mánadagur 6. januar 1958síða 1

SOSIALURIN FRÆLSI JAVNADUR Føroya Samvirkandi Sjótryggingarfelag 1. januar vóru 65 ár liðin, síðan Færøernes Gensidige Forsikringsfor- ening varð sett á stovn. Tað var á sumri 1892, at menn komu saman fyri at fáa i eitt »ingarfelag, og úrslítið varð so, lag í Havn try at Gensidige var sett á stovn. Størsta framstig innan før- oysku fiskivinnuna Formaðurin í felagnum er Jákup Michael Jacobsen keypmaður í Klakksvík. Hann sigur frá, at slupp- eitt stórt umskifti í Føroyum, fiskiskapurin, sum jú gjørdi ógvuliga ikki hjá okkum, men harafturímóti heyði tað skapurin, sum t.d. hetlendingar áður stórt bert hevði stóra ávirkan her eisini við sær, at sluppfiski- høvdu, gjørdi eitt umskifti hjá teimum, tå føroyingar byrjaðu. Fyrr høvdu hetlendingar fiskað nógv undir Føroyum, men nú føroyingar sjálvir hovdu fingið sluppir, sýntist tað, sum eydnan skifti hjá hetlend- ingum. Tað vóru eisini nógvar aðrar hálehdarar, tjóðir, sum td. onglendingar, franskmenn o.a., sum fiskadu nógv undir Føroyum. Um árið 1873 var várróðurin hjá okk- um á Norðhavinum av tí allra- besta, men á hesum ári sóu út- róðramenn á sinni, at ein fyrsta føroysk slupp fiskar saman við øll- um fremmandaskipum, sum teir vóru irini, vanir at síggja gjøgnum Men útróðramaðurin var góður við áttamannafarið, og mangan ringan var hann farin við tí, men nú var broyting fyri stavn, tí nú vóru tey fremmandu skipini ikki einsamøll um at fiska á mið- unum. Sjótrygging ein livstreyt Tá sluppfiskiskapurin tók seg upp, var eingin sjótrygging í land- inum, og skuldu skipini vera tryggj- aði, so máttu tey tryggjast uttan- lands, men tað var lættari sagt enn gjørt, tí tryggingargjaldið var heili 9 pst. av skipsvirðinum, so tað var ikki við at gjalda so nógv, og í staðin logi, at summir kveptu seg váðaðu at sigla við ótryggjaðum skipum. Men tað fordi við sær, at summir, sum vóru óhepnir og mistu skipini, komu illa fyri, tí einki fingu teir aftur. Tað var tí ikki so legi, at menn komu fyri at stovnan av tryggingarfelag saman fåa i lag fyri fiskifør, henda vinna, sum i dag er ein høvudstreyt fyri landsins livilik- líkindum. At madur tå i tíðini, hóast hann bæði hevdi hegni mangur og góðan hug, ikki setti seg feran | | | fyri at fáa sær skip, var náttúrligt, tå tryggingarvidurskiftini vóru so út av lagi vánalig og hartil dýr. Føroyska tryggingin mun- andi ódýrari. Tá tryggingarfelagið varð sett á stovn, var 3ryggingargjaldid beinan vegin lækkað við 6 pst. í mun til tað, sum tryggingargjaldid var í Danmørk, nevnliga niður í 3 pst. sjálvandi at verða og hetta kom ein bæði tiltrongd hjálp og kom at stor og vera samfelagnum til gagns. 19 skip fyrsta ár!ð Tær fyrstu tryggingarnar vóru skip, og tá árið 1893 var at enda, vóru 19 skip tryggjaði við einari 10.250 og tryggingarhædd uppá kr. í dag eru 60 skip tryggjaði og er 4.000.000. tryggingarhæddin kl. Teir missa tryggingerrætt sum í dag eru í Gen- tryggjaði heim:bardaganum, tí 1940 var árið Tey skip, sidige, eru oll undan tá tann stórhending fór fram, at 'arrættindi vóru lætin til landið sjálvt og Tryggingarsam- band:ð Føroyar var sett á stovn, og frá tí degi mistu øll onnur tryggingarfeløg rættindi til at taka móti nýggjum tryggingum Men tað er nú komið fram frá ymsum síðum, sigur formaðurin í Foroya Samvirkandi Sjótryggingar- henda merkisdag felagsins til at treytir. linka um galdandi tryggingar- Verður loyvi givið at endur- tryggja? to at framtíð:ni rður landsins. og vóna, at oll trygg- Tað er ng i at livstryggingin, sum er einasta 4 ir landi: kki hov: (ryggingårgrein, 10 landið IKKI hevur, eisini kemur á foroyskar hendur, tí tað er vituligt, at tann peningur, ið er komin inn fyri trygging, hevur Nógvur peningur til býráðið Seinasta freist at gjaida skatt til frádrátt á skattablaðnum var 31. desember, meðan hon fyrr var 15. januar. sum Í við at Long- I Havn vóru tey mong, seinastu løtu sær a skattabyrðuna - býráðsskrivstovuni. Tað sluppu so mong, ligt var á verður sagt, at báðar seinastu dag- arnar komu upp móti 150.000 kr. inn í skatti BROÐRALAG vera landinum til | og kemur at stóra og góða hjálp. tað, at Annað er tó ein stórur partur av tí, sum tryggjað verður her á landi má verða endurtry:; uttanlanda, og tað man ti sum verða henda endurtrygging, Foroya Samvirkandi Sjótryggingar- kanska fer at felag fáa ein part av Fiskiskapurin Summir lata væl at fiskiskapin- | um. Brestir var fyri kortum inni eftir ísi og fór beinanvegin út a teir lata væl at fiskiskapinum, og | teir byrjaðu millum jól og nýárs hava teir fingið góð 800 kits. | sigur Norðstjórnan frá góðum fiskiskapi, hon fór út um somu tíð og man hon nú hava fingið uppí, góðar 900 kurvar, og av hesum | fekk hon tær 400 eftir einum sam- døguri, tað sta var hýsa. Hóast isiukrimid nú skuldi ver t ka | i hjá teim flestu, var tað sc | óheppið, at Vestfart, sum var farin it fara inn aftur, tí teir fingu flest allir krímið. Utróðurin hji Miðvingum í sein- | astu viku var hampuligum. Lakka- klettur nes y.000 1 1 Nnevol «VU pund og Bråddur Ferðasambandið Í tarnað av kavanum | Leygardagin kom hann aftur lágt, | og skjótt varð, at illa var gongt, | mundur, sum skuldi vera á Havn- int av Skålafjørdinum og Kalbak | kl. 0 komin leygarmorgunin, var leiðina fram vegnum, at var framkomandi við bili og tí | mátti bíðast leingi eftir posti | Har el-streymur | er skamtaður | Mangan hevur illa verið latið at, tá el-streymurin er í ólagi og vit liggja í myrkri. Men í Noregi, har teir eins og hjá okkum, men í nógv storri nýta fossaverk, er tað ikki ókent, at streymurin er skamt- | aður, ikki sleppa at brúka so nógv, teim lyst- | tað ikki ókent, at sett í verk, men i mun, soleiðis, at nýtararnir ir, I Troms er verður ár verður latið rokna við at sleppa undan skamtan í vetur; men tað er so fyrstu ferð skamtan betri at, so teir í mong ár at nýtararnir kunnu brúka streym, so nógv sum teir vilja. NR. I. MÁNADAGIN 6. JANUAR 1958 31. ÁRG. Stríð um jerð Belgia og klagumål um ognarrættin til nakr- Håland hava nú sent 1 ar jarðarteigir til altjóða-dómstólin í Haag. Stríðið tók seg upp í 1953: Ein handlari úr Weel- be'giskur kríatúr den í Belgiu keypti nakrar jarðar- deildir á einum eki, sum hann sjálvur helt lá tætt við ilendska markið. Men tá kríatt ndlarin for at krevja u itaraskatt eftir belgiskari talvu, mótmæltu uppsit- og klagaðu til myndugleik- Belgiska uppsitaragjaldið er lunandi hægri enn í og íbúgvararnir á hesum oki hava higartil goldið skatt til Háland y siga era hálend- 1rar Belgia heldur harafturímóti við kríatúrhandlaranum og sígur lendið vera belgiskt okt SO ENDE RTL OO ATA BANDA AS på i Berlin sum vanligt r LYSIUr- og vakt við markið, so kundu koma yvir- Men sum undirsøktu akfør, ið komu %h“ðar V I HASINI voru vakt ÍK al 4 jarnbreytar dum fy náttina og vertshús og kaflistovur vórðu gjølla kar jar av teim Russisk flóttarfólk í Eyst rlin Vilja vera vi JS Í rmenn, herav 4 officerar fyri 4 døgum S ini flyd« turðeriit A me rikumenn LI nki siga ul hetta. Men bretar t SOV jetskur jantu } il bretska irtin Berlir Verkfall å Malta Nu hava arbeidsmannafeløgini å Malta arnar biðið skipasmiðjuarbeiðar- um at leggja niður alt ar- beiði, sum mótmæli móti, at 30 gjár voru talan arbeiðarar Í uppsagdir. A ftrat um at uppsiga nakrar vikur. kemur, at hevur verið einar 100 arbeiðarar um Malta alt samband ikki tryggjar hesum arbeiðarum arbeiði Forsetismálaráðharrin á slíta Ongland hevur hótt við at við Ongland, um á marinuskipasmiðjunum á Malta. hevur í skrivi til kolonimi- Bretlandi skotið upp, at Hann nistarin í eingin av pørtunum ger nakað við málið um framtíðina hjá Malta. fyrrenn ætlanir eru gjørdar