leygardagur 8. september 1956síða 4

rr = HUGSKOT å Semyon Eitt ungdómslív uttan spenning er einki ungdómslív. Eitt ungdómslív uttan spenning vil siga lammilsi og leti, ein reki fyri vág og vind. Bern liva í fantasiheiminum, Ungdómurin roynir at gera henda heim til veru- leika. Aftanfyri hina alra mætastu upp- aling livir dreymurin um tað, sum skal koma, um stórar hendingar og stórar uppgávur, um vøkstur og framburð og langar ferðir, um djarvar gerðir, um lív í spenningi og litum og skapandi virksemi, virksemi, sum vil skapa nakað, ein kemur at minnast. Ongatíð í soguni hevur nakar kallað til einkis, ongantíð vil nakar kalla til einkis, ið kallar á ungdómin til stór dagsverk, til at gera dreymir hans til veruleika. Hvor fundarhøll vil tyrpast av lutandi ungdómi. Rúm fyri frælsum spæli í fantasiheimi barndómsins, rúm (fyri spenningartrongdini í einum sunnum og fridaligum ungdómslívi — hetta er einki mál. ið vit higartil hava loyst við ikki bert at seta lítið og einki, men einans hitt neyðarsligasta í staðin fyri, p Veitst tú? at fyrsti motorbáturin sigldi um Suð- uroyarfjørd í 1905 (6 mil)? at í 1904 fiskaði besta skip i Før- oyum fyri slakar 20.000 kr.? at longsta vegstrekki í Fzroyum, Oyri—Eidi, er 15,4 km.? at tað í 1954 vóru 3467 neyt i Før- oyum? at av ollum kommunum í Føroyum hevur Sands kommuna størst seyð- atal? Spurningar 1. Hvussu eitur hægsta fjall å Vågum? 2. Hvussu eitur høvudsstadurin å Ma- dagaskar? 3. Hvønn dag og år var tad valid, tå fólkaflokkurin fekk 12 tingmenn? 4. Hvør hevur skrivad søguna »Prædi- kumadurin«? 5. Hvussu nógv gramm er eitt ort? (Svarini eru at finna aðrastaðni í blað- num) Á KEM — —Hevur tú gjørt sum eg, segði lækn- in: —hildin uppat við konufólki, víni og sangi? —Ja. Eg havi hildi uppat at syngja. Lýsing. Jørdin er flot. Tey sum eru av somu meining sum eg, kunnu skriva til mín. Nøvnini vera ikki kunngjørd. Per. Dómarin : Hvi slerdi tygum konu tyg- ara í hel? — Eg hevði einki at skjóta við. Kann hjartað banka so hart fyri eini kvinnu, at ein rópar: »Kom inn«. Vísdómsorð Tann, sum dugir nakað, gernakað, tann, einki dugir, lærir hini. Tað finnst altíð ein hjálpandi hond í endanum á arminum. Svar 1. Årnaberg (722). 2. Antana- narios. 3. 3. mai 1944. 4. Heðin Brú. 5. 1, gramm. Høgir hælar eru uppfunnir av eini kvinnu, id varð mussad á pannuna. Tá ið eg gifti meg, hevði eg seks ymiskar teoriir um barnauppaling. Nú eigi eg seks børn og onga teori. SOSIALURIN, utgevari: FØROYA JAVNADARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sorensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 Arbeiðsins grundlóg At tryggja arbeiðsfrið í vinnu- lívinum er í dag eitt hovuðstak í ollum vestanlondum. Serstakliga í Norðanlondum er hin sosiala og mentunnarliga útbyggjanin komin so langt ávegis, at hon ikki tolir nakrar stórvegis bakbrestir, og tá fyrst og fremst ikki stórverkfell, ið lættliga fáa grundarlagið undir einum langt fram komnum væl- ferðarsamfelag at rilla. Finnar eru komnir á slíka stødu. Stórverkfallið i vár tók finska samfelagnum ovurdygt. Fram- leiðslan steðgaði, og útfluttning- urin minkaði við 500 milj. kr. Nú er ov lítið av fremmandum gjald- oyra til innfluttnings av neyðsynj- arvørum, livilikindini mugu fyri- bils skerjast, eins og nýggjar byrð- ur mugu leggjast á fólksins herð- ar fyri at byrja fyri vinnuligari, sosialari og mentunnarligari aftur gongd, áðrenn ov seint er. Stórverkfallið í Danmark um somu tíð varð steðgað við lóg. Fylgjurnar her vildu verið tær somu sum í Finlandi, um ikki fyri byrgt varð, áðrenn ov langt var útliðið. Arbeidsgevararnir førdu ein hardan nei-politikk og vildu ætlandi staðið til. Eitt langt og drúgvt verkfall vildi náðileyst lagt arbeiðaraheim í tíggjutúsund- tala vís í grús, eins og vinnuliga, sosiala og mentunnarliga útbyggj- anin ikki einans vildi steðgað, men komið út fyri álvarsomum afturstigum. Men hóast alt eydnaðist tað bæði finsku og donsku arbeiðar- unum at bøta munandi um arbeids og lønarlikindini. Á sama hátt hevur tað gingið í eðrum londum. Aftrat hesum størverkføllum, ið bæði hava verið lóglig og rætt- víslig, hava vit hoyrt um eitt ótal av smærri, ólógligum verkføllum. Her er tað aloftast talan um kommunistiskt undirgravingarar- beiði av samfelagnum og spjaðing av arbeidarafjøldini, ið einans hevur havt ovurstór tap av at ganga hesum fjarstýrdu Moskva- tænarum til handa. Eisini vit hava verið fyri álvar- somum verkfallságangi. Fiskivinnan hevur verið lamd av verkføllum við tí årsliti, at ikki einans samfelagið hevur mist miljónvirðir, men eisini hvert einstakt fiskimannaheim. Fiski- menn hava mist inntøkuna av heil- um vårtårum, såttmålarnir eru ikki vorðnir bertri, heldur væl ringari i mongum førum, vunnar åbøtur á minstuløn og prísviðbót eru skerdar niður aftur í lítið og einki, ólóglig framferð hevur kost að stórpening o. s. fr. Allastaðni er hesin álvars- spurningurin tikin til viðgerðar. Einans ein fullkomin sosialist- isk umskipan av samfelagnum kundi loyst henda spurning til lítar; men grundarlagið fyri hesi broytan er líka lítið tilsteðar hjá okkum eins og t. d. hjá Donum og Finnum. Tí verður roynt at finna hina frægastu loysn, ein kann koma til undir kapitalistisku samfelagsskipanini. Ein arbeiðsins grundlóg má vera hitt fyrsta tiltakið; ein grund lóg, ið tryggjar rætt teirra arbeið- andi til betri arbeiðs-, lonar- og livilíkindi; ein grundlóg, ið tryggj ar samfelagið á slíkan hátt, at tað ikki verður nervað í at gera sína fullu skyldu móti teim treingjandi, teim gomlu, teim sjúku, teim av- lamnu, ungdóminum o. ø. Ein treyt í hesi grundlóg arbeiðsins má vera, at verkfallsrætturin verð ur óskerdur, og at tvungin gerða- rættur, soleiðis sum einaferð við- tikið á løgtingi, og sum t. d. donsku afturhaldsflokkarnir hava í uppskoti, ikki má verða skipað- ur ella nýttur í samband við reglu ligar og óregluligar arbeiðsósemj- ur. Ein slík arbeiðsins grundlóg, ið veitir ollum pørtum tryggleika, er bráneyðug. At fáa hetta sosialist- iska stórmál loyst er ein av javn- aðarflokksins høvudsuppgåvum; tí uttan hesa grunlóg hvílir sam- felagið ikki á tryggari grund, og vit kunnu koma út fyri bakbrest- um, ið lættliga kunnu skaka grund arlagnum undir útbyggjanini av fólka- vælferðarsamfelagnum heiminum. - KLAKKSVÍK Í DAG | Foðingardagar. 10. sept. Malena Lassen 81 ár, Poul Rasmussen, Kirkju 78 år, 10. sapt. Absolina Rasmussen, Kirkju, 79 ár. Nátarnir. Nátatíðin fer nú at bera móti endanum. Reidiliga væl hevur borið til, hóast veðurlagið tarnadi bát- um at fara norður um fyrstu dagarnar. Einstakur bátur hevur veitt umleið 1400 nátar. Mánadagin veiddi Varpið 420 i 5 tímar norðanfyri Viðoynna. Vidingar, ið einans taka í bjørgunum, hava veitt væl yvir 3000. Reingeringin er heldur torfør. Einstakir skolda; men teir flestu royta og svíða dúnið við motorlampu; tað er skjótari. Sølu- prisurin er 2,50 og 3 kr. fyri hvønn. Nátaveiðan hevur verið fittlig inntøka hjá mongum, Hoyggingin. Teir frálíku terridag- arnir síðst í farnu viku og fyrst í hesi vikuni vóru kærkomnir. Framman- undan var einki hoyggjað í flestu bygdum; men nú er hjá teim flestu meira enn hálvliðugt, og tey, sum lítið hava, eru liðug. Barnagarðurin verður um stutta tíð tikin í brúk; men framvegis er rúm fyri nøkrum børnum. Í alt rúmar hann 60 bernum, men higartil eru bert umleið 40 taknað, >Skálaberg<, nýggi trolarin hjá p.f Kjølbro fer av barkastokki 2. okt. Polarfarið komið eystaneftir við 110 tonsum. Ætlanin er at fara ein túr eystureftir aftrat, Haraldur kom inn mikudagin við 600 tn., roynt í 3 vikur. Týsdagin kom Háenni inn við 239 tunnum. Nokur orð til 14. sept: Í 14. sept. nr. 89 stendur grein, sum neynist: »Meira um itrått«, skrivað av einum ; ið kallar seg S. M. Eg haldi, at tygum, S. M., kunnu ikki vera klókur, tá tygum ráða for- eldrum at halda hornum sínum frá Ýtrótti. Antin eru tygum krypul ella oldingur, tá tygum halda, at tað ar ósunt at íðka ítrótt. Tá tygum siga, at gentur og dreingir, sum íðka, ikki eru í góðum hondum, so er hetta skeivt. (Eg tori at siga, at fólk, sum halda so hánt um ítrótt, hoyra ikki nútíðini til, ella kanska tygum, harra S. M., siga mær, hvat ungdómurin skal gera aftan á arbeiðstíð. Er tað ikki gott hjá ein- um dreingi ella gentu at vita sær, at um kvoldið kunnu tey hitta javnaldrar uppi á vellinum ? K.K. Nógvir norskir bátar hava verið á Klakksvík í hesi vikuni á veg heim úr Grønlandi. Skálanes hevur verið á beding í hesi vikuni; hon fer nú á sild. Ein sannur sólskinsdagur var sein- asti sunnudagur. Í Klakksvík máldu teir 16 hitastig í skugganum. Nógv fólk leitaði sær út á Grøv henda dag til at hyggja eftir børnunum, sum svumu, tað vóru fleiri 100 børn og svumu hendan dagin. Tey hava Poul Juul Rasmussen til svimjilærara. Mánadagin var aftur gott veður. Tá vóru lærararnir við ollum bornunum' í Klakksvíkar skúla útferð; tey vóru vesturi á hinum gamla Háskúlanum. Konfirmasjón í Norðoya vestara prestadomi verður hildin tann 7. Fyri- reikingarnar byrja 24. sept. í skúl- anum. Takið við nýggja testamenti, sálmabók og lærubók. Tey, sum fødd eru uttanfyri prestadomið, mugu.hava dópsseðilin við. Innmeldan til kalls- kapellanin áðrenn 20. sept. Veiðin. Solo dei Gloria hevur verið inni við 330 tn. av sild, Ester 94, Imma- nuel, (ið Andrias á Marknagili ný- liga keypti fyri 42.000 kr.), varð fyri tí óhappi fyrsta túrin at fáa umstýringina í ólag og bróta dekks- motorin, hevur verið á beding — veiðan var 120 tn. Carlton hevði 277 tn. mánadagin og Fugloy 209 tn. sunnudagin. | Nevið Reyða hevur verið inni vid 17 tonsum av agnsild og 47 tunnum av saltsild, Eysturhøvdi við 8!/» tonsum av agnsild, Eystnes 11 tons og Dragasund 11'/,. oktober í Klakksvíkar kirkju. Sjúrðarberg kom eystaneftir týs- kveldið við 340 tonsum. Nú skifta teir skipara — Mortan Sivertsen tekur við. 28. august vóru 90 ár liðin síðani fyrsti maður búsettist í Norð- | depli, Poul Sivard Justinussen, ætt- | aður úr Hvannasundi. |