leygardagur 18. august 1956síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR Hin sosiala forsorgin — fólkapensjón Tá ið ellis- og avlamisrentan var igjøgnumførd í tí nýggja skil- inum, varð hon sett ájavnt við tað, ið fólk tá fingu úti á landinum í Danmørk, og tað varð sterkt undir strikad, at ellis- og avlamisrentan her å landi skuldi fylgja ella vera á hædd vid hana, ið Danir høvdu "úti á landinum. Men hóast hesa skráseting hev- ur landsstýrið, ið varð givið ábyrgdina fyri at ansa eftir og taka stig til, at javnsetingin fór fram, svikið sína skyldu móti okkara gomlu og avlamisfólki. Dýrtíðin hevur gjørt tað neyð- ugt fleiri ferðir at hækka ellis- og avlamisrentuna í Danmark. Sama og ikki minni dýrtíð hev- ur verið i Føroyum; men lands- stýrið hevur bert einaferð skoytt eitt sindur uppí, men minni enn so, at tað samsvaraði við tað, Danir fingu. Tey gomlu og avlamisfólk hava so statt av okkara landsstýri verið »snytt« fyri nógv hundraðir av túsundum. Nú lýsir landsstýrið frá, at tað yvir fyri statsministaranum hevur viðgingið hesa sína ógerð og boð- ar frá, at tað vil royna at skikka (2=ss) ER EP N Ty billig varme, behagelig 98 den varme og nemmest mulige pasning, skal De Væ lge Hess-O- Matic. Den fås nú i flere 5 størrelser, og den pynter í stue VALDEMAR LUTZEN Telf, 1020 Thorshavn. sær betri. Men vil tad geva teim gomlu og avlamisfólkunum tað, ið tey eru »snytt« fyri? Annars er at siga, at nú má tað vera fólkatryggingin, ið javnaðar- flokkurin longu undir krígnum setti uppskot um, ið verður at fremja, samstundis sum hon verð- ur framd í Danmørk. Hesum kravi verður ikki vikið frá, líka so lítið sum javnaðar- flokkurin helmaði í, fyrr enn 1, ellisrentu- og avlamisrentumálið varð framt. SJÓMANNSHEIMIÐ Hin stóra til- og umbyggingin av Sjómannsheiminum í Havn var sunnudagin vigd av próstinum Joensen. Stúgvandi fult var av uttan- sum innanlanda bodnum gestum og áhoyrarum. Seinri á kveldi varð stórur døgurdi. Har vórðu hildnar nógvar talur, ið bóru fram bestu ynskir fyri sjómansheiminum og sjómannaheimaarbeiðinum kring um í teimum ymisku londunum. Sjómansheimið í Havn er ein hin stásiligasti bygningur í bý- num. Til- og umbygingin kostar um 6—700.000, tá ið alt er tikið við, og bygningurin er fullfíggj- aður við innbúgvi og búnyttum og hentleikum. Hesin stóri peningur er komin til vega við gávum og lánum frá felogum, stovn- hildin privatum fólki, Hin stersti um 75.000, Trygg- um kr. um, státi og legtingi. gevarin er staturin, og hin stersti lángevarin er | ingarsambandið Føroyar, mr A Tryggingarsambandið setur = ð av avlopspeningi sínum — um 13 milj. kr. — í tílíkar bygn- ingar er náttúrligt. Tess peningur stavar jú frá sjóvinnuni. Í syftu so, mongum ødrum forum áður — t. d. tå ið Sjóvinnu bankin vard endurreistur — mega menn ásanna, at tað varð okkum og okkara samfelagi at storsta gagni, at tað eydnaðist javnaðar- monnum at vinna á teirri ræðu- ligu mótstøðu fólkaflokksmanna og løgmannsins og fáa meirluta hesi sum í fyri tjóðskipan — nationaliseran — av tryggingini. Var tað ikki hent, stóð ikki Sjómannsheimið so prýðiligt í dag. Var ætlanin at íbirta heljarstríð við borðhaldið fyri statsministaranum á Tvøroyri? »Føroyatidindi« tekur upp aftur og rósar taluni hjá Cl. Elia- sen, har hann við borðhaldið fyri statsministara H. C. Hansen | talar um »uansvarlige elementer« o. 8. fr. týðiliga sipandi til hending- arnar í Klakksvík. Men blaðið heldur óivað vera ov stívrent at uppafturtaka taluna hjá løgmanni, ið ikki smæddist við at takka Tvøroyri fyri »sym- patitilkendegivelse« undir Klakks víkarstríðnum og fyri sóknarstýr- isins móttoku av »Parkeston«. Hetta gjørdu teir góðu harrar, vanlukku se<, ið landsstýrið hevði bestilt frá Suðuroynni, men sum varð sýtt av flestu kommunustýrum. Tá ið CI. Eliasen og løgmadur Kr. Djurhuus logdu so grimliga út vid Klakksvíkarstríðnum, »som en var tað — sum ein tók til — prop blev barometret sank ned på nul«, ti menn spurdu: verdur nå svarad og eldur i skål- Men kundi hin sat í, og anum? betur i parturin fólkasið, og spardi heið- ursgestunum vid at låtast sum einki var hent. Men var ætlanin at gera skan- dalu? S Ir) | Tað er ókunnigt fyri mannaættina bæði fyrr og ta núlivandi, at mannamunur hevur verið gjørdur, at tað er ein einki og Í tann versta sóttin til allan figgj- |} | andaskap, hóast meirlutin mótmælti hinum | um heimin. sum valdar víða hvar Hesin mannamunur »sympatitilkendegivel- er ikki i minkan men synist alt at »r. Tað er hond, nøra meir og meira at så frå skaparans verda fødd til rikidømi, onnur verða fødd til få- og hava tey, ið ríki- dømi hava ognast her á jarðaríki, altíð hug at kúga og traðka hina fátæku fjøldina. Hetta verður sagt nú so at summi meðan tækradomi, tí eisini her hjá okkum, fámenta fólki, sprýkir henda spillandi sóttin fram dag og dagliga, og | een ÉN NR. 33. LEYGARDAGIN 18. AUGUST 1956 29. ÁRG. sum annars er spírin til harðskap og ósemju fólkanna millum. Tað, at eg kom at byrja hesa grein so- leiðis, er fyri hetur at lýsa tann mannamun, sum mangan verður gjørdur millum okkum menniskju. Sum øllum kunnugt, var ferða- ætlan Smirils broytt um ólavs- økuna, soleiðis at Smiril fyri suðurgangandi mánadagin 30. juli skuldi koma inn á Hvalba, og sostatt ikki inná aftur norður- gangandi týsdagin eftir vanligari ferðaætlan. Men hvat hendir, Smiril kemur innaftur týsdagin — og møguliga av teirri orsøk, at onkur av teim- um, sum roknast uppí tann hægra stættin (peningastættin) hevur fingið broytan í ferðaætlanina tann dagin. Og nú bar tað at Tjaldur var komin frá Keyp- mannahavn seinna partin í somu viku, skuldi ferðafólkið til Suðuroyar við honum leygardag- in; men tá Smiril eftir ferðaætl- anini ikki siglir inná Hvalba, varð og heitt á avgreiðsluna um at fáa hann at seta inn á Hvalba, og tað varð játtandi svar beinn vegin. Men hvussu so bar í lag og ikki, so er tað at siga, at Smiril kom ikki inn á Hvalba henda sama dag, men setti kós, líka suður Tveroyri, hóast avgreiðs lan he Vi givið jåttandi svar. Hetta er tó skip Fn sum Hvalbing ar væl sum aðrir gjalda sín stóra part til. Sig so, hver sum vil, at mannamunur ikki verður gjørd- ur — og tað við lít. Hvalbingar hava altíð staðið á svartalista, hvat ið hevur viðvíkt Smirli, og teir standa tað framvegis. Men hvat ið viðvíkur gjaldan til tað almenna — tá standa teir neyvan á svartalista. Var tað eitt privat skip, var kanska minni at sagt til slíka framferð. Ferðamaður. so Statsministara- vitjanin endad Statsministari H, C. Hansen før sunnumorgunin við »Thetis« til Bergen. Hadani fleyg hann til Danmarkar, fundin um Sues-trætuna. Statsministarin letur væl ferðini. Rósar blíðs kapinum og er fegin yvir at hava havt høvi til at hitta fólk og tala við fólk av yms- um stlættum og hugsanum. Vit ivast ikki í, at vilji og hug- vera og er nú í London til at ur statsministarans er al Foroyum og Føroya fólki at gagni Spell er bara, at landsstýrið við dáragerðum sínum hevur spilt so millum nógv í samarbeiðnum Danir og Feroyingar.