týsdagur 6. september 1955síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
6. SEPT. 1955
SOSIALURIN
Útgevari :
FØROYA JAVNADARFLOKKUR
Blaðstj.:
Villi Sorensen.
Box 76.
PRENTSMIÐJAN Á HEYGSBREYT
TELF. 1820
Meint rakt.
Grein mín í Sosialinum neynd
„Milliónsáttmálið fyyri skeyti“,
vísir seg at hava kitlað Dag:
blaðsins blaðstjórar í kjøtið. —
Tað sum teir serliga vísa seg at
verða mest kitlaðir av, er tað,
at eg segði at landsstýrið ikki
hevði havt tíð til at umhugsað
nakran sildasølusáttmála, tí teir
hava jú havt Foroya týdningar-
miklasta mál fyri, neynliga rús-
drekkalógina. Dagblaðið, sum
roynir at vera láturverja lands:
stýrisins er ikki ført fyri at
verja landsstýrið móti teimum
ábreiðslum sum tað fær er sjálv
andi vituligt — tí hvat skal tað
hava til at verja tað við — uttan
bert tómt vevjari. Tá tað so
einki veit sær til mótverju, so
loypir tað á Einar Waag ti
hann skal hava søkt tingið um
loyvi til at bryggja sterkt øl. —
Tó veit Dagblaðið tað at sjálvt
um sterkt øl ikki verður bryggj:
að í Klakksvík, so verður tað
innflutt álíkavæl — og hvat so
við tí? Er Dagblaðið úti eftir at
køva alt tað sum er møguligt at
framleiða í landinum, annað
hvørt tað so er bryggjan av
sterkum øli ella annað av for
oyskum uppruna? — Ella ger
blaðið hetta tí tað einki annað
veit sær at triva i og ger hetta
av persónpolitiskari orsøk?
So spyr Dagblaðið, hvørji
mál javnadarmenn hava lagt
fram á ting. Tað er so ógvuliga
lætt at svara Dagblaðnum, ið
einans er málgangn fyri ein
flokk sum veruliga skuldi borið
navnið hin uppskotsleysi flokk-
urin, og hví hann skuldi borið
hetta navn, talar sjålvt navnið
fyri. Tað kann eisini vera vert
at skoyta uppí til Dagblaðið, at
tað fyriliggja eingi prógy um,
hvussu ringt tað hevði verið at
liva undir einum sosialiststýrd-
um samfelagiðð, men tað eru
fullgóð prógv fyri, hvussu ringt
tað er at liva undir einum styr-
islagi, har fólkaflokksmenn
hava sin lut i; og fólkið visti eis-
ini sitt missålit til henda flokk
við seinasta val. Tað er ti ófat
uliga, at Dagbl. skal koma sær
at seta inn á aðrar flokkar á
tingi, tá ein ússaligari flokkur
ikki hevur átt og heldur ikki
eigur sæti á tingi, og tí hevur
hann kjósa sær líka sín aftrat
sær deydamannaflokkin
sambandsflokkin.
Okkara grannalond eru progv
fyri, hvørt tað er betur at liva
undir einum sosialistiskum stýr
islagi ella undir fólkaflokksins
politisku brøðrum. Tað sum
Dagbl. er úti eftir, er ikki poli
A
SOSIALURIN
Skrev, satte og udgav selv bog.
Ny færøsk forfatter debuterer med en novellesamling,
hvoraf halvdelen af oplaget blev solgt paa 14 dage
Í »Social-Demokraten« stendur:
For et par uger siden sendte en ny
færøsk forfatter, typograf Karbech
Mouritsen sin første
ud på eget forlag i Thorshavn. Den
blevet en
novellesamling
er efter færøske forhold
stor sukces. Halvdelen af oplaget på
1500 er solgt på de første par uger.
En bog, der vil få sin plands blandt
de bedste.
Karbech Mouritsen
lille bogtrykkeri i Thorshavn. Og for
nogle uger siden forel? bogen færdig
hvilket vel
eller
driver nu et
under titlen „7 søgur««
kan
noveller. Bogen fik en overordentlig
oversættes til 7 historier
smuk modtagelse i alle færøske blade.
S?ledes skrev forfatteren Hans Dals-
g?rd i en anmeldelse: „Det er en bog,
der vil få plads mellem de bedste<.
Skrevet for børn, men voksne læser
den gerne.
Under en samtale forleden med
Karbech Mouritsen spurgte
hvorledes han turde løbe den risiko,
det dog altid er at udgive en bog for
vi ham,
egen regning.
For det første kunne jeg gøre
en stor del af arbejdet selv, svarede
Karbech Mouritsen, så tabet hvis
bogen ikke kunne gå ville jo være
begrænset. For det andet havde jeg
stoffet til bogen liggende. De 7 no-
veller er udvalgt af en del, jeg har
skrevet i løb, men som
aldrig før havde tænkt mig at ville
årenes jeg
udgive.
— Det færøske folk er kendt ikke
alene som et meget læsende folk,
men også som et folk med mange
skribenter. Føler De det også såle-
des?
— Det er vist rigtigt nok. Der er
mange, der forsøger at skrive, men
de fleste nøjes med en enkelt eller
nogle få historier i aviser og først
og fremmest i tidsskrifter, handlen-
de om noget, de har fået fortalt fra
ældre tider.
Handler
herom?
Deres noveller også
— Mine historier er i virkelighe-
den skrevet for børn, men det viser
sig, at voksne lige så gerne læser
dem. Nogle af dem har deres emne
fra den tid, da jeg selv var barn, og
de fleste foregår i færøske småbyg-
der, men der er også en historie fra
Grønland, og bogens sidste historie
begynder i Polen og ender på Fær-
øerne — det er en skildring af et
; flygtningebarns tragedie.
==
Hi
å
Der er ingen slutning på beret-
ningen — den vil tiden skrive.,
MA [————[—[—[—[[[[[[ [ [[ [[ [[ [ [ [[[ [ [ [ [[[[][[ÉÅ[ [Å[[Å[[][ [ÉÅ[[[[ [fy
tikkur, men roynir at driva per
sónpolitikk, sum nú í hesum
føri roynir at skjóta eftir Einar
Waag so veikt er tað í kong
unum. Tað var tann tíð tå ið
Dagblaðið svertadi Kr. Djur-
huus fyri at vera svartari enn
tað svartasta svarta, men aftaná
tað verið við til at seta sama
mann í landsins hægsta álitis
sess so lítið høpi er í Dag
bladsins skriving,
Et tungt tag at udgive beger pá
færesk sprog.
— De skrev historierne for børn
— men voksne læser dem lige så ger-
ne. Har De haft H. C. Andersen som
forbillede?
— Nej, slet ikke. En enkelt af no-
vellerne er ganske vist formet som
et eventyr, men de fleste af dem er
realistiske. I hvert fald skrev >Dinf-
at det
færøske hverdagsliv.
malætting«, bogen strejfer
- Hvor stort et oplag plejer fær-
øske bøger at komme i?
- Som regel i 600--800 eksempla-
rer, men man må jo også huske på,
at den samlede færøske befolkning
kun er på 30.000, Når jeg trykte et
oplag på 1500, var det, fordi jeg
tænkte: Bliver bogen ikke solgt nu,
så kan den ligge, og måske kan den
så sælges i løbet af nogle år.
Vil De fortsætte forfattervirk-
somheden?
Jeg vil næppe holde helt op
med at skrive — jeg kan ikke lade
være. Men at kalde mit skriveri for
forfattervirksomhed me-
get.
er vist for
Der bliver altså ikke tale om
nogen roman?
Det har jeg slet ikke tænkt på,
så det bliver der vel næppe. Jeg sy-
nes selv, at novelleformen er den
bedste, og det kan jo godt være, at
der kommer en ny samling inden så
længe. har forøvrigt liggende
endnu nogle ting — bl, a.
har skrevet under mine hospitalsop-
Jeg
noget, jeg
hold i Danmark.
Kjærbøl
ráðharri fyri Grønland
Týsdagin boðaði H. C. Han-
sen, forsætisráðharri, frá broyt-
ingum í stjórn síni. Innanríkis-
og búmálaráðið er farið í tvey.
Carl Petersen, ið áður hevur
verið samferdslumålarådharri,
er vorðin innanríkismálaráð-
harri, Nýggjur samferðslumála-
sáðharri er vorðin Kaj Lind-
berg, ein av skrivarunum í De
samv. Fagforbund. Búmálaráð-
harri er Johs. Kjærbøl, ið eisini
er vorðin ráðharri fyri Grøn-
land. Hesar broytingar hava
annars onga ávirkan á politik-
kin hjá teirri sosialistisku ar-
beiðarastjórnini.
Keypið
LITFAGRA -
MÁLING
tá fáa tygum eina
góða veru, og
pengarnir verða í
landinum.
TELEFON: 1834
(heima; 2003).
NR. 34
Alt fyri teir stóru
Teir, ið keypa skip kunnu
einans læna 80 pst. av skipa-
virðinum, 20 pst. mugu teir út-
vega sjálvir. Tann, ið keypir
trolara fyri 4 milj. kr. skal
sjálvur útvega 800.000 kr., og
tann, ið keypir nýmótans skonn-
ast fyri 1 milj. kr., skal útveag
200.000 kr. sjálvur. Hetta kunnu
einans stórmenn t. d. Kjølbro)
sera — ikki ein fiskimaður ella
fiskimannasamtøka. Sostatt er
realkredittstovnurin einans til
nyttu fyri teir ovurríku, somu-
leiðis studningurin frá løgtingi-
num — 15 psi av keypspris-
inum og vert er at minnast
til, at hetta er peningur, id allir
landsins skattaborgarar mugu
gjalda — eisini tey allra fátæk-
astu.
Aftrat hesum verða stórreið-
ararnir — sambært avskriving-
arreglurnar — at sleppa heilt
skattafríir. Men eitt vita vit:
onkustaðni skal skatturin til
hitt ovurdyra landshúsarhuldið
koma frá. Tá ið teir stóru
sleppa skattafríir, mugu hini,
fiskimenn, arheiðarar, starvs-
fólk, ellisrentunjótarar o. o-
gjalda so mikið meira.
Samfelag okkara er ikki fyri
fólkið, men einans fyri nakrar
einstakar stórmenn, sum í kraft
av tí sambandska-fólkaflokkska
afturhaldsstýrinum, væl studl-
aðir av tjóðveldisflokkinum,
skalta og valta við landsins pen-
ingi, sum teimum lystir.
Útlitið er ikki ljóst, men ein-
asti vegur burtur úr hesum
kapitalistiska óførinum er fylk-
ing um sosialistiska arbeiðara-
flokkin, ið einsamallur berjist
móti hesum himmalrópandi
órættvísinum.
Sjónleikur í
50 ár.
Klakksvík.
Komandi ár verður Klakksvíkar
sjónleikarfelag 50 ár. Felagið varð
stovnað í 1906 og fyrsti sjónleikur
spældur sama ár. Síðan tá hevur fel-
agið framfort 44 sjónleikir — heldur
lítið, men frálík tíðarskeið upp i
millum.
Fyrsti sjónleikur, ið felagið fram-
fordi, var Jákup á Mon, eftir Símun
av Skarði. Tey leikandi vóru: Karin
Biskupstoð (seinri Kjolbro), Elsa
Hammer, Ingeborg Lútzen, Malena
Sofía Olsen, Hantina Olsen, Urbanus
Fr. Joensen, J. Fr. Joensen (nú Kjøl-
bro). Petur Samuelsen og Dånjal J.
Mikkelsen.
NORÐANFYRI hevur turkurin ver-
ið óvanliga nógvur. Hetta hevur
ávirkað grødina, og groðin aftur
seyðin. Í einstøkum hagaportum í
Norðoyum rokna menn tí við, at valla
at til 30 pund í
lamb - verður koma
heyst.
SEINASTA LEYGARDAG rakti
Lorvíksbáturin Sokin við grind 10
fjórðingar úr Borðoyarnesi, men ikki
D. |. Sørensen. | TES ENN eydnadist at reka hana til lands.
ø |