leygardagur 18. august 1956síða 2

NR. 33 SOSIALURIN rá løgtinginum Figgjarløgin var til viðgerðar 7. august. Javnaðarflokksins vegna talaði P. M. Dam og málbar seg so- Hetta er altso tað størsta málið á tingi, og fíggjarneyndin, sum fær málið til viðgerðar, má nú royna at fáa eitt gott úrslit, so- leiðis at peningurin verður væl nýttur til uppbyggjan av landi okkara. Tað fyrsta, sum eg leggi til merkis er, at ikki er meira avsett til havnagerð enn 134 túsund kr. Hvussu heldur okkara landsstýri, at havnirnar í Porkeri, Hovi, Eiði, Sandi og aðrastaðni skulu kunna verða bygdar, tá ið so pinkalítið av peningi verður til at býta sund- ur millum fleiri bygdir nú í hesi tíð, meðan alt kostar nógvan pening. Hesar nevndu bygdir og aðrar hava nú í mong ár noyðst at stoðga, tí landsstýrið saman við hinum sambands- og fólkaflokks- monnunum viðtók, at tær skuldu steðga. Í 1942 varð játtað 207 túsund til havnabygging í Porkeri. Tá var prístalið 187 og nú er tað 324. Tað vil siga, at 207 tús. kr. tá verða eftir núverandi prístali tað sama sum 358 tús kr. Porkeris sóknarstýri ætlar nú at byrja havnabyggingina og hevur fullan rætt til at fáa hesar 358 tús. kr. lagdar á borðið beinan vegin nú. Tað fer ikki at bera til at lata teir fáa 30 ella 40 tús. kr., soleiðis sum játtað varð í fjør. Soleidis kann eitt landsstýri og løgting ikki bera seg at. Tað sama kann verða sagt viðvíkjandi Hovi, Eiði, Sandi og oðrura bygdum. Men við 13 Aús. krónum, sum landsstýrið nå vil jåtta til havnagerð í øllum Foroyum verða mong deyð av elli, áðrenn nøkur havn verður liðug í teim nevndu bygdum og ødrum við. Her má eitt annað skil koma á. Afturhaldsmenn gjørdu eina vanlukku, tå ið teir avtóku lands- handilin, Allar verur eru nógv dýrkaðar. Allir privatir menn, ið eiga skip, líða stórt tap av veru- dýrkan, sum agentar og grossistar og aðrir hava stóran vinning av. Ikki minst tær tómu sildatunn- urnar, ið nú eru dýrar at keypa, meðan landshandilin seldi tær nógv bíligari og harvið gav stóran vinning til fiskimenn og privatar skipseigarar, sum nú megu rinda óneyðugan pening til heilsølu- menninar. So er tað skúlamálið. Nú má javnaðarmanna gamla mál um kostskúla koma í rættlag, soleiðis at ikki peningapungurin skal vera avgerandi, um børn og unglingar skulu kunnu læra ella ikki. Hin konservativa kapitalistiska vana- hugsanin er landsskaðilig. Eg biði tykkum, tess- afturhaldsmenn, havnir og vegir og skip, vegna at læra tykkum at hugsa planøkonomiskt og fåa eitt gott samanspæl millum allar kreftur her á tingi og kring land okkara. Eftir javnadarmannauppskot- inum: »arbeid til ell á sjógvi og landi« kundu vit nú átt nokk av nýmótans fiskiførum til allar okkara fiskimenn. Afturhalds- menn gjørdu tí eina vanlukku, tá ið teir feldu okkara uppskot. Vit megu nú taka hetta uppskotið fram aftur. Eg veit, at hetta kost- ar tykkum ein kamp ímóti tykkum sjálvum, ímóti tykkara privat- kapitalistisku vanahugsan. Allar kreftur megu saman og halda sosialistisku leiðina — tann einasta, sum kann føra Føroyar burtur úr tí óferi, sum vit eru í. Kj. Mohr talaði um hitt gamla javnaðarmálið um at broyta lóg- ina um Føroya vanlukkutrygging soleiðis, at menn, sum koma út fyri vanlukku, ikki skulu bíða 13 vikur, áðrenn teir fáa nakran pening. Hesin froystur eigur at verða settur til eina viku. rogva Fr. Hansen, tjóðveldismaður, var glaður yvir, at fíggjarlógin frá í fjør hevur hildið, og hann helt síðani fram: Vit skulu nú administrera jørdini, ti hon er yvirtikin; ti må jardarådid verda avtikid. Lønjavningin kr. 650, og eisini pristilskot visti seg nú, at vit høvdu lopið ov langt. Alt hetta var ov dýrt og kostaði landinum ov nógv. Poul Petersen: Nú megu vit yvirtaka kirkjuna, og tí má peningur verða avsettur til at bera kostnaðin við at lena prestum og bispi sum vit nú megu hava her á landi. Tað ber ikki til, at Danir løna okkara prestum, og at dansk- ur bispur ræður yvir okkara prest um og kirkjum. J.P. Davidsen: Í fjor varð sagt at nú í ár skuldi 10-ára plánurin fyri havnagerðirnar verða tikin upp aftur. Havnin á Sandi varð víst til verkfrødingin til nýggja projektering, ið skuldi verða lið- ug til ólavsoku. Hetta hevur óivað eisini verið tóm lyfti og ongatíð verið ætlanin. Hetta má ein hugsa av tí, at ikki meira enn 134 tús. kr. eru avsettar til allar havnir í Føroyum, bæði Sand, Eiði, Hovi og Porkeri og aðrastaðni eisini. Poul Petersen heldur, at tað er meira neyðugt at seta bispar við og løna teimum og prestum og yvirtaka kirkjuna enn at byggja Hann talar óivað sum orðforari fyri fóélkaflokkssambandið, tí lata teir ikki = verkfreðingin projektera havnirnar. Við 134 tús. kr. verða ongar havnir gjørdar; men sama ger, um teir avseta fleiri milj. kr., tá ið teir biðja verkfrødingin lata vera við at projektera nakra havn, so steðgar jú alt av sær sjálvum, ; og so kann tjóðveldismaðurin Fr. z Hansen aftur næsta ár eins og Í dag standa og gleða seg yvir, at fíggjarætlanin heldur — einki projekterað, so verður einki gjort, og so heldur fíggjarlógin, sjálvt um lítið og einki av peningi er játtað. Men einaferð munnu fólk kring um landið fáa eyguni upp fyri hesum fólkaflokkssamband- ska humbukki, sum tjóðveldis- menn lovprisa og styðja og rópa halleluja fyri. Tað er eisini Fr. Hansen, sum tjóðveldisflokksins vegna í dag stendur og talar um at minstaløn og prísviðbót kostar ov nógv. Hetta eru menninir, sum a0ruhvørja lotu siga, at teir eru so góðir við fiskimenninar. Men ss USS 18. AUGUST í 956 | útvarp og yvirtøku av kirkjum og + Í so framvegis. Eg haldi, at her á | einki er Oføri, tá ið talan er um | landi liggur so nógv á láni, sum er neyðugt at gera, at tað ikki er góður politikkur at nýta pening til tað ið óneyðugt er og at yvir- taka kirkjur, sum als ikki er neyðugt at yvirtaka, og at seta bispar við,, tá ið próstin væl kann klára tað fyri uttan nakran bisp. Men einaferð enn má eg undir- strika, at tað er at halda Sanding- ar, Eiðismenn, Hovbingar og Porkerningar fyri tað turra spott at avseta 134 túsund krónur at býta sundur millum allar hesar | bygdir og aðrar, sum hava vent | sær til tingið um pening til havna- gerð. Hesar havnir, sum eru so neyðugar, um fólk skal kunna liva á smáplássum. a — Av tí, at hin nýggi kommunuskúlin verður ikki liðugur at fara í hin 20. august, verður summarfrítíðin longd, soleiðis at farið verður aftur í skúla hin 3. sept., og um somu tíð verður sagt frá, at mánaðarfríloyvini í z hesum skúlaári verða strikad. Tórshavn, hin 14. august 1956. Z. Sørensen. Ávaring og leiðbeining viðvíkjandi havhestaungum Aftur í ár verður loyvt at taka havhestaungar, men vegna smittu- vandan er tað framvegis av stersta týdningi, at hesi ráð verða gjølla fylgd: 1) Teir, ið sláa havhest, eiga at vera og oll klædnapløgg, teir hava verið oljuklæðum og at tváa hesi í í, væl, tá veiðan er av, 2) Ongantíð taka ungar, sum eru rak, og sum sita og hanga á sjónum. Eru tílíkir av óvart tiknir, tá eiga teir beinan vegin at verða blakaðir avstað aftur. 3) Tá fuglurin verður handtikin (undir veiðini, skoldingini og aðr- ari viðgerð), eigur at verða ansað væl eftir minst møguligt at dálka seg út í spýggju og skarni og altíð at tváa hendurnar væl, áðrenn farið verður at fáa sær, festa sær í 0. s. fr. Aftaná at hendurnar eru tvignar .. skal verða mælt til at skola tær í hesum: 5 kloramintablettir ella 1 súpuskeið av kloraminpulvuri (fæst á apotekinum) loyst upp í 1. litri av vatni. Ongantíð at bera fuglin heim til hús, fyrr enn hann er saltaður, men at lata alla viðgerðina fara fram í neystum ella oðrum húsi burtur frá sethúsum. Ongantíð royta fuglin, men altíð at skolda hann (3 minuttir ella longri í kókandi vatni) og síðani stråka fjødurina burturav. bein og innvel. At grava niður fjaðrar (sum eru tað mest smittandi), veingir, Haldið oll óviðkomandi, konufólk og born — og serliga kvinnur, sum eru við barn, burtur frá fugli og fjarðum. Tey, sum hava fingið illtanka um, at tey hava fingið sjúkuna, eiga beinan vegin at venda sær til lækna. LANDSLÆKNIN, Tórs H. D. Joensen. havn, 10. august 1956. Aðalskrivstova TÓRSHAVN, telf. 1350 Avgreiðsla: | MIÐVÁGI, tlf. 7 P-F. FØROYA BANKI (Stovnaður 1906) | Renta av bankabók 31/9, p. a. | Renta av innskoti við uppsogn uppá 3 mánaðar 49/0. Utbankar: Norðurova deild KLAKKSVÍK tlf? 274 Suðuroyar deild: TVØROYRI, tlf. 32