týsdagur 22. februar 1955síða 2

22 fedruar 1955 FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Nr. 8 ORRUSTA UM ROYNDARSTØBIRNAR Mikudagin var uppskotið um keyp av royndarstøðunum í Hoyvík og á Sandi til viðgerðar í tinginum, Málið er framlagt av landsstýrismanninum Håkun Djurhuus. Hans Iversen råddi frå at játta henda pening av ti at yvirtøkan av royndar- støðunum nú var vorðin samantvinnad við yvirtøku av jarðagrunninum og kongsgóðsinum. J. Fr. Øregaard mælti frå at sam- tykkja uppskot landsstýrisins. Tingið heyði áður í 1950 tikið prinsippiella støðu. ið er tann, tá ið eitt mál verður yvirtikið frá at vera felagsmál til at verða føroyskt sermál, fylgir tað við ókeypis, sum nåttårliga hoyrir økin- um til. Teir, sum i 1950 atkvoddu, fyri hesi støðu vóru: P. Petersen, P. M. Dam, Hákun Djurhuus, Martin Holm, Rikard Long, Bláhamar, Smith, A. S6- rensen S. Ellefsen, Th, Petersen og J. Fr, Øregaard. Tað er ti skeivt at lands styrid hevur samrådst vid rikisstyrid á øðrum grundarlagi enn løgtingið hevur samtykt. At Hákun Djurhuus fær seg til at leggja hetta uppskot fram nú, aftaná at allur flokkur hansara i 1950 hevur tikið eina heilt aðra støðu, tað undrar meg!!! Vil mæla øllum løg: | tingsmonnum til at ganga ímóti lands- | stýrinum í hesum máli. J. P. Davidsen meinti at royndar støðirnar vóru av stórum týdningi, men at tær als ikki vóru drivnar, sum tær skuldu og tí til lítla og onga nyttu vóru fyri jarðarbrúkarar. Hann vildi mæla til, at státurin aftur tók leiðsluna av støðunum, soleiðis at tær aftur kundu gerast tað, ið tær einaferð vóru jarðabrúkinum til mikið gagn. T. d. siga danskir jarðabrúkarar, at tað vildi verið ógjørligt hjá teimum yvirhøvur at drivið landbrúk, ið lønar seg, um teir ikki fingu tey tøðini, ið til eina og hvørja tíð svaratil jørðina. Men hvørj: ar leiðbeiningar fær hin føroyski jarða brúkarin? Nærum ongar. P, Petersen helt tað vera ivingasamtv um vit kundu yvirtaka royndarstøðir- mar uttan at gjalda fyri tær. Erl. Patursson gekk ímóti P. Peter- sen og vísti til Alfred Ross professara- Annars mælti hann tingmonnum til at ganga ímóti landsstýrinum. H. Djurhuus viðgekk, at fólkaflokk- urin hevði skift stødu í hesum máli; ment tað høvdu teir gjørt aftaná at hava havt samráðingar við danska rík- JAVNADARMENN KREVJA LANDS- HANDILIN ENDURSTOVNAÐAN Til Feroya Legting. Tá landshandilin seinast var til við- gerðar á tingi, varð frá javnaðarflokks ins síðu hildið fram, at avtøka av hon- um vildi koma at hækka vøruprísirnar munandi. Okkara støða at halda fram við landshandlinum — vann tá ongar sømdir. og landshandilin varð avtikin. Nú gongur sjón fyri søgn, vøru- framleiðslulandinum eru áður. Henda sostatt prísirnir í nærum teir somu sum ræðuliga prishækkan kemur einamest av at øll innkeyp eru nærum nú í kilo ella tonsavís, meðan lands- handilin keypti fleini hundrað tons í Fyrilestur Elkær Hansen, ríkisumboðsmaður. helt fyrilestur um realkredittstovnin í Fyrilestrafelagnum hóskveldið. Væl av fólki var samankomið. M, a. greiddi realkreditt- stovnarnir og hypotekbankarnir komu hann eisini frá, hvussu í lag í 1880'unum. Hetta vóru bøndur, ið tóku seg saman fyri at fáa keyps- og rakstrarpening til landbúnaðin, ið annars neyvan kundi klára seg. Hákun Djurhuus, landsstm. hevur verið limur í nevndini, ið vidgjørt hev- ur realkreditttst. Hann takkaði ríkis- umboðsm. fyri gott arbeiði og upplýs ingar. Kj. Mohr tosaði um lánhæddina í samband við skipakeyp. Bláhamar spurdi um lånilikindi, tá ið talan var um at seta nýggjan motor í skip. Logmaður upplýsti, at tå id legting- sins partur var settur til 15 pst., so var hetta tí, at ætlanin var, at hesin pen: ingur skuldi vera rentufríur og ikki gjaldast aftur. Arnars varð ætlan løg: tingsins at royna at útvega eini 20—25 pst. A. Brend og O. J. Jensen høvdu eisini orðið, Annars varð eisini upplýst, at í sam- senn. Hvat henda vørudýrkan hevur at týða fyri samfelagið, skuldi verið hvørjum manni greitt, men mest nerv andi og trykkjandi sjálvandi fyri tann minni menta. øll tey við lítlum inn- tøkum. Bíligari útgerð til fiskivinnuna er eitt mál sum tingið ikki kann skjóta frá sær, navnliga nú tá hvørt húski, hvør maður og kvinna skal gjalda til- skot bæði við tolli og skatti, bæði til skipakeyp og til sjálvan raksturin. At landshandilin var førur fyri at selja skipaútgerð nógv biligari enn aðrir og uppá sera lagaligar gjaldstreytir eru nógv dømi um. Tað er tí ein sjálv- band við realkredittstovnin var tað eingin treyt, at skipini skuldu byggjast í Danmark, Afturímóti kundi danskir lånistovnar møguliga at seta hetta sum treyt. STÓRLIGA FAGNAÐ Hin av song- og musikkkønum so 6gvi liga væl umtókta felagskonsertin hjá Havnar musikkskúla og Havnar song: felag hevur nú verið framborin 3 ferðir í Sjónleikarhúsinum. Oddamenninir fyri hesi størstu royndini í føroyskum song og musikklivi hava verið song: stjórin H. J. Højgaard og musikkstj. Erik Petersen. Hetta fræga tiltak verð- ur av ellum hildið at geva tær allra størstu vónir fyri tilikar samskipaðar konsertir í framtíðini. Mikla tøkk bera øll tey, ið vitjað hava Sjónleikarhúsið øllum teimum framberandi fyri hesar stórliga áhugaverdu leturnar. FEBRUAR: 20. Festuinngangur. 22. Pætursmessa — Fyrsti vårsdag: ur — Tendring (torrasól). 27. Mánin næstur jørdini, fylgja, at skal tað almenna viðvirka við tilskoti til skipakeyp og raksturin av fiskivinnuni, so eigur tað almenna fyrst og fremst at skipa fyri at skip fáa biliga útgerð, so tann peningurin, sum verður innkravdur frá fátækum og skal ikki verður nýttur til at ríka útlendskar spekulantar. Javnaðarflokk- urin skjýtur tí upp, at tingið tekur til viðgerðar spurningin um at seta landshandilin vegin, Á Føroya løgtingi 18. febr. 1955. J. P. Davidsen. J. H. Danbjørg. aftur á stovn beinan J. Fr. Øregaard, Rikard Jacobsen. RÍKISDAGURIN hevur nýliga avgreitt 2 foroysk mál: Annað: framhald av lógini vidvikj- andi tvungnari tuberklarannsókn av fiskimonnum- Hin: vaksinering móti difteri og stívkrampa. Báðir ólkattingsmenninir fyri Fer- oyar høvdu orðið. Dam fyri javnaðar- menn og Poulsen fyri vinstra. Hinir flokkarnir tóku undir við lógarupp:- skotinum. Enn liggur einki greitt fyri viðvíkj. peninginum til vegagerðina. Hetta mál megu fólkatingsmenninir taka sær heithjartadir av, so vegasam- bandið í oyggjum okkara innan stuvta tíð kann vera fullfiggjad. A 25 ár 15. februar hevði Gunnar Petersen verið skrivari í arbeiðsmannafelagnum Fylking á Tvøroyri í 25. ár. Við skili og stórum dugnaskapi hev- ur Gunnar, ið verið hevur ein av odda monnum og fremstu ålitismonnum ar: beidararørslunnar, rekt starv sítt. Vit ynskja honum til lukku við teim 25. Realkreditstovn.. Keypmannahavn, 11. febr. Uppskotið til lóg um realkreditiin- stitutt er til nevndarviðgerð. Ætlandi kemur tað skjótt til viðgerðar í fólka- tinginum. Teir føroysku fólkatingsmennirnir hava i nevndini talað fyri øking av peninginum, so meira munandi kann verða tikið til tey fyrstu árini. Sum uppskotið liggur kann byrjast við bara: 214 milj. av egnum peningi og 2 milj. frá Den danske Nationalbank. Haraftrat koma so vómandi 15 % í uppískoytisláni frá statinum og 15 % frá løgtinginum, oc Av Tvøroyri Á Tvøroyri var í seinastu viku ringt veður, fríggjadagin blíðkaði. Í gjár var tó blíðkað. So ringt var hós- morgunin at Norðfarið ikki hætti sær inn á Våg, men kom á Tvøroyri í stað: men in fyri. Í nývaldu stjórn »Fylkings« sita nú Hemming Jespersen, frm., Th. P. Mag- nussen, næstfrm., Gunnar Petersen, skrivari, Snæbjørn Mikkelsen, kassam. og Erik Larsen. Skattaálíkningin er fyribils útsett. 2 KRANSAR Millum teir 400 kransarnar, ið send- ir vóru til jarðarferð Hans Hedtofts; vóru 2 úr Føroyum; ein frá føroyskum javnaðarmonnum og ein rå Føroya løg: tingi. Á kransinum frá javnaðarmonnum stóð: DINE HENGIVNE FÆRØSKE KAMMERATER. P. M. DAM. Hósdagin 3. mars kl, 10.30 verður Varvasteinur (31.44 br. reg. t.) hjá Esmar Fjallheimi í Lorvik tvangsseld: ur í dómhúsinum. LØNJAVNINGARGRUNNUR SKIPSFISKIMANNA Viðbót fyri 1954. Bløð til umsóknir um lønarvið- bót verða flýggjað út hjá sýslu- monnunum (í Skúvoy og Mykinesi hjá sóknarstýrinum) og á skriv- stovu grunnsins í Tórshavn (tlf. 2143). Tað verður mint á, at umsóknir- nar eiga at vera innkomnar innan I. mars 1955 saman við avrokn- ingunum fyri 1954. N.B. I. Umsóknir, ið koma aft- aná 1. mars verða ikki viðgjørdar. N.B. II. Halda menn seg eiga viðbót og hava ikki fingið avrokn- ingar, eiga teir kortini at senda umsóknina inn áðrenn 1. mars og skila til, nær avrokningarnar kunnu væntast og senda tær tá. Eru avrokningarnar ikki komn- ar innan 1. >. 1956 fella um- sóknirnar burtur, sbrt. 4. grein í reglugerðini. NEYNDIN