leygardagur 1. desember 1956síða 4

Tað er ollum greitt, at javnaðar- uppskotið í samband við sjómarkið vildi givið okkum somu sømd- ir, sum íslendingar hava vunnið ídag, hvorki meira ella minni. Vit skuldu út á odd og egg fylgja íslendingum. Øll vita, hvat íslendingar hava vunnið i dag. Vit vildu havt vunnið tað sama. Men uppskotið vann ongan frama. — Bert javnaðarmenn og Kallsoy, ið sjálvstýrisflokksins vegna var við at seta tað fram, atkvøddu fyri tí. Lands- stýrisflokkarnir høvdu sítt egna upp- skot, fingu tað framt, og núverandi sjómark er ein veruleiki. Tjóðveldis- flokkurin hevði uppskot um uppsøgn ikki við einum orði á, hvat vit skuldu seta í staðin. Hetta var støda flokkanna. At uppskot javnaðarflokksins var av sáttmálanum, men vísti hitt haldbesta, mest víttgangandi og rúmligasta, er í dag ikki bert ein leys At hesin veruleiki ikki gagnast teimum, hugsjón, men ramur veruleiki. ið ikki vildu ganga hesa leið, gerst sjálvandi ikki við, men tað fer illa at bera til at verja stødu teirra við at tiga við berum tvætli fyri lesarum sínum. Hesa sannleikan burtur og varta upp leiðina tykist 14. Sept. at hava valt i einum so týðandi máli, einum máli, ið viðkemur hvørjum mannskykti í landinum. Ein má spyrja: Er tað yvir hevur gjørligt, at menn hava tað í kvittanum. at lesarafjøld teirra er so tápulig og hugsunarleys, at teir kunnu bjóða henni alt — eisini tað, ið týðu- liga vísir vanvirðing fyri vanligum menniskjaligum skili og sunnari vit- an? Hetta tykist vera vorðið eitt aðal- eyðkenni fyri reiðiliga stórum parti av tí, ið 14. Sept. ber lesarum sínum. Í greinini, sum eg her havi sipað til, P, hevdi atkvøtt fyri landsstýrisuppskot- stendur m. a. at J. Davidsen inum eftir boðum frá danum. Tá ið stíkt verður sett á prent í almennum blað, liggur nær at spyrja: Eru vit tá ikki farnir út um alt somiligt mark í føroyskari bladskriving? Væl er tað soleiðis, at lív og lagna 14. Sept. hevur verið ógvuliga nógv bygd upp á ofta óndsinnaða øsingarskriving, men tað mátti valla verið oll ósann- indi, ið tæna hesum endamáli — sum mugu náttúrliga koma at virka tvørt- polit. ur ámóti ætlanini. at ein meiraluti á tingi gekk við til at fremja javnaðarmannauppskotið um tubbakseinkarsolu. hitt fólkaflokks-sambandska stýrið enn ikki hevur framt tingsamtykt javnaðarmenn ferð eftir ferð hava kravt, al foroyskir lanefara- fiskimenn fáa tollfrítt tubbak. uppskot javnaðarmanna á 1931 um skråsetan av føroyska javnaðarmanna at lands- hesa at SEJ air at flagginum uUppSKOT um, al FI eingin Føroy al skuldi kunna setast í lærari prog i førov skum. i Vanlig hugsan millum manna Tú sigur meg ganga í leti hvønn dag, bert spæla mær við einum penni; tú fatar ei, nakar nyttu ger, uttan sveittin lekur á enni, gruna tú hevur so eigasørt, at handans menn hava lítið gjørt at lætta um sveitta og moði; men teir — fyri tær er tað legið — sum tå nevnur letingar, hava vidhvørt mannadjórið til hålvgudar gjørt, sum villar nåttårkreftur tamdi, sum áður bert oyddu og lamdu, so tær kunnu leiðast sum sleipuross foða teg, gera alt títt knoss, so tú kann við mentan teg menna, ei altíð sum træl teg kenna. Trúgv mær, um hendur i lumma eg gangi — eg virki á andans veg, tí vekjandi er ikki letan ein, mín hugur setist bogin bein, men altíð á flogi man vera tilfar til andsverk at gera. At nýta haka og bindingarstokk er handahógv, gerst væl við tóman knokk. Tað. sum skapar andans virki, er vit, hugans dirvi og styrki. Pål F. Ja, nú skrivi eg triðja men ikki seinasta brævið um sosialistiska ung- mannafelagið á Tvøroyri. Um hetta ikki fer at hjálpa, man tað má felagið roknast fyri at vera farið. Spell er hetta, at teir skulu taka við, tá teir gomlu fara frá, ið eru so linir, at teir | ikki kunnu leiða eitt ungmannafelag. Um hetta ungmannafelagið her á Tvøroyri, sum nú er at kalla deytt, skal verða fyrimynd fyri javnaðar- Foroyum, er tað rørsluni í øllum harmuligt. Einki útlit er fyri, at nakar fundur verður hildin aftur, nú er brátt eitt ár síða nseinasta fund. Kanska tit eru bangnir fyri, at eingin áhugi er fyri felagnum og ti halda. at best er at tiga það burtur, og hóast tit vita, at tað er skeivt at gita so, latast tit ikki um vón. Eitt skulu tit vita: betur er at vit verða fåmentir og sterkir enn nógvir og veikir. Um tað er tann óttin fyri, at felagið ikki kann samla nógvar limir, latið okkum so broyta tað til eina ungmnna deild av tí gamla javnaðarfelagnum, og kunnu vit tá á tann hátt samla øll, sum hava áhuga fyri javnaðarrersluni, saman og soleiðis fáa gongd á bæði gomul og ung. Nú, tá ið ungmannafelagið er roynt, og tað ikki vísir seg at ganga, sum tað skal, lat okkum so royna aðrar vegir fyri at samla tey, sum eru javn- aðarfólk. til hugnaligar samkomur og har styrkja felagsskapin. Stjórnin í ungmannafelagnum: Tit kunna ikki lata hetta sita á tykkum, at tit vid at forsoma skyldu tykkara oyðileggja í staðin fyri at byggja upp. Tankin við ungmannafelagnum var góður nokk. men tå hann ikki virkar sum hann skal, mugu vit royna aðrar leiðir. og helst áðrenn tað er ov seint. Stjórn ungmannafelagsins, tit hava ábyrgdina og skuldina. so leingi tit einki gera. hetta kunnu tit ikki lata sita á tykkum, byrjið tí aftur og lat okkum finna ein útveg til frama fyri allar partar. Nú stendur alt á tykkum. Ungmannafelagslimur á Tvøroyri. *x Bert eitt stutt aftursvar til »kirkju- mann, sum kanska ikki er kirkju- maður, um skriv hansara viðvíkjandi minningardegnum fyri sjólænum fiskimonnum, sum hildin varð á klubb- anum á Tveroyri. Sjálvandi hevði tað rætta verið at hildið henda dag í kirkjuni; men tygum sum kirkjumaður kundi latið eitt orð fallið um tað hjá rætta við- komandi, men ístaðin nýta tygum høvi til at skjóta Glottan við tí, at tað ikki sømur seg at halda ein slíkan dag í einum dansisali. Eg haldi, at tygum skuldu takka Glottanum fyri, at teir skipaðu soleiðis fyri, at nakað varð gjørt burtur úr degnum, og um hann varð hildin í klubbanum ella aðra staðni skuldi verið líka mikið. Eftir sum eg skilji av grein tygara, so vóru tygum ikki við í klubbanum og lurtadu eftir, tí um tygum, mín góði »kirkjumadur«, høvdu verið við til hesa hátíðarligu lotu, høvdu tygum ikki skrivað soleiðis. sum tygum gera. Fyri mær sær tað út, sum tygum nú við hesum hava fingið høvi til at lasta bæði Glottan og kanska onkran, sum við var, og hetta hava tygum, um so er, onga grund til; tankin hjá teimum, sum løgdu hetta til rættis, var góður, og um alt skal takast uppá handan måtan, verður einki gjørt. — Lat meg enda við at vóna, at sjó- myJnnadagurin verður hildin uppá ein somiligan máta næsta ár, so eingin bladskriving verður um tað. Ég vil takka ungmannafelagnum »Glottin« fyri, at teir skipadu fyri 1. nov. á Tvoroyri. Ein, ið var við. Loyndarmálið við framgongd her í heiminum er at fara illa við so nógv- um menniskjum sum gjørligt, segði hitt kenda skaldið, vegetarianarin Bernard Shaw. sosialisturin og Um kendar menn: Lenin var marxist, Stalin sadist, og Krustjov turist. Kunnu tygum virkuliga siga gott fyri hasum hårvakstramedisininum ? Um eg kann? Fyri nøkrum dog- um síðani misti eg tveir dropar niður í pennin hjá mær. Nú brúki er hann til tannbust, RV Tað trytur sanniliga ikki uppá fólk, ið fegin vilja geva okkum meiningar og sjónarmið av bæði trúarligari og tímaligari = náttúru. Okkum verður bjóðaður ein handil: Kom uppí okk- ara kirkjulið og halt teg til okkara trúgv, so skal lív títt fáa innihald, og tú fært frið við teg sjálvan. Soleiðis á ødrum økjum við. Men kanst tú finna frið og meining á hesum grundarlagi? Nei, tað er vist eingin onnur leið, enn at vit sjálvi, hvor í sínum lagi, royna at finna mest møguligan sannleika. Tað eru treyturnar, Og beint tí, mugu vit viðganga, at sannleikin og mein- ingin við lívinum ikki er eins fyri øll. Javnaðarstjórnin í Danmark hevur leingi tikist við at fáa í lag eina nýggja skúlaskipan; men torfort hevur verið at funnið fram eitt uppskot, id allir partar eru samdi rum. Nú er so eitt uppskot komið fram. Eftir hesum skulu bernini ganga í skúla 8 ár og 10 fyri at fáa realprógv. Skúlin verð- ur javnbjóðis fyri oll tey fyrstu 6 ár- Síðan kunnu tey, ið hava hug, fara realleiðina, ið eindar við eini provtøku, Aðrar broytingar eru, at pråvtøkuveldid verður burturbeint, og at øll evnagóð børn skulu hava somu lærdómslíkindi. Peningapungurin og ini. hvorjum fólki ein er av — ríkum ella fátækum — skal onga ávirkan hava meira. Foroya lærarafelag. Í nevnd felagsins sita nå: Poul E. Petersen, Tórshavn, form., Niels W. Poulsen, Skopun, næstform., og Chr. Høj, Strendur, kassameistari. Blað- stjórar Skúlablaðsins eru Marius Jo- hannesen og Ludvig Petersen, Tórs- havn. Leiðari av vikarávísingarskriv- stovuni: Niels W. Poulsen, Skopun. Síðan 1. mai í ár eru 17 lærarafólk sett í starv og harumframt 3 ferða- lærarastorv við fólki við ongum læraraprógvi. Á læraraháskúlanum í Keypmanna- havn, sum 1, sept. i ár fylti 100 ár, eru 10 føroyskir lærarar og søkja sær størri kunnleika. BNLSINININININSNININININININISDSEANDSININININININININDINIR MILLUM UNGFÓLK Einaferð vóru nakrir fremmandir menn farnir í kirkju í Skotlandi. Teir skiltu ikki eitt orð av skotskum, men gjørdu av, at :teir skuldu bert gera sum hini í kirkjuni. Teir settu seg heldur frammalaga. Meðan presturin talar, reisir maðurin seg upp, ið situr beint frammanfyri teir, Teir fremm- andu gestirnir gera tað sama, og við tí endamáli, at øll í kirkjuni fara at flenna. Aftaná spurdu teir prestin, hvussu tað bar til, at kirkjufólkið sat í kýki og flenti. teimum frá einum barnadópi og bað presturin, eg segði faðirin at barninum gera so væl at reisa seg upp. Bóndin tosaði álvarsl við hin unga húskallin: Eg hoyri, at tå ert ein rættur konufólkarevur. Ikki nóg mikið vid tí. at tå ert trúlovaður við arbeidskon- uni her á garðinum, men at tú eisini hevur konufólk í grannabygdini. — Hvussu kann slíkt bera til, Óli? Á svaraði húskallurin, tað gandakunstur hann, ið er eingin fyri hevur motorsyklu.