leygardagur 22. januar 1955síða 3

22 „januar 1955 Føroya | | S0SIAL-DEMOKRATUR | Blaðstjóri VILLI SØRENSEN Postbox 76 Prent: A. OSTER SAM- FELAGS- SKIPANIN Í teimum skandinavisku løndunum evur fólkaræðið fingið fótafesti og er ikki bert eitt herróp meira. Fjøldin av ólkinum hevur fingið størri lut í sam- Íelagsræðinum, og rættarsamfelagið evur skapað grundarlag fyri = meira frælsi og størri tryggleika. Samfelagið jevur stoðugt verið meir og meir litað av samarbeiði og felagsskapi. Hin pri- vati ognarrætturin er ikki meira óviki- seg eftir náttúrligu igur; men lagar tørvum samfelagsins. Sosialistiska hug: sjónin hevur á hesum eki trongt seg fram: tó ikki í tann mun og eftir teim- um sjónarmiðum. sum sosialistarnir ætlaðu og hildu fram um aldarskiftið. Men sjálvt um samfelagið framvegis er eykent av ti privatkapitalistiska drifts- so kann ikki noktast fyri, att stórar broytingar eru farnar fram. forminum, Sosialisman er hvorki utopi, religión ella vísind. Hon er ein samfelagsskip- an, ið vil hava allan framburð og alla menning í eina vissa legu, og sjálv verður hon litað av teirri vitan, ið kemur til sjóndar so hvert sum fram- burðurin og menningin taka seg fram; men sosialistiska grundsjónarmiðið er framvegis hitt sama, Á fólkarætsligari grund má verða bygt eitt samfelag, ið ikki bert gevur politiskt frælsi, men eisini økonomiskan tryggleika og sosia- an javnaða. Målid er at »orgara virksaman í einum samarbeid- gera hvønn einstakan andi felagsskapi. Hin einstaki skal ikki kunna råkast av hverjum sum helst, mis- ikki verða jagstraður av hjartaleysuf speku- antum ella tilikum, ið ikki virða menn- iskjuna meira enn eitthvert annað am- boð, ið teir nýta fyri egin gagnsmál og egið rikidømi at fremja. Hin sosiali tryggleikin er virðis miklasti vinningur = mannaættarinnar. Hann hevur givið teimum ognarleysu eitt nøkrum fáum í samfelagnum, tá ið ein ríkidomi, ið áður einans tilkom lítil partur hevði ræðið yvir mestapart- inum av fólkinum og nøkur fá høvdu meginpartin av landsins peningi um hendi, meðan hin stóra fjøldin sat við lítlum og ongum. Stættarsamfelagið er eykent av tí ójavna býtinum av ognunum. Til døm- is hava í dag í Danmark 3 pst. av fólkinum ognarrættin yvir 50 pst. av FØROYASOSIAL-DEMOKRATUR samlaðu ognini í landinum, meðan hin »fåtæki« parturin av fólkinum einans ræður yvir 1 pst. av ognarvirðinum. Partafelogini hava ikki skapað eitt | meira >demokratiskt< býti rættinum, Tey stóru partafeløgini um- boða einans eina ovurstóra samantvinn- ing av privatum ognarrætti og øko- nomiskum valdi og tað eru nakrir fáir av ognar- »stårir« menn, ið hava meginpartin av partapeninginum í hondum. Hóast skerjandi tiltøk innan vinnu- livid og eitt meira sosialt syni upp å ognarrættin orsakar tó hitt privata valdið yvir peningaorkuni eitt ójavnt býti av ræðinum yvir samfelagnum. Ein lítil minniluti hevur framvegis valdið yvir teimum mest týðandi tátt- unum í samfelagslívinum. Hitt ójavna ognarbytid er eisini ein avgerandi or“ sek til umfatandi sálarligan stættarskil- nað í fólkinum. Hetta verður tí eitt av hovudsvirkisøkjum arbeidararørslunn- í komandi tíðum. Tað er framvegis langt á mál, hagar til tann økonomiska orkan í samfelag: inum er tvingað undir forsvarligt og miðvíst eftirlit og yvirvald. og samfe- lagið er framvegis ov illa vart móti 6- konomiskari afturgongd. Hitt nýmótans samfelagið er ein eind av økonomiskum felagsskapi. Bert skil- agott eftirlit og samskipan samvirk- andi stuðul og solidariskt samarbeiði millum allar partar kunnu í síðstu syft- u standa ímóti økonomiskuari aftur- gongd og økja um framleiðsluna, Fyrr enn hetta er hent, er ikki hitt fullkomna fólkaræðisliga rættarsamfe- lagið — fólkaheimið ov mikið. men færri ov - har »få hava litid«, stovn- sett. Men hetta er endamál sosialistanna. og hagar til vit eru komnir á mál, verða vit at halda áfram við rættvísis- stríði okkara. HEIM OG SKÚLI Morgunmaturin. Her í Føroyum eru vit komnir so stutt enn, at børnini ikki i nøkrum skúla fáa ókeypis morgunmat. Í Oslo h skålabørnunum fingið ókeypis morg: ava ein; tíðina 72 pst. av unmat á skúlanum; men seinastu 5 ár- ini er hetta talið minkað niður í 65 pst. Í hesum skúlaárinum verður roknað við, at í Oslo koma 26.000 av teimum 10.000 børnunum at eta á skúlanum. 1946 ótu øll børnini ókeypis á skúlunum. % Nevnt kann verða, at i 1000 ALBYL Tað er nú almannakunnugt, at donsku fólkatingsmenninir seinasta ár ótu 4000 høvudpinutablettir, ið vóru at fáa í einum rúmi beint við síðuna av fólkatingssalinum. Fólkatingsmenninir siga, at teir ikki einsamallir hava verið so átufrekir. — Tænastumenn í fólkatinginum hava et- ið sín part. x VISDOMSORD Låna ongatiå ødrum bøkur — tað ongatid nakar, id ber tær aftur, Tær ið eg havi í bókhyll sum eg havi lænt frá flestu bøkurnar. míni, eru slíkar. kenningum. vinum og Anatole France, „Nr. 4 Føroya keypmenn! Skjót søla — umsettningur — gevur oktan vinning. Hvi tá brenna tygum við hillavarmarum? (á enskum »SHELFHEAT. ERS«) ið verða liggjandi á hillunum kannska í áravís?? GERID TETLEY-ROYNDINA ! Leggið á diskin eins nógvar pakkar TETLEY, sum øll onnur sløg tilsamans, verið ikki bilsin tá TETLEY«+ei8 er útselt fyrst. Hettar hava keypmenn roynt í túsundatal jørðina runt áður enn tygum. HVÍ selist TETLEY pakka. og posate nógv best? — Jú, tað er einki dulsmál, TETLEY-te verður útvalt av Tetleyekspertum á vakstrarplássunum í Ceylon — Indiu — Java, Kina 0. a. verður viðgjørt og pakkað av ekspertum í London o. a. hesir borga fyri te av hægstu góðsku til rættan pris. Fæst nå i LANDSHANDLINUM, i Thermo Plastic-posum á 2 gr (1 posi til 1—2 koppar). Hvør géóðska Tórshavn. pakkum: 3 góðskur bláir, aftur í 3 pakkastøddum: luksus blikkdósum: í køssum: grønir og reyðir. 100 og 200 gr. Mandarin og Benares te. 50. fjordings, hálvir og heilir kassar. JOSEPH TETLEY & CO. LTD. LONDON CALCUTTA CEYLON — NEW YORK MASKINMEISTARAR, sum vilja hava kjans, bidast venda sær til felagið. VEVNDIN HAVNAR ARBEIÐSMANNAFELAG. Limir, ið ikki hava goldid limagjald áðren adalfundin í febru- ar, verða uttan aðra ávaring slettaðir úr felagnum. VEV NDIN |... Fylking | heldur aðalfund leygardagin tann 29, januar 1955 kl. 7 á kveldi. Dagskrá smb. grein 20 í felagslógini. Tveroyri, 11. januar 1955. STJÓRNIN TRYGGINGARSAMBANDIÐ FØROYAR | Føroya Sjóvátryggirg.. telf. 1086 Føroya Vanlukkutrygging telf. 1734 telf. 1086 telf. 1089 Føroya Kriggstrygging. Føroya Brunatrygging . Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o.a. - Føroyingar eiga at tryggja egnu trygging — P.F. FØROYA BANKI (Stovnadur 1906) Hevuðsskrivstova: Suðureyar deild: TÓRSHAYN TRONGISVÁGI Tlf. 1350 Tlf, 32 Renta av innskoti við uppsøga uppá 5 mánaðar 4 9, p. a. | Renta av bankakók 31/,%/ p. a. | Bankin er opin 10—12 og 14—16 Leygardag 10—12 | | Suðuroyer deild opin kl. 10—12 og 13—15, | | leygardag - - 10—12 og 13—14. | nn =