leygardagur 28. juli 1956síða 4

* í Á á 5 Í ár verða nógv Sildaveiðan. skip úr Klakksvík at luttaka í sildaveiðini. Ítróttin. Seinasta sunnudag var KÍ á Tvøroyri við trimum liðum og leikaði landskappingardystir. Kl. 3 leikaðu 1.-lidini, og var hetta ein sera góður dystur, ið endaði við sigri til TB, 4—1. Beint aftaná løgdu 2.-liðini voddarnar fyri. Heldur striltið gekk hjá báðum pertum at gera mál, og tá ið avtornaði, stóð á jøvnum, 1—I. Og endiliga komu dreingjalid- ini, Hetta var ein livligur dystur, sum endaði 5—1 til KÍ. Dreingjalið KÍs hevur í ár spælt 7 dystir, harav vunnið 6 og spælt ein javnan. Hetta má sigast at vera eitt gott úrslit. KLAKKSVÍK Í DAG Tiggjumannafarid og Fípan Fagra hava trenað ófert til olav- sekuna. — Týsdagin kom Sjúrðarberg undan Íslandi, hann hevði ikki verið tvær vikur burtur, hevði 140 tons. Farmaskipið Hólmur var á Klakksvík týsdagin og legði upp tómar sildatunnur. Stórur norskur sildabátur, Sele, frá reiðarínum Chr. Bjelland, var á Klakksvík seinasta sunnudag, annars hava her verið nakrir smáir svenskir og norskir bátar. »Svinoy« hevur verið til umvæl- ingar og er nú liðug; hon fer ætl- andi í sildina. Lítið hevur borið til við dyrg- ingini hesa vikuna; men einkiltir bátar hava kortini fingið nakað væl av seiði. Undir veingjum heimastýrisins | | | | Soleiðis eitur oddagrein í 14. sept har hesi orð eru at finna: >... higar til landa koma dansk ir agentar og aðrir spekulant- ar.« …» Teir taka síðan at kappast við førovskar handilsmenn — ofta við framferð, ið er okkum Førovingum fremmand...< …» Og so vinningurin, sum hes ir menn fåa — hann rennur i stríðum streymum til Danmark- ar. Hvussu skulu vit Føroying- ar nakrantid koma at eiga nak- að sjålvir, tå so skal vera? — Hetta lagið vindur alt meira og meira upp á seg, og vandi er fyri, at okkara egna foroyska handilsstætt verður rend um koll av hesum, áðrenn langt umlíður! x Men hví í víðu verøld loyva Tjóðveldismenn slíkum? Tað er beinanvegin at siga, at teir sjálvandi ikki meina eitt orð av tí, blaðið her vartar upp við; tað er beinleiðis fullkomuliga ógjorligt; tí í handilsmålum eru teir lagsbrødur landsstýrisflokk- ana. Í handils- og peningamálum hava teir havt ymisk uppskot um yvirtøku og skipan av ymiskum neyndum, ráðum og stovnum. — Við ødrum orðum nøkur hundrað túsund til nýggjar skrivstovur og eitt hópatal av stjórum, stjórnar- limum, skrivstovufólki o. s. fr. — Hundrað túsundir krónur, ið hin skjótt peningaligi turrgeldi skatta borgarin skal gjalda. Fleiri gøð- ingarkálvar skulu setast við, og so hava vit alt gangandi; luksus- villair, dollargrin o. s. fr. Alt saman til frama og gagns fyri fólkið og fødilandid«, sum tað so vakurt plagar at standa í 14. sept. Fyri at venda aftur til »agent- arnar«, Tá id vit ikki taka sambands- og fólkaflokksmenn við, er Tjóð- veldisflokkurin = »høvudsinnflyt- ari« av hesum fremmandu agent- unum, ið eru í ferð við at renna hina foroysku handilsstættina um koll. Vit høvdu Landshandilin, hann hevdi einkarrætt til innflyting av ymiskum neydsynjarvørum, t. v. 8. at á hesum økjum høvdu vit sett fullkomið stongsul fyri fremm- andum eins og føroyskum agent- um, agentar fyri agentar, heilølu- menn, millumhandlarar o. s. fr. Og Landshandilin kundi åtikid sær einkarinnfluttningin av mong um ødrum vørusløgum — og vit høvdu útihýst enn fleiri agentum. Og soleiðis kundu vit reinsa land- ið fyri fremmandum og heimlig- um agentum. Óneyðugt vildi verið við skriv- stovum og skrivstovufólki í handils- og peningamálum. Lands handilin var besta, tryggasta og ódýrasta eftirlit við ollum veru- innfluttningi. Vit nýttust tá ikki at flutt inn eitt kg, ikki eina m, ikki eitt stk. av nøkrum vøruslag. Og Landhandilin vildi av sinum yvir- skoti goldið kostnadin av øllum eftirliti. Okkara egna framleidsla vildi havt margfaldar størri møguleika. Álagt kundi tå verið Landshandl- inum at steðga øllum innfluttn- ingi, hagar til okkara egna fram- leiðsla varð seld. Men øllum hesum ríku møgu- leikum forkomu tjóðveldis- sam- bands- og fólkaflokksmenn føroy- ska fólkinum og føroysku tjóðini. Teir opnaðu øllum geilum fyri fremmandum og heimligum agent um, agentum fyri agentar, heil- sølumonnum, heilsølumonnum fyri heilsølumenn, millumhandl- arum, spekulantum o. ø. við allir sum ein — rørandi samdir sum vanligt — at taka avgerð um av- tóku av Landshandlinum — hesa miklu svika- og brotsgerð móti tí SOSIALURIN utgevari: FØROYA JAVNADARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sorensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 arbeiðandi fólkinum, ið nú má knógva undir okursprísum fyri at goða ein riðil av hjarta- og mis- kunnarleysum spekulantum. Grein 14. septembers >Undir veingjum heimastýrisinsk er ti einki minni enn eitt falsum úr enda í enda. Á KEM Á Tað hendi í Sveríki. Ein gomul kona, ið illa orkaði at ganga, var á veg í kirkju. Hon skuldi tvørtar um eina gøtu, men ørkimladist av teim mongu bilunum. Tá kom ein harri, presturin sjálvur, og beyð sær vinar- liga at leiða hana yvir um getuna. Hon kendi ikki prestin. — Eg skal í kirkju, helt hin gamla við ókunnugmannin, ið helt undir arm hennara, meðan hon støpladi av stað. — Tað skal eg eisini. — Hetta var ein rættur túrur; men kann harrin siga mær, hver ii prædik- ar í dag? Hetta segði hann henni vid at nevna sítt egna navn. Hin gamla steðgaði bráddliga. — Nei, vita tygum hvat, so fari eg at biðja harran fylgja mær yvir um aftur getuna, Ein maður stóð í djóragarðinum og hugdi at djórapassaranum, ið fór inn í eitt leyvutyppi við 5 leyvuungum. Við sær hevði hann vatnílát, sápu og handklæði. Hann tváaði ollum leyv- unum og aftaná turkaði hann teimum við handklæðinum. Maðurin uttanfyri hugdi undrunarsamur, og tá djóra- passarin kemur út aftur, fer hann yvir at honum og spyr (restin av seguni hóskar best á donskum): — Men er De dog slet ikke bange? — Jo, svarede dyrepasseren med sindsro i stemmen; men det hjælper dem ikke noget, vaskes skal de...... — O, sum eg varð svikin. Segði tú ikki, at hann var fullur í pengum? Nei, eg segíi bara, at hann hevdi meira pengar enn hann hevdi vit. Russar byggja 100 2000-tons trolarar Russar fiska nú á flestu hovum kring Europu, á ollum høvum um asiatiska partin av samveldinum eins og å 11 innhøvum og inn- sjógvum. Hóast hetta øgiliga fiski oki eru bert 190.000 fiskimenn í ollum landinum. Samlaða veiðan í fjør var 2,5 milj. tons. Um somu tíð veiddu Norðmenn 1.7 milj. tons. Eftir nýggju 5 ára ætlanini skal veiðan nørast heilt upp i 4,2 milj. tons. Hetia verður alt á havleið- um, tá ið veiðan á innhøvum og innsjógvum ikki kann verða størri enn nú. Russar nýta ein hóp av veiði- hættum; men ein veiðiháttur sum lira verður næstan ikki nýtir. — Serskildur veiðiháttur verður nýti ur til brisling, Hann verður pump aður upp gjøgnum eitt rør, ið sett verður niður í sjógvin. Í endanum á hesum reri er eitt sterkt ljós, eit! slag av »agni«, ið fær brislingin til at leita at rørinum. Russar lata byggja 25 nýmót- ans trolarar í Vesturtýskalandi. Teir hava longu fingið 16 av teim. Sjálvir lata teir byggja 75. Hetta eru bátar upp á 2000 tons. Við hverjum av hesum sokallaðu »fabrikkstrolarunum« eru 100 manns. Teir nýta ikki síðutroling men hekkutroling, ið hevur allar fyrimunir fram um síðutroling. Russar hava sjálvandi hóp av mini forum. Undir veiðu arbeiða vanliga 20 skip saman, harav minst eitt er út- gjørt við ollum nýmótans hentleik- um; hetta er samstundis rann- sóknarskip, ið ger allar kanningar í samband við fiskivinnu. Russar eru í ferð við og komnir væl áleiðis við at finna upp eitt >undirvatnssjónvarp< (fjernsyn), ið sær alt niður á 150 metra dýpi. Størstu fiskavirkini á landi kunnu taka ímóti 1200 tonsum av fiski um samdøgrid. Á hverjum virki er laboratorium, ið syrgir fyri at verugóðskan altíð er hin besta. Allur livandi fiskur, ið kemur til hesi virki, verður »be- døvadur«, áður enn hann verður vidgjørdur. Veitst tú? at Stauning var cigarrullari. at H. C. Hansen, statsministari, er prentari. at norski statsministarin Einar Ger- hardsen er vegarbeiðari. at svenski statsministarin Tage Erlan- der er akademikari, at hægsti leiðari íslendsku arbeiðar- anna. handilsministari Hannibal Valdimarsson er lærari. at Kypern hevur 420.000 íbúgvar. harav 80 pst. eru Grikkar. at tad orsakad av hersetingini eru 80.000 leysingabørn i Vesturtyska- landi, at ta deru meira enn 7000 oyggjar í Philippinunum. at tað eru 724.947 limir i De sam- virkende Fagforbund í Danmark. at franski sosialistiski forsætisráð- harrin Guy Mollet hevur sagt: »Um politikkararnir hildu oll teirra lyfti, hovdu teir eingi til næsta val.« Tað er veruleiki: ; : í , at heilsøluprisurin á stoyttum sukri er farin 18 oyru upp, síðan Lands- handilin varð avtikin. at somuleiðis eru allar neyðsynjar- verur munandi uppfarnar, at livilíkindini harvið eru vorðin munandi versnað 2 seinastu árini. at hin breiða fjøldin av fólkinum einki oyra hevur fingii í viðbót mótvegis príshækkanini; men at tjóðveldis-, sambands- og fólka flokksmenn afturímóti hava roynt at gjørt livilíkindini enn verri við at skerja t. d. minstulønina og pris- viðbótina, við hægri skatti, hægri tolli o. s. fr.