leygardagur 4. august 1956síða 4

Á KEM - Ein eldri kona hoyrdi ein smádrong banna, og hon segði strangliga við hann: — Hvat heldur tå, mamma tin | hevði sagt, um hon hoyrdi teg nú? — Hon hevði verið glað, tí hon hevur verið deyv tey síístu 10 árini. — Tað er sjáldan ein vaknar og er viðgitin. — Ja, — sum oftast droymir ein seg viðgitnan, men so vaknar ein. SPURNINGAR 1. Nær er krossmessa ? 2. Hvussu nógvar kvinnur eru í donsku stjórnini, og hvussu eita tær? 3. Nær vórðu bibilsku bøkurnar og skrivini savnað saman í núverandi bíbliu ? 4. Hvussu nógvur seyðurerí Føroyum? 5. Hvussu nógvar avtoftadar bygdir eru í Norðuroyum? (Svarini eru at finna aðrastaðni á síðuni). Til gamans — 1. TRÆ— 2. HUNDA — 3. KNÍVS— 4. TRÍ— 5. SILDA — 6. LANG— 1 KAVA— Í staðin fyri strikuna verður sett eitt orð, sum saman við orðinum til vinstru, verður til eitt nýtt orð. Týdningurin av nýggja orðinum skal vera: 1. Brenni, 2. Ólevnaði, 3. Hvasst, 4. Á rokning, 5 Ílát, 6. Ættarmaður, 7. Óveður. Menniskju og meiningar — Hollywood — ein »svindulbutikk«. Enski professarin í máli og bóka- mentan Ísaacs sigur um eina vitjunar- ferð, hann hevur gjørt til Hollywood, at tað var hitt ræðuligasta, hann hevði upplivað. Henda svindulbutikkin ynsk- ir ikki at gera filmir, ið eg og tú halda av. Filmmenninir har eru illir um, at vit halda av filmum, ið eru gjørdir av »forbannadum« útlendingum<, Einasti máti at fara um útlendingar, er at keypa teir. So fara europeisku film- stjórnurnar til Hollywood, og stutt aftaná eru tær horvnar. Professarin hevði í Hollywood spurt, hví teir ikki gjørdu filmir til tey 5 pstini av áskoð- arunum, ið hava áhuga fyri góðum filmum. Svarið var: Hví skulu vit gremja okkum um 5 pst., tá ið vit hava 95 pst. av øllum »toskunum« i heiminum aftanfyri okkum! Svar: |. 3. mai, 2. 2 — Lis Groes Bodil Koch, 3. Umleid 400 år eftir Kristi føding, 4. Umleið 70.000, 5. 4 — Blank: skáli, Skarð, Skålatoftir og Fossá. Minnisstubbar Bretar senda framvegis hóp av her- monnum, flogforum, stríðsvognum. maskinbyrsum og øðrum skotvápnum til Kypern fyri at trysta fólkið og kúga fría vilja manna. Teir vilja ikki lata hesa herstød frá sær; men verja hana, kosta hvat tað vil. Tað var hesar somu Bretar, tiod- veldisflokkurin á sinni bað um a! hjálpa sær við at fáa beint burtur danskt herskip (NB! ikki politiid !) av Klakksvik; teir øntu ikki aftur, men tað høvdu tjóðveldismenn heldur ikki væntad, Teir vitstu fullvæl, at åteftir voru teir til tad turra grin; men tad gjørdi einki. teir skuldu so ongar at- kvødur hava í Onglandi. Íslandi ella Norev, Ønsker De virkelig g den orme 9 1 hú lige pasning nemmest MV skal De vælge Hess-O-Matic. Den fås nv i flere stør og den pynter | relsefr stuen. DSSDDD VALDEMAR LUTZEN Telf. 1020 Thorshavn. Men innlendis vónaðu teir, at teir kundu freista nakrar veikar sålir og slik, ið ikki duga at hugsa einsamøll — lai var jú endamålid, sjålvt um vinningurin i at spekulera í idiotisniu ofta er ógvuliga ivingarsamur. X. VISDOMSORD Ein mentad kvinna er ein kvinna, ið einans tveitir reinar tallerkar i høvdid å manninum, Fransiskanar- systrarnar og studningur Eftir ti blødini hava sagt frå, hevur ein havt frænir av, at tað frå katolikkunum hevur verid um sókn inni hjá Havnar byråd um at fåa studning (studul) til barna- garð. Og i býráðnum hava verið ymiskar hugsanir, um tað er rætt at veita umsøkta stuðul ella ikki. Fyrstur tók Jógvan á Dul til orða í almennum blað, hvar hann so harðliga mótmælti at geva almenn an stuðul til nevndu umsøkjarar (katolikkarnar). J. á Duls mótmælisgrein hevur ikki verið væl umtókt av ollum, og er tað serliga ein, ið nevnir seg S. M. Justinussen, ið nevnda mót- mæli er fallið sum ein hella fyri bróstið. Eg ætli mær ikki at taka dagar ímillum harrarnar Dul og Justinussen; men eg tori siga so mikið, at ikki átti nakar rætthugs- andi protestantur at tikið hansara mótmæli upp við tí orðalagi tað er. Fyri at venda aftur til sjálvt málið, hvor vítt tað er rætt at veita stuðul til katólskan barnagarð. kann tað verða sagt, at um tað skuldi verið játtað katolikkum, hevur ein og hver annar trúðar- flokkur sama rætt — og sum skal verða — hvar flóta vit tá? Tygum harra 8. M. J., tygum royna at bera so í band, at fólk skal fáa varhugan av, at tygum eru ein heilur vísindarmaður og ein sålarligur profetur, Men eingin er tó so fullkomin, at honum ikki tørvar leiðbeining, og skal eg tí leggja tygum tey ráð, at um tygum eru fallin tann katólska vegin og hava fingið katólskan ham uttan á tygum, so í Harrans friði, men lat vera vit at eggja vinum og kenningum at ganga somu leið. Vit protestantar, vi thava barnagarð, vit eiga skúlar vit eiga kirkjur, og tað gevur okkum rætt til at nøra um. — At okkara barnagarður og okkara skúlar ikki eru so mikið útbúgvnir, at teir kunnu fevna so víða, sum tørvur er á, er kanska rætt nokk; men so er tað skylda teirra, ið hesi áhugamál eiga at rekja, at fáa skipað so fyri, at okkara barnagardar og skúlar kunna fevna so víða, sum krøv tid arinnar krevja tað, og at eingin samfelagsborgari verður misrøkt- ur, Men fyri alt i verdini eiga vit protestantar ikki at nøra um nak- ad, sum hevur lyndi til at plika hornasteinin undan okkum, pro- testantum (ella okkum, id byggja å ta luthersku læruna). Eg kann minnast, tå ið Viderø prestur fyri slokum trimum árum síðani um- røddi hin foroyska skúlan, og um hin katólska skúlan sum ein av- leiðing. Tá reisti hesin sami S. M. J. seg sum úlvur í roði fyri at bera í botuflaka fyri tann katólska skúl- an uttan at skilja eitt mukk av ti, ið Viderøs skriving veruliga bendi á. Av hesum sæst, at hr. Justinus- sen er litaður av katólskum trúðar anda, og má sigast at vera anda- liga vilstur. Um tygum, hr. Justi- nussen, trúgva tí, at katolikkarnir eru komnir higar til landa fyri at fjálga um landsins børn og skúlar, tí tey livdu í óvitsku og skilaloysi, so trúgva tygum skeivt og eru vorðin blindur á hesum eki. Tí "um slíkt lá teimum fremst á hjarta so høvdu teir verið verandi í teim katólsku londunum, har tað er nógv meira torvur á at bøta um skúlaskapin enn her hjá okkum. Nei, tað er einki av hesum, sum er fremsta mið og mál teirra. Tað eru prógv enn nú á dogum um ta mótstøðu, protestantar meta í teimum katólsku løndunum. — Protestantisma merkir ta protest, ið var løgd móti rómarkirkjuni í 16 eld. Og hetta mótmæli kann við fullum rætti standa við makt tann dag í dag. Tað kann tí ikki vera nekur orsøk til, at protestantar — og tá allraminst hjá teimum, ið byggja á ta lutherisku læruna— at nøra um katolikkarnar. Nei, latum okk- um einans lívga um tað, ið hoyrir til læru våra. Tóku protestant- arnir læru av kristinlivi hins mikla slóðarans, hver maður Martin Luther var, so hovdu teir | nóg mikið av sálarligari foði til | at kunna ognast tær ævigu bú- staðir. Protestantar hava sanniliga nógv at takka Lutheri fyri, ti hann mátti líða nógv fyri ta kristinlæru, vit í dag eiga. Søga hans er ein bardagi uppá lív og deyða. Martin Luther andaðist í 1546, og tey seinastu orð, ið hann skrivaði, vóru hesi: >Vit eru biddarar, tað er satt.« D. J. Sorensen. T TC Sjálvstýri - men... (Framh. av 3. síðu) stýrissetan). Hetta váttar, at stødid er ábyggiligt, og at nógv kann vinnast, um fram verður farið hó- ilzga. Javnadarmenn hava tó alla tid- ina hildið fram, at vit ikki undir nøkrum umstoðum skulu fara undir at fremja yvirtøkur, ið á nakran hátt áleggja okkum slíkar figgjarligar byrður, ið koma at nerva hitt arbeiðandi fólkið, hini peningaliga minni mentu. Tað er einki gagn í nakrari yvirtoku, um livilíkindini, orsakað av harav standandi nýggjum peningaligum útreiðslum, verða skerd; tí fremsta endamálið má altíð vera, at øll skulu liva væl og virðiliga í landinum; men tad gera ikki øll í lotuni; tað eru framvegis alt ov mong heim, ið eru alt annað enn peningaliga væl tryggjað, og sum longu nú hava ilt við at bera tær figgjarligu byrður, ið teimum eru álagdar fyri at halda samfelags- hjólinum malandi. Útreiðslurnar ekjast í stórum 1948, tá rildi, var við yvirlokunum. Í heimastýrislógin kom í = fíggjarætlan logtingsins umleið 5 milj. kr. Nú nærkast vit 14 milj. ! Aftrat hesum letur danski staturin umleið 11 milj. kr. árliga. Vert er at minnast til, at sjálvt um vit hava t. d. yvirtikið bæði havna- og vegbygging og einsara- allir hava alt ræðið á hesum økj- um, so hava vit við vælvild Dana fingið eina skipan í lag, hareftir staturin ber fjórðapartin av út- reiðslunum, ið standast av hesum málum. Somuleiðis hevur verið og er við ødrum málum, ið yvir- | tíkin eru. | Ymsar yvirtøkur hava verið okkum til óbótaliga niðurlogu. Eitt nú >bolig< ella húsabygging. Við ikki at hava havt yvirtikid hetta mál kundu vit eins og Danir og Grønlendingar havt atgongd til : lagalig og ódýr lån til húsa- bygging. Afturgjaldingin av slík- um lánum fellur yvir umleið 60 ár. Men yvirtøkan er framd; vit eru útistongdir og hava einki at seta í staðin. Tað er ti eyðsæð, at sætt sjálv- stýri, ið av sonnum verður fólk- inum til gagns o gframa, vinna vit einans við at fara lagaliga fram, so fólkið stigvíst búnast til at taka við ræðinum av og ábyrgdini yvir ollum málum, ið Vit eiga heimild til í heimastýrislógini.