fríggjadagur 24. desember 1954síða 2

hr 24. desbr. 1954 FOROYASOSIAL-DEMOKRATUR Nr. bl Ein høna í havsneyð. Søga fyri smá børn. >At fara upp vid håsnunum« er til tikið. Og ikki var meir enn hálvaljóst, tå vóru høsnini longu niðri í tarakøst- inum og gjørdu sær til góðar. — íð- andi fult var av maðki, so skjótt mett- aðust tey. Og við høsnum sum við fólki — sum magin fyllist, gerst hýrurin betur og betur, og hugurin at pråta ok: ist. — Hetta er ein vælsignaður morg: un, helt ein fjaðursár gomul høna; — og metuna hava vit longu fingið. — Ja, nú hevdi verið stuttligt at kunnað flogið burt í onnur lond at sæð, hvussu har er vorðið. svaraði ein lítil grásprøklut høna. - Hevði eg havt flog sum måsin, so fleyg eg beinan vegin eystur til Ja- pans — har eru hønurnar so skeiv- oygdar og so vakrar segði hanin. Og Kukkulárakó! - Ja. tað kundi liktst tær, tin rev- ur, svaraði hin fjaðursára; men eg kvidi fyri, at tå brått hevdi verdid so bretti hann sær å: kiptur og etin. — Verð tå erpin! Og allar hønumar flentu: Gágá- gágá g—á! Tí hetta hildu tær vera góða glósu. Jú, hin gamla var hittin- orðað, sanniliga- Nú var tøgn eina løtu. So segði hin grásprøkluta: — Hevdi eg sloppið til Onglands; har hava eggini so góðan prís, so høsnini standa óivað høgt í metum har. — Íðan, so mátti tú roynt tað, helt hin fjaðursára hådandi. — Tað er ikki sum at siga tað, svaraði hin grásprøkluta. — Hvar fái eg far? Eg eri skerd, so flúgva kann eg ikki. — Tú ert so hønubýtt, svaraði hin fjaðursára. Tú hevur einans fingið eyguni at sova við, skilji eg. Sær tú ikki hatta vakra skipið, ið flýtur úti fyri Kattarhellu? Far tú bara umborð á tað. Og kom so aftur av ferð og sig okkum frá tí, ið tær verður fyri burt ur; í londum. skakaði høvdið og hugdi út á sjógv. Jú, sanniliga, har Hin grásprøkluta fleyt ein tólvalna stokkur úti fyri Katt- arhellu. Hon gjørdist heldur smoykin: — Hatta er einki trygt far, segði hon. — Nú tordi hon ikki! argadi hin fjaðursára; hon man óttast fyri, at ein- hvør fjøðurin verður vát. — Gágágágá g—á! flentu hønur nar- — Jú víst tori eg, svaraði hin grá- sprøkluta; men hevur eingin tykkara hug at gera ferðalag við mær? — Ånei, sjóhug havi eg ongantíð havt, helt ein hvítur Italienari. — Men far tå bara einsamøll, um dirvið ikki trýtur tær. — Hon torir ikki! argaði hin fjað- ursára. Gágágágá g—á! flentu hinar. — Jú, víst tori eg — tað skulu tit fáa at síggja. Nú fari eg, og so kunnu tit hava tað so gott eftir; i tarakøsti- num. Verðin er víðari enn ein tara- køstur skal eg siga tykkum. — Og so fór hon oman á Kattarhellu. Men heldur krykin gekk hon; tí satt at siga, djørv var hon ikki. — Hatta býtta beistið! fjaðursára. — Klíklaklý! rópti hanin. Á góð“ um føroyskum máli er hatta nakað tað sama sum: Góða ferð, søta mín! Flagsandi tók hin grásprøkluta ren- ningarlop. Jú, sanniliga eydnaðist tað: Hon náddi umborð. Gágágágá Eg —å! ropti hin flentu honur- nar. - Ah, haldið tit bara nev! rópti hin grásprøkluta firtin. — Heilsa Onglands drottning! rópti hanin. — Og sig henni frá hvussu vakurt vel eg havi. Og so sigldi skipið; men tað fór inn eftir fjørðinum. Íkki er tað Onglands hav hon siglir nú, helt hin hvíta. — Hon man ætla sær at leggja at landi í Ameriku fyrst, síðan hon held- ur hasa leiðina, helt ein høna við kliptum veli. Hin grásprøkluta var ikki Hon spákaði varliga aftur og fram eft- ir stokkinum. Bara eg ikki detti útí, ynskti hon: tí hon dugdi als ikki at djørv. svimja. Skipið sigldi inn við landi. Tá tað kom inn móti Víkunum. kom ein stór havtaska út úr Kósini. Hon sá hønuna á tólvalna stokkinum. — Hatta var vorðið sum gloypubitin, helt hon, ti hon ætlaði sær at eta hønuna. Kvikliga svam hon yvir at henni og ætlaði at læsa tennirnar um føturnar á henni; mea hin grásprøkluta varnaðist hana. Á dú, sum hon var skøkk, tá hon sá inn í hin gapandi havtaskukjaftin (minnist til: havtaska hevur kjaft, men tað hevur fólk ikki) — tennirnar vóru á at líta sum hvassir knívsoddar. Hon gjørdi eitt skarvslop fram eftir stokk inum, og havtaskan nådd; henni ikk:- Men hon fylgdi skipinum sum tað sigldi inn eftir fjørðinum, og av og å nærkaðist hon hønuni, ið sjálvsagt val kvik at flyta seg undan henni. Nei, sum hønan var bangin. Hon tit aði aftur og fram eftir stokkinum og kákaði sum bert hønur kunnu káka Onei, onei, hetta var ein vánaferð. Komi eg eg lívs til lands, aldri skal fó: ur mín stíga á nakað, sum flýtur. Á slíka vandaferð, eg kom mær í. Hevð eg ongatíð verið farin úr tarakøstinum. Tað vildi eg ynskt. — Kom tú bara higar til mín, segð havtaskan, her á Víkarbogunum tryt- ur ikki tarin við botnin- — Nei, eg komi ikki, meðan eg sjálv man ráða, segði hønan: Gágá, gågå, g—å! Enn eina Jøtu elti havtaskan, men so rýmd; hon og legði seg inn millum Rinkusteinar at jagla ein brosmukálv. Hønan var uppskakað ; men sum skip hennara kom longur og longur inn á fjørðin, sissaðist hon meir 6gviliga og meir, og komin inn fyri Hovdan, var hon reidiliga birg aftur. Men hýr: urin var kortini ikki av tí besta; ti hon ynsktj seg aftur á landi. Sum her er vakurt segði høna,n tá hon kom inn fyri Stórasand. Hetta man vera Ongland, tað er einki at ivast i, Hevdi eg nú bara sloppið í land, so skuldi eg borið heilsanina frá hana- num til Onglands drottning, og so hevði eg óivað sloppið at skavað í kongsins tarakøsti Tað hevði; verið stuttligt. Men hon rak fram við sandinum og slapp ikki á land. Hon ynskti so hjarta- liga, at hon var ein dunna, tí so hevði hon kunnað svomið inn á land. Men einki batti. Tað batar einki at ynskja seg at vera dunna. tå ein er ein høna. Og so sigldi skipið út við hinum landinum. Ein bátur róði inni undir landi. Ein gamalur gráskeggjutur maður sat við árarnar, meðan ein unglingi helt tráð- un; Teir dyrgdu eftir berggyltu. Teir nærkaðust stokkinum, og nú ber hin yngri eygað við hann. — Eg meini, har flýtur ein reki, segði hann. Og ein skuri situr á hon“ um. — Ja, sanniliga, helt hin gráskeggj- uti, og tað er ein góður reki eisini. Handan megu vit bjarga okkum. Og so róði hann at rekanum. Hin grásprøkluta sat og kúrdi við høvdinum niður millum herðarnar- Ikki varnadist hon bátin fyrr enn hann knelti móti stokkinum. — Hatta er eingin skuri, segði ung: lingin. — Onei, svaraði hin gráskeggjuti. Handan fuglin kenni eg ikki. Hann er so meinlíkur eini hønu, Man hatta ver a ein sjóhøna? — Ikki veit eg, helt unglingin; men hetta er ein væla reki. Hendan vil eg hava. — Íðan, hav tå hann so. So taki ec sjóhønuna. Hon eigur at smakka nak 3 væl. Ikki man sjóhøna vera naka sggfuglur, kann eg ætla, helt hin grá keggjuti. Tá báturin knelti móti stokkinum sjørdist hin grásprøkluta skøkk. Ho Ílagsaði sær inn í bátin og fram undi rongina við eitt ræðuligt levint: Gári -gá, g—å! Teir gjørdu rekan fastan og sessa: ist báðir vid" árarnar. Tá teir komu inn fyri lendingina 'ór hin gráskeggjuti fram í skut at tak a hønuna og gera bátin fastan. Mei hann var dreivlorkutur, og hønan fó: ílagsandi millum hendur hansara og upp á land. Gágágágá, g—á! — Á dardakoy! rópti hin gråskeggj uti; tí illbøn kom ikki av munni hans ara- — Tú skuldi stroytt salt á vel hennara, so hon kyrr- Unglingurin flenti: aðist eitt sindur- Hin grásprøkluta tók til beins niðan úr fjøruni, og hin garáskeggjuti leyp Til Foroya løgtings. Eg veit, at eg eri í samljóð við øll rættvíst hugsandi menniskjur, tá ið eg Norðoyinganna vegna loyvi mær al venda mær til tað háttvirda løgting um hjálp at fáa læknafløkjuna við Klakks- víkar sjúkrahús loysta til vildar fyri hin stóra meirluta av fólkinum innan- fyri Norðoyar læknadømi. Mær nýtist ikki út í æsir at greiða heiðraðu hvussu læknaviðurskiftini í Norðuroyggjum liggja, hvat ið fólksins vilji og brenn- andi ynski er, tí eg veit, at læknamálið hevur verið haft so nógv á lofti bæði løgtingsmonnum, innantings og uttantings, at allir ting- menn kenna fult og heilt, hvat ið leik. ar á hjá Norðingum málinum viðvíkj- andi. Til fulla loysn og greiðan av máli- num loyvi eg mær at seta fram til ting- andi UPPSKOT Broyting í læknaskipanini í Norðoyum 1. Í teirri av løgtinginum tann 8.3. 1951 samtyktu læknaskipan fyri Før- oyar úttalast, at Klakksvík skal hava settan sjúkrhúslækna, ið fær fasta løn Í og haraftrat rætt til at praktisera í bygdini. Hettaverður skotið upp at broyta so leiðis: Í Klakksvík verður settur ein sjúkra- húslækni, ið ikki hevur sjúkrakassa- praksis, Samstundis verður tikin neyð: ug kommunulæknahjålp til at røkja sjúkrakassa- og annan læknapraksis fyri Norðoyar. 2. Tingið velur 3 limir til eina ser- Klakksvíkar sjúkrahús og loysir samstundis áður liga sjúkrahústjórn fyri av løgtinginum valdu limir í Klakks- víkar sjúkrahússtýri úr starvi sínum. p. t. Tórshavn, tann 18. desembir 1954. Rich. Jacobsen. Verður lagt fram á Føroya løgtingi. upp á land og fór spelandi aftaná høn- uni. Unglingin stóð í bátinum og flenti - Nei, hygg tøtlingarnir á hasum ;amla, Eg meini hann heyði dugað til und, sum hann rennur. — Há, há, há! Hin grásprøkluta rann beina leið dan eftir bønum, og gráskeggin aft ná henni, Tá hon kom at eingjargarð- num, fleyg hon upp á hann. Hon var o móð nú. Best var at hvíla seg eina øtu, sum stundir góvust til tess. Jú. sn gamli var nakað burtur; enn. Nei, um hon var pøst, hon orkaði ikki so nakið sum at káka longur. Nú nærkast hin gráskeggjuti: Best undi vera at fara varliga fram, helt rann og tók til at hjúkla fyri henni. — Kom higar til mín stakkalin. Ikki nýt- st tær at óttast meg Tú skal fáa bygg; korn og epli eisini. Kom so, stakkalin. Men hin grásprøkluta hevði verið í lótum fyrr. Menniskjan var einki at líta á, tað helt hon seg vita. Og hon hevði ongan hug til at vera kipt, so best mundi vera at koma sær til rým- ingar sum skjótast. — Gágágá, g—á,