg, Tvør oyri, Seyrvågur, Havnin. Vestmanna, Runavik, Fuglafjordur, Klakksvík. bryggjur- Føroyar tær smærru havnirnar sum: lendingarnar kring (tessverri steðgaðu Martin Holm og afturhaldsstýri, hann gav seg til tæn- ara av, havnagerðini og fyri mesta- partin vegagerðini við). 10. Ein fullkomuliga umskipan a heimafor- nar og ellis- og avlamisrentuni og sorgini. 11. Umskipan av lønarviðurskiftun um við fólkaskúlan. Støkking av so Føroyingar erønlandsstongsli- num. nú eru við at fáa góðar veiðisømdir uppi í Grønlandi. Atkomu til handverkara- og ídnaðarlán í Danmark (av donsku marshallmilliónunum). Hina bestu valutaskipan í verð- ini (kunnu einsamallir nýta valutanina vit vinna, og eiga javnbjóðisrætt við Danir til alla aðra valutu nationál- bankans). 15. Ein óskerdan rætt til stjórnar- liga at skipa okkum sum vit vilja sjálv ir (eindømi í verðini millum tvær tjóð ir). 16. Sjúkrahúsmálið fyr; Suduroyn- loyst. 17. Støði lagt fyri loysingini av rav magnsmálinum. Monnum sama lønarstig fyri al- men vega- og onnur arbeiði. s. fr. Tá ið Martin Holm við sínum mona um og sambandinum tók við, brásteðg aði allur åtviklingur: so gott sum øll fiskimannatiltøkini. fiskimannakeyp- ini av trolarum og øðrum skipum lótu teir fara á húsagang, hóast asta kundi verðið bjargað, um skila- bótauppskotið. ið samtykt var, varð sett í gildi, og sum vildi givið teimum Koreakrígnum og øðrum kreppuá- gangi raktu virkjum læ, til kreppu6- løgið var lagst og vanligar tíðir komu aftur. Tung byrða hjá Martin Holm og hansara politisku samgongumonnum bera. Og við sínum niðurgongu -—— og krígspolitikki móti fiskimonnum og arbeiðarum hava teir góðu harrar eis- ini ábyrgdina fyri allar streikurnar og alt samfelagsrumblið. ið meiri enn nakað annað eyðrænt okkara samfelag. hev ur Tung byrða at:bera!! Vit kundu hildið á. Men ikki pláss. til less er Harra Martin Holm sigur at hann og fólkaflokkurin fóru í sambandsføvn inging, ti teir vildu stýra Føroya skútu Men suffandi má hann við- ganga, at hann og fylgisneytar náddu hvørki í fólkaflokkshavnina ella í sam- bandshavnina. Teir skeiva kós og sannleikin er nú hin dapri veruleiki, at skútan er rend á land. og Martin Holm er lopin av og kemur nú í havn. settu altso hvørt ein- 6. novbr. 1954 í >Dagblaðnum< válandi neyðar sjólatin maður. sum ein Martin Holm! Tað kann vera smikrandi, at tit skulu hava trunkað tykkum saman við hinum døkkasta afturhaldi av ræðslu fyri Dam. Men halda tygum ikki, al ikki allir Føroyingar eru greiðir yvir, at tað var hin svári fó ikaflokkssvull- urin, sum er avdúkaður i reyðubók. ið fekk tykkum inn í sambandsføvn- ingin? — Og tað skulu sambandsløg- tingsmenninir vid Kristian Djurhuus og Johan Poulsen å odda eiga, at teir aftraðu seg ikki við at taka ímóti tykkum. avreiða alt blågvni og sam- handshugsjónina fyri at sleppa at sita við maktini eitt valskeið aftrat. Svullurin, ið tit báðir partar vildu fjala, kundi jkki krógvast. Hann brast og sprýkti út um alt Føroya land. Tit standa avdúkaðir og tykkara álitismenn Føroyalands er november. sum úti hin 8. soga Skammiligt var tykkara svik. Martin Holm. Men tykir, at sam- bandsins svik var so skammiligt og óreinført, at tad er at undrast á, al mongum hesir menn ikki smæast vid at tina fram fyri veljararnar aftur. Reinførir sambandsmenn og rein- førir fólkaflokksmenn. ið ikki eru loys ingarmenn, hava einki annað at gera em at fylkjast við javnaðarmonnum. ti einasta frælsa heilskapta framburðs- flokki i rikisfelagsskapi vid Danmark. TIL VELJARAFÓLKIÐ Í VÁGUM! Tíverri vóru veðurlíkindini so vána- ikki eydnaðist mær al koma inn á oynna at halda valfundir ig, at lad vid tykkum. Hetta eri eg harmur yvir; men tað gerst ikki við. Eg loyvi mær tí hervið at heita á tykkum og biðja tykkum um at møla fjø ;lment hin 8. nov. og geva JAVN- AÐARFLOKKINUM atkvøðu tykk- þrá. Mikines. 4. nov. 1954. Jákup Nielsen. Hanus við Høgadalsá má taka hina tungu ábyrgdina. Á veljarafundi í Klakksvík Hanus við Høgadalsá at og tveita frå sær og flokki sínum hina læknamálið q: royndi umbera seg tungu ábyrgdina av at ikki er loyst. Men Hanus kann onga leið koma her — veruleikin vikast ikki. Landsstýrið og løgtingið hava alla åbyrdina í hesum máli. Danir hava ferð eftir ferð boðað frá, at hetta er mål, id hesir skyldugir at loysa. Men hvat hendi, tá stovnar eru málið kom á ting? Fyri at reka málið av tingi, so eingin loysn skuldi fáast, ið gekk Norðoyingum á møti, setti Martin Holm (óivað eftir avtalu millum sambandsmenn, mestapartin av fólka- flokkinum og tjóðveldismenn) upp: skot um at velja eina ið sjálvandi einki gagn kundi samráðingar- nevnd, ti ivaleyst var samráðst framm- uttan úrslit. vera. anundan Fyri hesum uppskoti atkvøddu: Martin Holm, Poul Petersen, Hákun Djurhuus, Fr. Blåhamar, A. Djurhuus, Tr. Samuelsen, Hans Iversen, S. Da- nielsen, Johan Poulsen, J. Chr. Olsen og D. P. Danielsen. Læknamålid kundi bert tad varð gjort til tingmål, tí fyrsta treytin var, at eitt sjúkrahússtýri varð valt fyri Klakksvíkar sjúkrahús og hetta kundi einans loysast, gerast sambærl tineviðgerð. Javnaðarmenn vildu lí ganga Norð- oyingum á moti og gera málið til van- ligt ungmål, men fyri uppskotinum at- kvøddu bert 11, navnliga P. M. Dam, J. H. Danbjørg, J. P. Davidsen, J. P. Henriksen, J. Fr. Øregaard, Waag, J. Kallsoy, S. P. Zachariasen, Th. Petersen, A. Sørensen og Håkun Djurhuus. Fyri at vidtaka målid kravdust 13 atkvøður, t. v. s. at málið varð sam- tykt um báðir tjóðveldismenninir at- kvøddu fyri tí aftrat teimum 11 oman- fyri nevndu. Men D. P. Danielsen atkvøddi ikki. Og Hanus við Høgadalsá rýmdi út, tá ið størsta áhugamal og eitt áiroðk- andi fótkaynski frå fjórðapartinum av Føroya fólki skuldi avgerast av fólka- Einar valda tingi landsins. Men at tjóðveldismenn, hvørs mál- gagn hevdj skírt hetta fólkaynski fyri >UPPREISN< í »LØGFRØDISLIG- UM« sjónarmiði, beinleiðis gingu Norðoyingum ímóti, er lætt at skilja. Teirra áhugi og teirra atkvøður kundu havt gjørt, at málið varð loyst, een tað vildu teir ikki. Teir hava spent bein fyri fólkavilj- anum og ti vigadir og funnir ov "II Veljið C!