fríggjadagur 24. desember 1954síða 1

Føroya Sosial-Demokratur JAVNAÐUR FRÆLSI Lýsingarprísur fyri mín: 20 oyru á I. síðu, I5 oyru á 3. og 4. síðu ynskir lesarum sínum eini gleðilig jól! | FØROYA SOSTAL-DEMOKRA TUR 7 TA TTL TIL Á BOTAN AV FISKIMANNSINS LØNARKORUM Mánadagin legði P. M. Dam javn- aðarflokksins vegna fram á tingborðið uppskotið um lønarviðhót fiskimanna og helt fyri: >Betri fyrivarin enn eftirsnarur. Tey óløgi ið undir seinasta lands- stýris vanmáttarræði hava brotið inn yvir samfelag okkara, ti okkara fiski- menn hava sitid við skerdum luti. meg: u landsins kosnu menn ansa eftir ikki verður otlað at reisa seg aftur. Ein fiskimaður eins og ein og hvør ið ger eitt arbeiði, hevur rætt til at fáa tryggjan fyri at fáa hampaliga og rættvísa løn. Hetta ræður so mikið meira um fyri fiskimannin sum at tað er veruleikin, at uttan hansara arbeidi, uttan hansara innløgu og veiði kann lítið liv vera á landinum. Við hansara arbeiði á sjó- num fær heila okkara samfelag livs: megi. Tað ger og skapar eina sirku- latión, eitt umfar í samfelagslikami- num, ið treingir út í hvørja tægr og æðr. „..Fer fiskimaðurin ikki út, mannar hann ikki skip okkara, leggur hann ikki skip okkara, leggur hann ikki til brots út í havsins kalda og vandafulla bardaga, stedgar eisini alt lív heima. Men hvussu kunnu menn vænta, at fiskimaðurin, ið hevur til uppgávu at lúka hesa lívsneyðugu uppgávu at røkj: a sjógvin ikki bara fyri seg og síni, men fyri alt heimafólkið við, kann og vil fara til havs, uttan at hann fær í minsta lagi somu sømdir sum heima- fólkið, fær tryggjað hampaliga løn fyri arbeiði sitt? Ómøguligt! Tað er himmalrópandi órættvíst at kunna vænta tað. Javnaðarmenn hava tí við uppskoti loyvt sær at biðið heiðraða ting at ásanna hetta. Vit biðja um tað fyri fiskimenni- hesum mar. Vit biðja um tað fyri heimafólksins og landsins skuld. Størri tap fyri landið og heimafólk- ið kann ikki hugsast enn tað, ið stendst av, at skip okkara verða liggjandi ann- aðhvørt av verkfalli ella av ti at fiski- menn noyðast at fara av landinum við øðrum skipum. Og hetta úrslit, ið ikki kann sleppast ultanum, um skipini ikki verða mann- að við fólki. ið fær tryggjað løn fyri arbeiði sítt. verður ikki til skaða fyri reiðarin. Tað tekur hann minsta beinanvegin av fótum. Okkara uppskot er ikki Tað krevur bara at tingið nú í góðari órímiligt. tíð tryggjar fiskimanninum eina min- stu løn uppá kr. 800 um mánaðin. meðan hann er til sjós. Haraftrat verður skotið uppá at veit- a einumhvørjum fiskimanni heima sum burturi eitt bonus uppá eitt uppískoyti uppá 15 oyru pr. kg av saltfiski og í sama mun fyri ráfisk ella klippfisk. Hetta við minstuløn hava menn adr- astaðni. Eisini tað við at veita fiski- manninum eitt upískoyti til fiskaprísin finnst í øðrum landi, t. d. Noregi. Uppískoytið vil eggja monnum at leggja til, at kappast. Tað vil økja um landsins ríkidømi, framleiðsluna, um um arbeiðið í landinum. Tað vil stimbra livsevnini hjá øllum heila fólkinum.- Uppskotið skjýtur uppá at avtaka hin órætvísa toskaskattin, ið rakar tey, ið minstu ráðini hava. Inntøkurnar til uppískoytið kunnu fáast á annan betri og meiri demokratiskan hátt. Vegirnir eru mangir at ganga. Ein er ein eks- portavgift og ein stórmannaskattur. Løgmaður segði í takkar- og stevnu- røðu síni, at løgtingið átti at halda seg uttanfyri lønskipanina fyrj fiskimenn. Tað skuli feløgini greiða, helt hann. Ikki fyrr enn feløgini vóru rend føst, kundi landsstýrið vera til reiðar at hjálpa til at fáa eina skipan í lag. Við tí í minni, sum hent er seinastu árini, fullu hesi orð løgmannsins mong- um illa. Tá ið sjógvurin er farin at bróta, tá ið samfelagið er komið í havsneyð, er ofta ov seint at leggja til brots fyr; at hjálpa Tann mimstirættur, ið fiskimadurin på vann i år, er nå farin år gildi. Og fiskimadurin stendur nú verri enn hann nakran tíð hevur staðið. Hann vil ikki og kann líka so lítið sum nak- ar annar stattur ganga við til at fáa minsta rætt sín skerdan. Tað megu vit tingmenn ásamna. Tað skylda vit at á- sanna og skilja. Tí eiga vit ikki bara nú beinanvegin skipa fyri, at hann fær Men skylda at útbyggja tað, ið hana vann ikki verri minstulønarkor. Vil við at veita honum víðari sømdir, ið Fríggjadagin 24. desbr. 1954 | eggjar honum til at fara til havs og gevur honum gleði við og hug til at leggja alla sína arbeiðsorku, alt sítt dirvi og áræði til fyri at veiða mest møguligt til seg, síni. heimafólkið og landið í síni heild. | Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og kostar kr, 3,20 + porto um fjórðingsárið SAMGONGUTREYTIR BRODURSKAPUR 27 årg. Eg skal við hesum orðum javnaðar- folkksins vegna mæla heiðraðu løg tingsmonnum at taka væl undir við hesum uppskoti til bøtan av fiskimann- sins korum og harvið til tryggjan av samfelagsins lívsmegi. Treytirnar vóru 19. Í næsta blaði vilja vit taka teir all- ar upp. Kortini vilja vit nerta vid nakrar, id gjørdi tað heilt ómøguligt hjá javnað arflokkinum at vera við: 2. táttur: >Um so er. at fiskimenn og reiðarar ikki á vanligan hátt koma ásamt um lønarsáttmálar. eru flokkar- nir til reiðar at hjálpa til at fáa semju í lag, t. d. soleiðis at lønarsáttmálin fyrisetur, at fiskimadurin fær ein par! í fastari løn um mánaðin til konu ella eftir ynski, men restin verður goldin við avrokning eftir sáttmáia-< Altso fyrst stríð. verkfall og orrusta! Og so er tann uppáskotni hjálpar- hátturin so skaftur, at hann ikki kann annað enn virka sum eitt stórt aftur- stig fyri fiskimannin. Eru menninir óðir í høvdinum! 4. þáttur: >Landsstýrið rindar 93000 kr. fyri húsognir royndarstøðurnar i Hoyvík og á Sand; og yvirtekur har- við jarðargrunnin og kongsgóðsið. Grunnurin verður umskipadur sum landbúnaðarhypotek. Vit skulu altso keypa yvirtøkuna. Fullkomuliga í stríð við støðuna hjá javnaðarmonnum og støðuna hjá fólkaflokkinum sum hon var fyrr, nev- miliga at tað, vit yvirtaka, yvirtaka vit við rubb og stubb sum okkara part uttan viðurgjald. »Hvor' er nu de gæve vovehalse,« fólkaflokksmenninir? = Nøkur skýma- skots sambandshým ! 7. táttur: >Landsstýrið fær sum all- raskjótast skil á teimum ágóðum, sum løgtingið hevur hjá ríkiskassanum frá krígstíðini (útlagdar dýrtíðarviðbøtur ríkiskassans vegna.) At fólkaflokksmenn og gamla sjálv- stýrismenn ikki eiga skomm í lívinum. Krevja Danir at gjalda tað, sum vit undir krígnum goldu okkum sjálvum! So langt niður sukku teir! 17. tåttur: >Virka fyri at lækna- fløkjan í Klakksvík verður loyst við samráðing á lógligan hátt uttan eyka- útreiðslur fyri landskassan (skrivað niður eftir diktat frá Hákun Djur- huus). Bara hetta seinasta: reiðslur fyri landskassan ger tað ó- møguligt at loysa til vildar Norðoyinganna. Tí Hákun Djur- uttan eykaút- læknafløkjuna huus og allir vita, at tað var hvørjum manni greitt, at uppskotið frá ríkisum- boðsmanninum, landsstýrinum, flokks- | formonnunum, umboðsmanna Føroy- inganna, sjúkrahússtýrisins og lands læknans forútsetti, at landskassin mátti koma til at hava eykaútreiðslur. 18. tåttur: >Møguleikarnir fyri at seta á stovn eina = útgerðarmiðstøðu verða at kanna.« Landshandilin altso dripin. Tann stóri parturin av skipum okkara, sum ikki kundu koma út uttan landshand- ilsins hjálp, verður nú ætlandi av- høvdaður (til Dahl og Kjølbro at syfta inn, sum teir hava syft so mong av hinum skipunum.) Fíggjarnevnd leg- tingsins. Nøvnini í klombrunum eru tiltaks- menninir.) P. M. Dam (J. P. Davidsen), Rich- ard Long, Djóni i Geil (Knud Ny- gaard, Poul Petersen), Andreas Djur- huus, Johan Poulsen (Hans Iversen. Trygvi Samuelsen), Hanus vid Høga- dalså, Erlendur Patursson (Frederik Hansen D. P. Danielsen). UMSOKNARNEVND: Poul Petersen, Leon Joensen, Fre: derik Hansen. LANDSSTYRISMALANEVND: Knud Nygaard, Hans Iversen, Er: lendur Patursson. Løgtingið fór heim seinasta måna- dag. Kemur ikki saman aftur fyrr enn 1. februar 1955. Poul Reumert og Osvald Helmuth higara Ríkisumboðið sigur frá, at Dansk- færøsk fyri at fáa teir báðar mæt; sjónleikar- kulturfond í løtuni arbeiðir arnar Poul Reumert og Osvald Hel- muth higar. Fæst hetta í lag verða teir ætlandi at koma higar í apríl mánaða komandi ár. — —————— øøø — EIN TOKK til skiparan og teir á Ternuni fyri bein asemi ímóti mær á ferðini norðyvir tann 4.12 og til skiparan og teir á Vesturleið, ið tóku Glyvursnesi á ferðini vesturyvir. S. PETERSEN. meg umborð á