leygardagur 4. august 1956síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
BRØDRALAG
FRÆLSI
JAVNADUR
se
VERDUR KRIGGJ?
Nasser, forseti Egyptalands,
gjørdist nå boysin og tók Sues-
kanalina.
Hetta hevur lopið stóra osing í.
Onglendingar og Fraklendingar,
ið eiga meginpartin av parla-
peninginum í hesum virki, vilja
LØGMAÐUR
og minstalønin
Tá tingið varð sett mánadagin,
talaði løgmadur um landsins
figgjarvidurskifti. Har kundi ver-
ið bæði eitt og annað at heft seg
við; men á hesum sinni skal eg
einans nema við tað, hann segði
um minstuløn og skipabygging.
Hann helt fyri, at aftur í år
vildi landsstýrið seta fram upp-
skot um pening til lønjavningar-
grunn skipsfiskimanna. Men tað
gekk sólarklárt fram av orðum
hansara, at hann helst vildi avtaka
lønjavningina sum skjótast fyri at
gera henda pening tøkan til byggj-
an av nýggjum skipum.
Jú, sanniliga er stórur torvur á
at fáa nýggj og góð fiskifør, og
tað nógv, eisini; men skal minsta-
lønin avtakast fyri at hesin pen-
ingur skal nytast sum gåva til ein-
hvønn miljoner, sum so omanå
slíka miljónagávu verður gjørdur
at kalla skattafríur, so haldi eg,
at tað ber av við nasadjørvu fram-
ferð landsstýrisins; tí hann, ið
minstulønina átti at fingið, er ein
teirra, ið tá koma at bera skattin
fyri miljonerin, og har aftrat kem-
ur at gjalda miljóngávuna til
hansara.
Jú, tað ræður um at fáa nógv
og góð fiskifor; men tað ræður
sanniliga eisini um, at fólkinum
verða tryggjað livilig kor.
Men hvat kann ein vænta, tá
sjálvur formaður fiskimanna-
felagsins við øllum sínum tjóð-
veldistingmonnum aftanfyri seg
er fyrstur madur at leggja å tann
bógvin at fáa minstulønina av-
tikna við sum eina byrjan at
minka um hana úr 800 kr. niður
í 650 kr. um mánaðin,
Og logið er tað eisini, at hesin
sami Erlendur ger tann mun á
fiskimonnum, at hann setur teir
lægri — ger teir til vánaligari
menn — ið toskin fiska, enn teir,
ið fiska sild. Hesar síðstneyndu
metir hann 150 kr. meira í virði
um mánaðin enn hinar.
Hvat kunnu fiskimenn
sær av framtíðini við E. Paturs-
syni sum formanni og Kr. Djur-
vænta
huusi sum løgmanni,
Spurin.
ikki lata seg skúgva til viks; ti
Sueskanalin er hesum londum ein
stór inntøkukelda; men mesta
týdningin hevur hon teimum kort-
ini fyri siglingina til eysturlond-
ini — meginparturin av siglingini
eysturyvir gongur gjøgnum hesa
siglingarrennu, og her verður
fyrst og fremst hugsað um olju-
fluttningin,
Tå Onglendingar stutt sidani
noyddust at fara år Suesøkinum,
treytadu teir at ferdslan
gjøgnum Sueskanalina skuldi fara
fram ótarnað; men longu nå hev-
ur Nasser stongt fyri skipum år
fsrael.
Onglendingar útbygdu herstød-
ur sinar å Kypern fyri at vera so
nær staddir Suesøkinum, at skjótt
skuldi vera at herseta tad, um
skipaferðslan = varð tarnað av
Egyptalandi.
Nú stendur á. Og ilt er at siga,
hvat nú fer at henda. Onglending-
ar hava sent 2 hangarskip á Miðal
havið aftrat teirri herstyrki, teir
hava havt har. Amerikumenn og
I
Russar mæla teimum til at finna
|
|
sær,
eina fridarliga loysn; men ilt er
at ætla, um Onglendingar og
Fraklendingar ikki halda beinast
vera at herseta Suesøkid alt fyri
eitt, og so er spurningurin, hvussu
stórur eldur, kveikist av hesum
neista.
Stødan er í løtuni so hættislig,
sum hon ikki hevur verið í mong
ár.
Tað er veruleiki:
at tað í for vóru menn, ið mistu
1000 kr. orsakað av minstu-
lonarskerjanini úr 800 niður í
650 kr.
at prísviðbótin í ár er soleiðis
| legd til rættis, at so fáir fiski-
menn sum gjørligt skulu njóta
fullari vissu fyri, at teir skulu
vinna 2000 kr. minni enn i fjør
orsaka av prísviðbótarskerjan-
ini.
allar hesar skerjanir eru gjørd-
er
at
ar, hóast livikostnadurin
nógv hægri, orsakað av hækk-
andi vøruprisum.
allar hesar misgerðir hava
tjóðveldis-, sambands- og fólka
flokksmenn
samdir um at framt.
at
verið so rerandi
Larmaði eg illa, tá eg kom heim
í nátt?
Nei, ikki tú, men teir tríggir vin-
menninir, sum bóru ley í song.
gott av henni.
at menn fóru burtur í vár við
H. C. Hansen,
statsministari, kemur mánamorgun-
in til Føroyar.
H. C. Hansen hevur áður verið
á landi her á ferð til og frá Ís-
landi. Men hetta er fyrstu ferð,
hanner í Føroyum sum statsminist-
ari.
Hann, ið kennir státsministarans
framúrskarandi evni og hug til at
seta seg inn í tey mál og viður-
skifti, hann hevur við at gera, veit,
at hann heldur ikki vil taka sær
av lættum fyri at læra tey føroysku
viðurskiftini at kenna til lítar, og
at hann vil leggja sína orku á fyri
at stuðla Føroyar, okkara vinnuliv
og landsuppbygging. Tað er gott,
at so er, tí nú leikar nógv á, at
alt verður gjørt, ið gerast kann, at
fólk og land okkara kann unnast
besta trivna.
H. C, Hansen er sprottin úr ar-
beiðarastættinum, er ikki bara
státsministari, men eisini hin kosni
arbeidaraførari í Danmerk. At væl-
ferð hins føroyska fiskimansins og
arbeidarans eisini liggur honum hått
å hjarta vita vit.
Vit bjóða státsministaranum og
okkara partamanni at vera hjarta-
liga vælkomnan til Føroya og vóna
at vitjan hansara verður honum og
okkum at besta gagni og sóma.
Hovs—Øravikar
vegurin
Fyri mongum árum síðani, tå ið
javnaðarmenn sótu við figgjar-
leiðsluni, varð játtaður peningur
til stóran part av Øravikar—Ilovs
vegnum. Talan var um ein grund-
pening uppå 153.358 kr. Pristalid
er i dag 324. Vid pristalinum er
so tann tøka jåttanin kr. 154.358
: 100 X 324 = slak 500.000 kr.
År eftir ár hava kommunustýr-
ini í Froðbiar sókn og í Hovi
strongt á landsstýrið at lata lands-
verkfrødingin gera útstingingina
av vegnum og kostnaðarætlanina
lidnar, kommunan kundi
sleppa undir at gera vegin. Men
eitt árið fór og annað kom, tað
gjørdi tað sama. Tað var sum hjá
Baals prestum: landsstýrið sat tig-
andi. einki hendi, eingin projek-
tering varð gjørd liðug, og einki
arbeiði kundi verða byrjað. Hov-
bingar og Tvøroyrarmenn sluppu
ikki framat at gera henda
átrokandi veg, hóast peningur var
játtaður til hansara.
Hevdi hetta forherðaða fólka-
flokks—sambandska landsstýrið
gjørt skyldu sína og syrgt fyri pro-
jekteringini tá við tað sama, vildu
haft vegasamband
so
so
vit i dag
NR. 31.
LEYGARDAGIN
4. AUGUST 1956
29. ÁRG.
”
millum Våg og Tvøroyri, úr
Sumba til Tvøroyri,
Nú seinasta ár setur landsstýrið
fram uppskot um at nýta kr.
250.000 til Hovs—Øravikar-
vegin, helmingin av tí peningi, ið
átti at staðið tekur til hesa vega-
gerð. Men treytirnar fyri at gera
hann setur landsstýrið so neyvar,
at kommunurnar, serliga Froðbiar
sóknar kommuna, ikki kunnu taka
við. Veganevndin má tí samtykkja
uppskotið soleiðis, at tað skal
verða møguligt hjá kommununum
at koma til sættis um felags treyt-
ir fyri rindan av kommunanna
parti. Tankin um, at allar kom-
munurnar skulu rinda tann eina
fjórðingin og viðlíkahaldið í mun
til fólkatalið, ið kommunurnar,
ið avvaraðu, vóru vorðnar samdar
um, helt veganevndin vera beinan
og betri enn landsstýrisins upp-
skot um, at helmingurin av pening
inum skuldi verða goldin í mun
til fólkatalið og hin helmingurin í
mun til talið á arbeiðarunum hjá
kommununum, ið luttóku í vega-
gerðini.
Tað skuldi so statt verið bestu
líkindi til, at arbeiðið varð byrjað
nú beinan vegin.
Hesin vegurin kann ikki bíða
longur. Nú er gerðin av honum
tarnað og drálað nóg leingi. —
Suðuroyggin má fáa sítt oyggjar-
vegasamband, úr Sumba til Sand-
víkar.
Hóast neynt, at longu
meðan javnaðarmenn høvdu fíggj-
arleiðsluna varð játtaður grund-
peningur, ið við dýrtíðarviðgerð-
ini var um tvær reisur so stórur,
sum tær nevndu kr. 250.000, royn
ir Dagblaðið at tveita út fyri lands
stýrismannin Hákun Djurhuus, at
tað er hann, sum er veldisharrin,
ið ber nýtt uppskot um játtan av
peningi til Øravikar—Hovsvegin.
Hví ger Dagblaðið hesa villing-
argerð?
Hví heldur blaðið seg ikki til
sannleikan, ið sum er, at
peningur hevur nú í langar tíðir
staðið játtaður til vegin, men at
grundin til, at vegurin ikki er
gjørdur, og longu gjørdur liðugur,
er, at okkara fólkaflokks—sam-
bandska landsstýri ikki hevur ver-
ið til at vika at fingið tað neyð-
ugu projektering gjørda?
sum
sagt
Hvat goymir seg undir eini ti-
líkari óregiuligari fråsøgn? x.
Fo hevdi havt hug at farið til eitt
stað. har einein mannahond hevur sett
sín fót.
Setið lýsing tygara
SOSIALIN