leygardagur 2. apríl 1955síða 2

NR. 14 Sosialistiskur uppbyggingarpolitikkur mótvegis afturhaldspolitikki borgarligu flokkanna. Í flestum londum í Vesturheimi eru fleiri borgarligir flokkar — og ein sosialistiskur arbeiðaraflokkur. Føroyar er einki undantak. Her hava vit teir borgarligu afturhaldsflokkarnir: Sambandið, fólkaflokkin, sjálvstýrið og tjóðveldið. Mótvegis hesum borgarliga liðnum stendur hin sosialistiski arbeiðaraflokkurin — JAVNADARFLOKKURIN — einsa- mallur. Borgarligu flokkarnir eru allir samdir um, at samfelagið skal vera bygt á hitt kapitalistiska grundarlagið — tað vil í flestu førum siga, at samfelagið skal vera ogn teirra einstoku. Arbeiðaraflokkurin vil byggja á hitt sosialistiska grundarlagið, tað vil siga: Samfelagið fyri oll. Vit vilja her vísa á, hvussu javnaðarflokkurin — hóast minniluta A ——[———— ——————n—eeer sin — hevur roynt at gera samfelagid meira sosialistiskt og meira rætt- víst vid at gera alt fólkið til luthavarar í góðum landsins, soleiðis at allur arbeiðságóðin verður at falla í lut teirra, ið arbeiðið gera. aðu ímóti, at endurnýggjanin skuldi vera fullford í 1949. Endurnýggjan skipaflotans. Longu í 1944 høvdu javnaðar- menn fullfíggjað uppskot um, at Men afturhaldsflokkarnir vildu hitt almenna fekk í hendi umsit- | tað annarleiðis. Skip komu, men ingina av ollum landsins peningi, úrslitið av planloysi afturhaldsins harav mestiparturin skuldi nýtast | Var SO stórt, at vit longu nú mugu til keyp av nýggjum skipum (m.a. undir aðru stóru endurnýggjanina 25 nýggjum trolarum umframt síðan kríggslok. onnur skip). Landið skuldi standa | ; lie af toro Lånini. | fyri og hava eftirlit við byggingini, soleiðis at vit einans fingu fyrsta Við lánlíkindunum var alt lagt so væl til rættis í uppskoti javn- at fiskimenn og fiski- flokks skip til ódýrastu prísir. Síðan skuldi leggjast so til rættis, | aðarmanna, at fiskimannasamtøkur, partafelog | mannasamtøkur skuldu hava somu og privatmenn kundu yvirtaka tey | atkomu til nýggj skip, sum teir nýggju skipini. Hesi uppskot mið- | peningaliga sterku. Fiskimenn og KUNSTGØDNING || KALKSALPETER 18%» SUPERFOSFAT (grannuleret) 50% KALI AMONSULFATSALPETER NITROPHOSKA Største lager — billigste priser mod kontant betaling. A.S Valdemar Liitzen, Thorshavn. TELEFON 1020 TELEFON 1020 Keypið føroyska sápu og vaskievni Grønsåpu (i leysum og í !'/„kg. pakkum) Rita stongsåpu Mjøll vaskievni Rita såpuspønir Teeo-vask (i fløskum) R. A. skúripulvur Soda Nógv sleg av toiletsápu, m. a.: Mopa Grøna Favorit Okkara hondsåpu Barbersápu | Skøkrem, svart og brúnt. Bonevoks, Hondreinsipasta. | Fabrikk OKKARA Tórshavn. SOSIALURIN teirra samtekur skuldu einans leggja | 5 pst. av keypspeninginum å bordid vid yvirtøkuni av skipunum. Men afturhaldið gekk ímóti. uppskotini um at hjálpa fiskimonn- um so væl sum gjørligt vórðu feld. Ídnaðurin. Í hesum heildarpláninum vóru eisini uppskot um tær neyðugu peninga- jåttanir til tey neyðugu tog-, snøris-, neta-, flaka-, frysti- og onnur virki. Hesi virki vildi beint mest sum alt arbeiðsloysi uppi á landi av vegnum, samstundis sum so nógv sum gjørligt av ti, ið tey nýggju skipini høvdu brúk fyri, varð gjørt her. Arbeiðið og peningurin varð tá í landinum. Livilíkindi fólksins vildið verið munandi hækkað. Heldur íkki framstig vildi afturhaldið fremja. Men at javn- aðarmenn hevdu rætt, ivast eingin Føroyingur í í dag. hesi Landbúnaðurin. Landbúnaðurin hevur havt ringa lagnu. Einki hevur verið gjort fyri búnaðin og búnaðarmannin. Javn- aðarmenn gjørdu tí fullfigejadan uppdyrkingarplán og plán fyri land- búnaðarrakstrinum. Alt landið skuldi dyrkast upp við hjálp av nýmótans dyrkiliðum. Alt grund- betingararbeiði skuldi vera gjørt av tí almenna. Allir traðarmenn, ið vildu hava traðir, skuldu fáa tær hálvdyrkaðar og ókeypis. Landbúnaðarviðurskiftini skulu heilt og aldeilis skipast av nýggjum, landsins fólki til frama. Men eisini her settu afturhaldið sína vælkendu konservatismu í hásætið — og lótu landbúnaðin rekja seg sjálvan, ongan stuðul til bøndurnar, ongan stuðul til traðarmenninar. Nú skilja allir, at einans javnaðarpolitikkurin verður at geva landbúnaðinum tey sunnu framburðslíkindi, ið honum so harðliga torvar. Tryggingin. Úr sosialistiskum sjónarmiði eigur ell trygging at vera á landsins hondum. Hetta er almannamál og ikki mál til privatar spekulatiónir. Longu fyrst í kríggsárunum eydn- aðist tað javnaðarmonnum at fáa ein meiraluta fyri uppskoti teirra, um at landið skuldi yvirtaka trygg- ingina. Vit fingu Tryggingarsam- bandið, ið nú eigur umleið 11 milj. kr. Nú eigur landið henda pening, ið annars vildi verið havn- aður í lummunum hjá innlendskum og útlendskum tryggingarspekulant- um. Henda pening hava javnaðar- menn partvís vilja nýtt til endur- nýggjan skipaflotans. Hetta her vunnið javnaðarmenn, tó íkki út í æsir. (Framhald.) VÍSDÓMSORÐ Í himlinum koma vit at undra okkum yvir 3 ting: Yvir tey, vit hitta har, yvir tey, vit høvdu væntað at hitt har, men einki síggja til, og --- yvir at vit hitta | okkum sjålvi har! Lívið má hava innihald, meina tey flestu. Men tað er pengapungin, tey hugsa um. Javnaðar- ; : Erlendur. 2, APRÍL 1955 Hví Erlendur var ímóti landshandlinum. — Kaffi skuldi nú vera betri og fínari, sama við mjølinum, helt Ti tók hann hendur saman við afturhaldinum. — Hann steintagdi til javnaðar- mannaprógvini, at seinasta tilboð, landshandilin fekk uppá ársbrúki av mjøli, var slaka hálva millión bíligari enn nakar annar privatur kundi veita til vega. — Hann steintagdi til javnaðar- mannaprógvini, at landshandilin vildi kunna spart landinum einar 480.000 kr. uppá 6000 sildagørn. — Hvat liggur aftanfyri, at tjóð- veldismenn »kaldir og kyniskir« uttan at blunka greiddu atkvoðu fyri, at fremmandir spekulantar skuldu sleppa at eyðræna. Føroy- ingar tapa slaka millión bara uppá tvey ting sum mjølid og gørnini? Hverjar eru grundirnar tað krevja fiskimenn okkare at fáa at vita. Men tað hendi á tingi á kveldi tann 24. apríl 1955. Hetta gjørdu tjóðveldismenn, hó- ast ein teirra troðkaður í ein krók av javnaðarmonnum — mátti viðganga, at ein landscentraliseran av útgerðarvorum vildi spart fiski- hundraðar av túsundum vinnuni krónum, Aldri hevur maður ússaligari vart sína ógerð enn Erlendur Paturs- sonur gjørdi í hesum máli. — So bims var hann, at hann bað Dam spyrja húsmeðurnar, hvussu nógv þbíligari og betri mjølid, kaffið, teið og hinar verur landshandilsins vóru vorðnar, síðani landshandilin fór av. Og so vita allar husmødur, at bæði mjøl, kaffi og te og allar landshandilsins verur eru farnar upp í ský í prísi, síðáni landshand- ilin varð avtikin. 30 tíma arbeiðsvika innan 1980. Áður enn tey stóru amerikonsku fakfeløgini A FL og CLO gingu saman í eitt felag, hevði formaður AFL's, Georg Meany, grein í >For- tuna Magazine«, har hann m. a. sigur, at mål fakfelagsrørslunnar er innan 1980 at veita arbeidar- unum ymeira pening, meira fritid, eitt ríkari menningar- og mentunn- arliv gjøgnum kollektivar samráð- ingar undir politiskum frælsi«. Hann heldur áfram: »Framtidarliga vilja vit arbeiða fyri at stytta arbeiðstíðina. Vit hava sett sum mál 30 tíma ar- beidsviku, og innan 1980 vilja vit lættliga náa málinum fyri allar Amerikumenn. Í dag eru fleiri ar- beiðarar í arbeiði enn nakrantíð áður, ikki við eini arbeiðstíð uppá 10 tímar 6 dagar um vikuna, men við 8 tímum 5 dagar um vikuna. Síðan byrjanina av hesum árhundr- aðinum er arbeiðaranna livistand- tvífaldaður. Tað er eingin orsøk til, at hann ikki skal tvi- faldast einaferð enn innan 1980«, ardur sigur Meany.