leygardagur 21. juli 1956síða 3

21. PÅ JULI 1956 SOSIALURIN Utgevari: FØROYA JAVNADARFLOKKUR Bladstj.: Villi Sørensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 Tíðindi Porkeri, í juli 1956. Av ti at tað er ógvuliga stutt síðan, at eitt tíðindabræv higani úr bygdini stóð í hesum blaði, er tað ikki nógv nýtt at siga á hesum sinni. So statt kundi eg steðgað á eitt skifti; men eg noyðist at skoyta nekur orð uppí tað, sum okkara tíðindamaður úr Hvalbø førir fram í »Sosialinum« nr. 28, hari hann m. a. sigur, at hann er gladur yvir, at undirritadi aftur eri farin at skriva tidindabrøv, og at hann vónar, at eg aftur fari at skriva greinir um almenn vidur- skifti. Hesum vidvikjandi skal eg bert loyva mær at siga, at eg havi nú í gott og væl eitt ár verið hjá mongum góðum læknum bæði í Føroyum og í Keypmannahavn, og allir eru teir á einum máli um, at nervar mínar eru troyttar og treingja til hvíld. Harfyri kann eg ikki leggja út í tann politiska offensivin. Nakað annað er at skriva nøkur tíðindi av og á. Men higani úr bygdini er ikki nógv at fortelja. Lesararnir verða troyttir av at lesa bara um veður og vind; men lat meg í stuttum siga, at nú er líggjari, og alt tykist at fara at gronka eitt sindur; men sjóveður hevur verið minni nú í seinastuni. Fiskur er av tí alramesta at fáa, bara veðrið er; men her í bygdini er tað soleiðis, at útróðramenn — uttan teir við »Osa« eingi fer hava uttan opnar bátar, og okkara útróðrarleið er at fara um streing- ir, boðar og íður, so her er alt annað enn tespuligt at fara við opnum bátum. Tessvegna er tað ikki logið, um Porkerningar í langar tíðir hava biðið um almenn an stuðul til at beta um viður- skiftini við strondina her, so at bátar við dekki skulu kunna liggja her í vanligum útróðrar- veðri. — Í ódnarveðri ber til at kroka inni á Vági. Fyri 10 árum síðan, meðan P. M. Dam var formaður í fíggj- arnevndini, varð gjørdur ein plån- ur vidvikjandi havnabygging i Føroyum. Eftir hesum 10 åra plåni skuldi motorbåtahavnin i Porkeri verið liðug nú. Sagt varð ollum kommunum, sum fingu studning eftir hesum pláni, at tær skuldu rokna við 1/10 av studn- inginum um árið í 10 ár. T. v. s., at kommunur, sum ikki høvdu tekan pening, máttu so gera lán at rinda sín part, og um bygging- in fór skjótari fram, máttu kom- | | Í SOSIALURIN munurnar taka størri lån. Porker- is sóknarstýri viðtók so at steðga eini 3 ella 4 ár og spara pening saman til havnabygging og so- leiðis sleppa frá tí stóru rentu- byrðu av láni, storri enn kommu- nan kundi rinda. Porkeris sóknarstýri við harra Zacharias Miller á odda spardi saman fleri 100 túsund krónur og førdi soleiðis ein klókan kommu- nalpolitikk; tí sjálvandi kundi eingin rokna við, at eitt løgting og landsstýri skuldi fara at loypa frá sínum orði og bróta givin lyftir. Men hetta varð gjørt, tá ið fólka- flokkurin og sambandið kastaðu seg saman í felag, — Sjálvandi mótmæltu javnaðarmenn harðliga hesi gerð eins og so mongum ógerðum afturhaldsins; men fleir- talið má ráða, harvið er einki at gera. Nú hava vit frætt, at nakrar krónur eru játtaðar aftur til havn- argerðina í Porkeri. Hesin jått- aði peningur er so pinkalítil, at við sama studningi árliga verða tað 43 ár, áðrenn havnin í Por- keri verður liðug. Hetta er alt annað enn hugnaligt at síggja fram ímóti. Í mínum seinasta tíðindabrævi neyndi eg akvegin millum Hov og Øravik, og eg segði, at vit høvdu frætt, at arbeiðið nú skal byrja aftur fyri álvara, og at vit tess- vegna vóna, at vegurin verður liðugur. Men nú skrivar Føroya- tíðinidi um hetta mál og sigur so- leiðis: >Tað frættist herfyri, at arbeiðið uppá vegin Hov—Øravik skuldi byrja aftur nú, tá ið hesin vegur var stungin út, men nú verður aftur sagt, at líkindi eru neyvan fyri, at byrjað verður í år.« Hesi tíðindi í blaðnum eru eisini óhugnalig. Kann Føroya- tíðindi ella okkart annað av lands- styrisblødunum ikki greiða okk- um frá, hvat tað er, ið forðar fyri, at ein so týdningarmikil vegur verður gjørdur liðugur? Beint nú eru nýmótans amboð sum t. d. buldosari, gravkúgv og tílíkt her í oytni, meðan verk í Botni fer fram. Nú má skipast so- leiðis fyri, a thesi amboð ikki fara úr aftur oynni, fyrr enn akvegur er komin um alla Suðuroy — líka úr Sumbe og Víkarbyrgi til Sand- víkar. Tað er bæði skomm og skaði, at tílíkt akvegsamband ikki er komið í lag fyri langari tíð síð- an. Nú er seint; men tað er sum orðatakið sigur: Betri er seint enn ongantíð. Tríggjar grindir eru deyðar í ár í Vági. Fyrsta í mars og onnur í mai, og nú doyði hin trida í hesi vikuni. Tær vóru um 400 hvalir tilsamans. Tann besta grindatíðin plagar at vera í juli, august og september mánaðum, so vit vóna at hoyra grindaboð aftur, áðrenn langt umlíður. Úr Íslandi nakrir fiski- menn heimkomnir. Teirra inntøka má kallast at vera góð í sammet- ing við inntøkur teirra, sum eru við teim gomlu sluppunum. Nær eru fáa vit nóg mikið av góðum hósk- andi førum til allar okkara fiski- menn? Hitt gamla javnaðarmamna ting málið, ið nevndist: >Arbeið til øll á landi og sjogvi«, má verða tikið aftur til viðgerðar á Føroya løg- tingi, vónandi eru tingmenn nú so mikið framskygdir, at tílíkt mál kann verða viðtikið; tí at líta á, at aðrar tjóðir skulu halda skip til okkara sjómenn — tað hoyrir ongastaðni heima, og er eisini til stórt tap fyri okkara samfelag. Vónandi vilja allir Foroyingar — ella ið hvussu er eitt stórt fleirtal av Føroyingum fylkjast um javn- aðarmanna herrópið: >Upp broð- ur til dagsverk og dyst!< J. H. Danbjorg. Úr Hvalba Tað er ikki vanligt at vaska seyðinum út ímóti ólavsoku; men í seinastu viku vóru Hvalbingar úti í Lítlu Dímun og vaskaðu seyðinum. Hetta var gjørt av teirri orsøk, at ongantíð varð farið út at vaska í vár. Ikki skal hetta tó skiljast so, at Hvalbingar misrekta seyð sín, tí teir røkta hann so væl sum nakar. Í seinasta tíðindabrævi nevndi eg NR. 29 nakað um, at fýra menn vóru úti og fleygadu, og at teir frá tysdegi til friggjadag høvdu fleygad 1500 lundar. Hesir menn vóru úti í 8 dagar og fleygaðu umleið 2800 ialt. Vidvikjandi Litlu Dimun er tad soleidis, at øll oyggin er 114 mørk, sum er avmarkað i triggjar hålvmerkur i fleyging, og fleyga 4 menn hvert summar uppá hverja hålvmørkina; men verður fuglurin býttur til allar eigar- arnar í tí hálvmerkini, ið fleygað verður uppá. Íalt eru 48 eigarar. Av hesum sæst, at tað eru smá- eigarar, og eru teir flestu uppá 14 var tað gyllin. Fyrsta apríl í ár 105 ár síðan Lítla Dímun varð ogn hjá Hvalbingum. Í Lítlu Dímun eru umleið 500 ágangandi seyðir. Sjey menn fóru hiðani til Ís- lands í vár, og eru fýra av teim- um nú afturkomnir, og hinir koma um ólavsekuna. Skarvasteinur, ið nú hevur ligið leingi lamin, verður nú at koma aftur í sigling — helst um mánaðarskiftið. Í seinastu viku var »Dråttur« inni og bunkraði, og hevði hann tá 130 tons og væntast at verða heima um 6lavsøkuna, og síðan fer hann á sildaveiði. - KLAKKSVÍK Í DAG Útoyggjamenn hava róð dúg- liga út; men ikki hevur vignast so væl. Lítið og einki hevur fingist av hýsu. Viðingar hava nú fleygað um leið 7000 lundar í Settorvu. Lítið hevur borið til við fleygingini í ár. Fugloyingar hava einki fingið. Fossá, eina hina størstu ánna í Norðoyum, hevur verið talan um at binda til ravmagnsorku. Kostn- aðurin — uttan arbeidsløn — er nú mettur til 350.000 kr. Í Svínoy sigst grasið vera væl vaksið, meðan tað flest alla aðra staðni er heldur lítið á. Í Norðoyum hava nú Klakks- vík, Ánirnar, Strond, Haraldsund, Kunoy, Múli, Norðdepil, Hvanna sund og lutvís Viðareiði fingið | ravmagn, Foðingardagar. 22. juli Trond Simonsen, Kirkju, 75, Malla Joensesn, Húsum, 65 og Marius Hansen, Árna- fjorð, 60, 23. juli Jákup Andreas Petersen í Víkunum, Klakksvík, 65, 24. juli Lina Øster, Mikladali, 65, 26. juli Símun Frederiksen, bóndi, Múla, 55 ár. 50 ár. 25. juli verður Petra E. Rasmussen, prestafria, Præstegade 14 Hadarslev, 50 år. Streymoy kom undan fslandi sunnudagin vid 42.000 pd., harav 12.500 kalvi. | Menniskju J og meiningar g g Úr 14. sept.: — Skúlin er so håttadur, at kemur unglingi heilskapaður igjøgnum hann, so mega vit kalla tað eitt undur. So er tað tí, at til- farið í piltinum hevur roynst so mikið gott. Tað er ikki skúlanum at takka. — Kendi moralisturin Poul Henning- sen: — I dag konfiskerer politiet fotografier af nøgne mennesker, som ikke foretar sig andet end at være nøgne samt eventuelt slå et kraftspring elller en svalarede... Sult viser sig på det område som på andre simpelthen ved sult. Som man kan stjæle en flæskesteg når man ikke har fået noget at spise i lange tider, hænder det, at seksualiteten fører til forbrydelse. Man forhindrer den slags ved at gi folk noget at spise, ikke ved at straffe dem. -— 2000 tons meira Barcelona er tann spanski by- ur, ið einans keypir fyrsta flokks klippfisk. Norðmenn hava áður selt 5000 tons árliga hagar; men í ár verða teir at selja 2000 tons aftrat, so teir koma heilt upp í 7000 tons.