leygardagur 22. september 1956síða 4

Kvinnan Jomfrúburður vísindaliga prógvaður 30 ára gamla, tyskfødda kvinnan Emmi- maria Jones, id er búsitandi í Onglandi hevur føtt eitt barn, hóast hon aldri hevur havt samband við nakað mannfólk. Stór nevnd varð sett fyri at kanna hesa sjáld- somu hending. Nevndin arbeiddi í 7 mánaðir og sigur í frágreiðing síni Mm, a.: — Vit hava gjørt allar tær umfatandi, undirtøkuligu og góðkendu visindaligu royndir, ið kendar eru innanfyri medi- sinid. — Vit hava ikki kunnað prógvað, at nakað mannfólk hevur verið luttakandi í sambandi við fødingina av hesum barni. — Øll tey úrslit, vit eru komnir til vísa óvíkiliga á, at vit veruliga hava funnið eitt tilfelli av jomfrúfoðing, Vit funnu einki hjá barninnm, sum kundi vera komið frå oðrum enn mammuni, Við mammuna, ið hevur verið so gjølla kannað, sigur nevndin: — Urslitini av hvørji einastu kannan Familjupolitiskt: Hitt burturgloymda arbeidsplåssid Sjålvt um kvinnan — húsmóðurin — í síðstu syftu skal umsita nærum allan tann pening, ið vunnin verður til lands, hevur hon ringasta arbeidsplåssid í landinum, eitt arbeiðspláss, sum í flestu forum er burturgloymt. Hetta er óhoyrt, men so- leiðis er tað nú einaferð. Her á landi hava vit ongan familjupolitikk, soleiðis sum í hinum norðanlondum. Hetta er orsakað av, at foroyska kvinnan hevur verið lítið politiskt áhuga, og tí, at vit ongatíð hava átt ein sterkan sosialdemo- kratískan flokk eins og hini NorØanlondini, Sosialdemokratisku flokkarnir eru teir einastu, ið seta familjuna, heimið, menn- iskjuna fyrst og fremst av ollum. Hvat hava so kvinnurnar mist av at hava hesar flokkar sitandi við ræðinnm? Vit skulu nevna nøkur heilt fá dømi: Vit hava onga húsabyggingarlánilóg- gávu, ið tryggjar hvørji húsmóður eitt fult út nýmótans heim, onga húsaleiguskipan, id veita kann barnríkum familjum, ið tvungnar eru at búgva fleigubølum, peningaligan stuðul, onga frítíðarskipan fyri húsmeður, onga skipan, id veitir håsmødrum, id treingja til hvíld, ókeypis ella stuðul til ókeypis húshjálp. onga skipan, hvareftir verður veittur munandi barnapeningur livilíkindini ikki verða skerd við øktum barnatali, onga skipan, id ásetur samfelagsins skyldú so á teim nógvu økjunum í samband vid uppalinginumav hverjum nýggjum heims- borgara, onga rættvísa skipan í samband við einsamallar hiismødur við forsyrgjara- skyldu, onga skipan, id lættir húsmeðrum regluliga, ódýra ella ókeypis atgongd til ta grundleggjandi lívneyðsynjuna í sam- band við uppaling barnanna og vælferð heimsins, og so framvegis. Vit kundu hildið áfram og nevnt ein hóp av hesum grundleggjandi aðaltátt- unum í sosíalistiska familjupolitikkinum, hann hevur verið, er og framtíðini i soleidis sum verdur førdur i teimum londum, har sosialdemokratisku serstakliga í flokkarnir annaðhvort hava meiraluta ella sita við stjórnarræðinum. Til hvert av hesum mongu týðandi táttunum í fram- tíðar familjupolitikkinum vilja vit venda aftur og greiða meira gjølla frá, so øll- um verður greitt, hvussu langt í aftur- hond vit eru, og hvorjar ráðagerðir eru og verða at taka í framtíðini. av tygum og dóttur tygara eru samsvar- andi tey prógv, ið vit krevja fyri at vidur- kenna pástand tygara um PARTHENO- GENESIS, tað vilsiga JOMFRÚFOÐING. Tó er at siga, at minni enn so allir læknar eru sinnaðir til at taka við hesi frágreiðing. HÆGRI UPP Ein genta í Fraklandi skuldi hava eitt barn — slíkt hendir av og á. Foreldrini vóru í oðini og spurdu, hvor pápi var at barninum. Hon svaraði, at tað var Frak- lands best kendi maður. — Ha, tad er kanska presturin? spurdi mamman. — Hægri upp, svaraði gentan. — So, segði mamman, dugi eg íkki at skilja annað, enn tað má vera sjálvur presidenturin. — Nei, svaraði gentan, hægri upp enn! — Finnst nakar, ið er betri kendur enn presidenturin? spurdi pápin og gløddi við. Hin ókendi hermaðurin, svaraði gentan. Forelskilsi eru tær kenslur, ein kvinna hevur fyri einum hatti, hon vil hava. Kær- leiki eru tær kenslur, ein maður hevur fyri einum hatti, hann hevur havt í fleiri ár. MATPRÁT Tomatir og blomkál er hitt ódýr- asta í fæst fyri pengar. Sker tomatirnar í flísar (tvørvegin, so endaflisin hevur blómustelkin í miðjuni). Legg tær á eitt fat, spjað grovt kokssalt omanyvir, síðan elasmá tyssi av blomkáli, kanska eitt sindur av purruleyki ella øðrum grøn- meti eisini, Utyvir skal ein nú hella eina blanding av edikki, rørdur við eitt sindur av salti og sinoppi, og 3 portum av olju. Borðreitt kalt. Sjokolátamayonnaise: Eitt egg og 25 g. sjokolåtu upp á fólkið. Sjokolåtan verður brædd á eitt sindur av vatni. Eggja- reydarnir verða rordir væl saman, og hin brædda sjokolåtan latin út á. Eggjahvit- arnir verða pískaðir og rordir saman við eggjamassanum upp í verðaglas. Gjørt á morgni. etið á kvoldi. Hevdi barnið við til konfirmatiónina. Um eina vitjan á einum donskum mødraheimi verður skrivað í »Social-De- mokraten« : — Nógvar av teim gravidu kvinnunum og mammunum,ið koma í Svendebjerg- gård, eru blaðungar. Har er komin ókon- firmerað genta, ið var nógv vid barn Fyri einum hálvum ári síðan var árs- gamalt barn við tíl konfirmatiónina hjá mammuni. Allar treingja til alla ta hjálp, tær kunnu fáa, Rørandi er at síggja teirra stóru umsorg og kærleika til børnini serliga tå ein veit, at tær flestu høvdu gjørt av atsleppa sær av við barnið, so skjótt tað var komið í heimin. Tá tær at enda fingu tað fegnar hendur og sóu, hvussu aðrar moður fóru um teirra børn, tóku tær aðra avgerð. Kvinnan vinnur fimtapartin av inntøkuni. Kvinnan tekur nú meira og meira lut í útiarbeiðinum. Í Danmark eru td. 1 milj. giftar kvinnur. Av teimum hava 255.000 útiarbeiði — sjálvstoðugt arbeiði. Í 1952 høvdu tær eina inntøku upp á 770 milj. kr. ella 5 pct, av allari inntøku. Midalinntøkan var 3.000 kr., bert 19.000 høvdu yvir 7.000 kr, í inntøku og 14 pct. yvir 6.000 kr. Utiarbeidandi kvinnan kann lutast í 3 bólkar. 1. Kvinnur, ið av øko- nomiskum orsekum eru noyddar at ar- beiða, 2. kvinnur, ið arbeiða fyri at stuðla fíggjarvánirnan í heiminum, 3. kvinnur, ið arbeiða av oðrum enn fíggjarligum orsøkum, t.d. kvinnur við hægri lærdómi. Lonarliga hava kvinnurnar ligið á lægri stigi enn menninir, men í teim sosialt framkomnu londunum hava tær nú lut- vís vunnið ella eru væl á veg at vinna somu løn fyri sama arbeiði sum maðurin. * Seinasta uppgerð vísti, at í Danmark vóru tætt við 4.000 voggustovupláss, 25. 000 barnagarðspláss og 7.390 pláss á frítíðarheimum. Hetta sosiala framstig, ið gjørt er fyri at lætta um arbeiðið hjá håismødrunum og útiarbeiðandi kvinnum. kostar statinum árliga 35 milj. kr. *x Australsk kvinna hevur biðið um skils- missu. Hon leggur fram hesa orsøk: Eg havi í áravís roynt at fingið bartrogið í turrdokk, men vónleyst. Hann drekkur sum ein svampur og sígur, at brennivín er sum móðurmjólk fyri hann. Um tað so bert er ein Íloska av brennivíni í all- ari verðuni, eri eg vís í at hann finnur hana og kulkar hana í seg. *x Til tannlæknan. Norska blaðið: >-Munnpleien:< sigur frå hvussu ein skal bera seg at, tá farið verður til tannlæknan við teimum smáu: Tosa aldri um »tannsøgur«, meðan barnið er til steðar. Hav barnið við tær til tannlæknan nakrar ferðir, so tað lærir tannstovuna, amboð og atburð at kenna. Lat barnið fáa tenn sínar gjølla eftir- hugdar longu í 2'/, ára aldrinum. Tað er um hetta mundid, tey fyrstu holini koma og umráðandi er, at tey verða vidgjørd beinan vegin. Tað hevur einki at týða at fáa hesi smáu holini afturgjørd, meðan tað kann vera rættuliga pínufult, tá holini em vorðin storri. Á henda hátt lærir barnið ikki at hava ræðslu fyri tannarektini. Far helst fyrrapartin á degn- um, tá kennir barnið onga mødi. Sig við barnið, at nú fara vit til handils og á vegnum heimaftur stokka vit inn á gólvið hjá tannlæknanum. Lat barnið ikki vita av nøkrum fyrr enn farið verður. Eitt- hvort leikutoy í hondini er góður uggi, og nøkur rósandi orð aftaná gevur barn- inum nytt dirvi til eina aðru ferð. Verð- ur lagaliga og rætt farið avstad, fer barnið at kenna seg enn meira >vaksið< næstu ferð. Hon segði læknanum frá, hvussu maðurin var: Eg beri ótta fyri, at hann er álvarsliga sjúkur sinnisliga. Eg kann tala til hansara í timavis, og loksins hevur hann ikki skilt eitt orð av ollum. Tað er eingin sjúka. frúa, tað er ein gára. Á KEM Á Mamman. sum hevði verið í kirkju: Tú. Janus, í dag segði presturin. at tann. sum stjól retur úr kálteiginum hjá honum, fór til illamann og skuldi brenna allar ævir, hann einki kál- Janus: Segdi hovd? um Mamman: Nei, ikki sum eg hoyrdi. Janus: Ja, so rakar tað ikki meg. Um hann er góður seljari? Ja, tað vil eg halda. Einaferð seldi hann seks mjólkimaskinur til 1 ein bónda. sum einans hevði eina kúgv — og so tók hann kúnna sum veðhald fyri mjólkimaskinurnar. Tað var tann dagin, tá ein skoti, ið átti nógvar døtur, fekk ta seinastu gifta. Ein vinmaður ynskti honum til lukku og helt, at tá mátti vera frålikt at vita, at allar døturnar nú vóru væl giftar. — Jú, tå vil so vera, helt skotin; men tað var eisini í síðstu lotu. Í morgin hækkar prísurin á rísgrýnum. — Mamma, í ikki so illa! — Tað var frálíkt. fulla skeið ? — Nei, eg fann onga skeið. Ég tók ein gafful staðin fyri. dag smakkaði lýsið Tú tókst væl Email nn HUGSKOT Sg {KUN uttan Ein sosialur reformur sam- - svarandi sinnisbroytan hjå hinum ein- staka borgaranum er einginsosialur reformur, og eitthvørt stríð fyri at broyta samfelagið er nyttuleyst. um ikki bardagin samstundis verður ford- ur á tí mentunnarliga vígvellinum, hvors endamál er at fáa í lag eina sinnisbroyting hjá hinum einstaka borgaranum. Lat okkum hugsa okkum, at ein menniskja uttan sjálv at kunna gera við tað, er komin í neyð, í trongd. Í gomlum døgum — og hjá okkum fyri ein part enn á døgum — var tað soleiðis. at um ein maður — uttan at hann sjálvu rkundi gera við tað — kom í peningaliga trongd, mátti hann >upp á kommununa<. Hann misti val- rættin og varð vanvirdur. Hann kom út fyri vamlisligari »samkenslu«. varð vanvirdur, varð til avlops, láturligur. — Í dag fær hann sosialhjálpina aðrar vegir, men framvegis kenna mong seg at vera til byrðu — og harav eisini til avlops í samfelagnum. — Mong eru tey. ið líta á hann við »sosialari fatan«, men tey tala leingi og nógv um »pen- ing skattaborgaranna«, vísa seg yvir- erandi krógva hina fjaldu vanvirdingina, og hin kontanta eninganogdin verður trýst honum í ógvan sum eitt sjónligt tekin um hans- og royna at ara sosiala og menniskjaliga húsa- gang. — Góðskan av ollum sosialum framstigum er teytad av sosialum sinnisskifti. Kapitalistiska samfelagið er nú einaferð soleiðis vordid, at nøk- ur fá fáa ov mikið. men tey allarflestu ov lítið. Hesin økonomiski ójavnin í dagligu tilveranini ger menniskjuna misunniliga, hatafulla, øvundsjåka og illavorðna. Hitt kapitalistiska sam- felagið er eitt øvundar- og klandurs- samfelag. Lat okkum i dyggari fylking um sosialismuna taka tad av — eina- ferd fyri altid. Veitst tú 9 at årsgomul børn eru i dag I til 2 cm størri enn børn i sama aldri vid seinasta aldarskifti? at norðmenn ii 1955 drukku 9.2 milj. Í av brennivíni og 4,1 milj. Í av víni. at í Onglandi vórðu í fjør 94 milj. færri bio-atgongumerkir seld enn árið frammanundan ? at i fjør vórðu brúktar 12 milliardir kr. til lýsingar um allan heimin, har av í Ameriku 9 milliardir? alkoholmisbrúkið kravdi fleiri deyðsfoll enn bróstsjúka í Fraklandi í fjør. Tølini vóru åvikavist 17.400 13.300. at Amerikumenn í fjør spardu 5 ferð- ir meira pening enn í 1944? Mest at og verður spart við at tekna lívstrygg- ingar,