leygardagur 4. august 1956síða 3

4 AUGUST 1956 SOSTALURIN SOSIALU - - RIN ar Uke, FØROYA JAVNADARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sorensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 Hin umvendi Eg hitti hann ofta í bardaga- árunum, tá ið so mangur góður maður fór á glid, lat seg í star- blindni reka við streyminum, lat seg tveita av einum aldutoppi yvir á annan uttan so frætt sum at time at hugsa sjálvur. Hvussu mangir vóru ikki teir, ið tustu av stað fyrr at sleppa upp í dansin um gull- kålvin, fyri at sleppa at tæna verða mammon- Fin mammon førarunum undirbráttligir? skuldi tråd, at hetta var óhugsandi í einum mentaðum landi millum »upplyst« menniskju; men so var ikki, hin beiski veruleikin er ikki til at koma uttan um. Hesin mikli fólkaflokkskappin, hesin yvireksponeraði, hesin (táp- uliga) yvirnationali >Feroyingur- in«, tók fullan lut í fólkaflokks- ørskapinum, lovprisadi honum, fordømdi alt annad til heljar — og fremst í heljardóminum var og sosialisman og allir sosialis.ar: hesin >devulskapur< var fyri hon- ein altoyðandi sótt, mátti burtur her av um ein sótt ið manast landi. Við himmalvendum eygum lov- prísaði hann fólkaflokkinum og fólkaflokksoddamonnunum. Teir, Th, Petersen, Kjølbro, Hákun o. s. fr., vóru reinir einglar, sannir Feroyingar, nationalar hetjur, menn, ið bóru landinum uppi, menn, hvers orð vóru gudaborin, fylt av heilagum anda, sonn og óreingilig. Eingin var sum teir, og tað var sum at taka hin versta upp á tunguna at nevna nakran annan, og serstakliga teir, ið orðgongu- í menn vóru fyri sosialismuni. Jú, sanniliga gingu bylgjurnar høgt, sanniliga vóru menn vit- leysir, teir bjóðaðu ikki til at hugsa sjálvir, og enn minni fram um nøsina, Teir tonktu sanniliga ikki uppå, hvussu tey mongu ar- beiðara- fiskimannaheimini høvdu tað, teir hugsaðu ikki um, at tað mangastaðni var trongligt bæði til matna og klædna, at evna- góð børn ikki sluppu í læru o. s. fr. Nei, tey smáu í samfelagnum høvdu ikki meira virði fyri teim- um, enn teir steinar, ið teir dag- liga trakkaðu á. Teir høvdu bert eitt í hyggju, at tæna peningavald- og inum. tæna mammon, vera snobb- ar fyri stórmonnum, snobbar fyri teimum, sum á fundi billaðu fólki teir vóru so óluksáliga inn, al s0 OVU rgóði r Foroy- nationalir, ingar, at teir vildu ofra alt fyri fødilandid. Hygg, slíkt eru menn, ganga í føroyskum búna, ganga við føroyskum merki í knapp- holinum — jú, vissuliga, hatta eru menninir, ið bjarga kunnu Føroyum og Føroyingum í sínum egna landi. Hesin fólkaflokksmaðurin var so dýrandi nationalur, at tað illa bar til at tala við hann — og so var hann so góður, so góður Før- oyingur. Tað skal bert vera ein viðmerk- ing, at hann aldri hevur ofrað so mikið fyri sína nationalismu og fyri Føroyar, at hann hevur átt eitt foroyskt flagg — nei, tá eru pengarnir ov góðir, heldur nýta teir at keypa danska Molly mjólk fyri. — Eg havi hitt mannin av og á síðan mammondyrkanin tók at linka. Eisini hann linkaði í kong- unum — so líðandi. Hinir ogiligu orðabrestirnir, ja, hin egiligi orð- avavsturin var linkadur, Tad var tyduligt, at her får brått bert eiti politiskt fólkaflokks-beinaræ at vera eftir. Fyri stuttum hitti eg hann aftur. Eg stårsadi við. Maðurin bedýr- aði mær, at hann var kommunist- ur, ja, gudarnir skulu vera mítt vitni, at eg ikki ljúgvi. Hann var illur inn á samfelagið. Hann er illur inn á teir menn, ið hann av ollum alvi hevur styðjað. Hann er illur inn á tann politikk, id ført okkum hevur til hetta stýrið, og vil sjálvandi ikki viðganga, at hann saman við ødrum hevur alla skuldina fyri alt tað, ið hent er politiskt her á landi seinastu árini. Hansara samvitska er vaknað, og hon er ring, hon terir hann politiskt, sum annars ringasti ter- ingur fer at likaminum. Hvussu skal nå neydars madurin sleppa sær undan ábyrgdini? Hvussu skal hesin politiskt »burturmisti | sonurin« fóta sær aftur. Jú, hann tveitur åt i tóman heim: >Ég eri kommunistur.« — sjálvt um eg fullvæl veit, at hann ikki hevur neista av skili á, hvussu kommunistar — ella sosialistar skilja og byggja upp hina sosia- listisku samfelagsskipanina, sam- felagið fyri oll, samfelagið har fá hava ov mikið og færri ov lítið. Hann hevur ikki líkindi til tess, tí hvussu kann maður, sum í mong ár hevur tænt kapitalinum, ovur- nationalismuni og forbannað alt, ið ber vid sosialistiskan polstikk, nú snøggliga fáa skil á sosiali:m- uni og gerast sosialistiskur apostul og seta sær fyri at fremja kommunismu? Man tað nú kortini ikki vera so, at nú samvitskan vaknar, vil hann leypa sum longst frá ábyrgdini — á bláman um so skal vera? Ég umberi góða vin mín. Vit vóna, at hann kann koma at ger- ast fremherji í tí liðnum, ið vil beina burtur allan ójavna manna á landi, vil beira millum her burtur fátækradømið, trot og sakn, vil vera við at skapa arbeiði til allar hendur, rættvísa årtøku av arbeiðinum, sosiala trygd til øll, javnbjóðis rætt til oll at koma fram í lívinum — ja, skapa lukku í hverjum einasta heimi her á landi. Tað er lítið hepi á føroyskum politikki í lotuni. Mannasålirnar tveitast higar og hagar, fólk eru støduleys, rótleys. Hendingar, ið einki hava við sannan politikk at gera, verða settar fram um tey politisku lívssjónarmiðini, fólk verða beinleiðis ørkimlad og vita ikki, hvat teimum er mest at gagni. Við sannari menning, vittfevn- andi upplýsingararbeiði og sak- ligari framferð kunnu vit fóta okkum og fara undir at reka sannan politikk, so vit kunnu NR. 31 koma burtur frá tí pinkulinga- politikkinum, ið nú er vorðið eyð- kenni fyri fólk okkara. Nú hava vit grulvað nóg leingi. Pennur. SILDIN Sildaveiðan er byrjað, og eini 25 skip eru útfarin av teim umleið 120, ið skulu veiða sild í ár. Nøk- ur eru longu innaftur komin við nakað av sild, t. d. Albert Victor, ið hevði 120 tunnur, So vid og við fara fleiri skipini út. Thetis sigur frá stórum silda- torvum á 64 gr. og 40 m. norð og 7 í gr. Vest. Fiskivinnuskrivstovan áleggur ollum sildaskipum at siga frå fonginum, so hvert sum veitt verður. Sjálvstýri — men eitt sjálvstýri til fólksins gagn og besta Mið og mál javnaðarmanna í sjálvstýrismálum hevur altíð verið at tikið við tí sjálvstýri, ið vit eru forir fyri at taka og mentir at bera. Vit skulu sjálvir valda, har vit sjálvir gjalda. Høvudsuppskot javnadarmanna i hesum måli var hitt sokallada »vinar- og frælsisbrævid«, ið skrivast skuldi Føroyingar og Danir ímillum. Eftir uppskotinum skuldu vit, tá i dvit sjålvir ynsktu tad, kunna yvirtaka eitthvørt mål og leggja tað undir vald og um- siting løgtingsins. Á fundi í Sjónleikarhúsinum í Havn segði Jóannes bóndi Paturs- son, sáli, at hann mátti viðganga, at uppskotið var framúr gott, frá- líkt út í odd og egg, men so radi- kalt og víttgangandi, at hann ikki trúði „at tað fanst nakar politikk- ari í heiminum, ið vildi ganga við til at fremja tað. Men hann fekk ikki rætt. Heimastýrislógin er nærmast ein avskrift av uppskoti javnaðat- manna. Við heimastýrislógini hava vi tult og heilt fingið loyst flagg- spurningin og málspurningin — Skipafelagið Foroyar Tórshavn hin nationala spurningin. Sam- bært hana kunnu vit, tá vit sjálvir vilja, taka við øllum ti sjálvstýri, vit eru mentir at bera fíggjarliga, og hon heimilar okkum at taka loysing so skjótt, sum meiraluti av fólkinum ynskir tað. Við heimastýrislógini hava vit ivaleyst eisini fingið heimsins bestu peninga- og valutaskipan. Alt hetta hava vit vunnið ella eisini fingið heimild til at vinna, tá ið vit sjálvir taka avgerð um, at so skal vera. Vit eru ungir á sjálvstýrisleið- ini. Mistøk eru gjørd — stór mis- tøk; tað kann ikki noktast. Og iva- leyst vilja mistøk verða gjørd í framtíðini. Øl byrjan hevur sínar trupulleikar. Grundarlagnum — heimastýrislógini — bilar neyvan nakað stórvegis. Heldur er tað teir, ið umsita skulu lógina, ið ikki hava verið førir fyri at sett lógargreinirnar í verk — gjert tær til veruleika í politiska lívi sam- felagsins. Allir flokkar hava sagt seg til reiðar at arbeitt undir heimastýr- islógini (sambært seinastu lands- Framhald á 4. s. 1225 GALVANISERAD RØR 116 $/,6 2 5 If, 5 4“ 11 af, 24, 21 2 og 3 og allar rerlutir fáa tygum hjá P.f MARIA POULSEN & Co. tlf. 2000 og 2001 HALDID SOSIALIN!