Sosialurinarkiv
Sosialurin 1958-07-05, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 5. juli 1958síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

sa Ungd6msmøti í Gøtu Um Gud vil, verður ungdómsmeti i Gøtu í døgunum 16.— 20. juli. Tann, ið ikki veit sær Talarar verða: Leikfólk eins og prestar og trúboðarar. Øll eru vælkomin. Fyri ungdómssteynuna: Elieser Jacobsen, havnafúti. Meinhard Hansen, snikkari. innivist, bidist Jacobsen, Nordagøta, telf. 38, helst innan 14. juli. venda sær til Elieser Peter Petersen, prestur. Alfred Petersen, trúboðari. Hvort av sínum Statistikkur er eins og bikini- badidraktir - sigur frá tí áhuga- verda, men fjalir tað týdningar- mikla. > # SRA ER 4 Sl ! lættari at » (ad er munandi vera ein nnur algierari enn ein falskur franskur meðborgari.“ } í uppreisnarleiðarunum, tá ið de Hetta vóru vidmerkingarnir hjá Ferhat bas - ein hin mætasti av algiersku Gaulle fyri stuttum í Algier boðaði frå, at „allít íbúgvar í Algier hereftir verða fransk- menn við somu rættindum og somu skyldum.“ Men fyri 20 árum síðan helt hesin sami Ferhat Abbas, at algierarnir kundu verða franskmenn og segði: „Ég komi aldri at geva liv mítt fyri algierska fostur- landinum, tí eitt slíkt er als ikki at finna,“ * VEGURIN TIL PARADÍS Franska skaldið Pierre Daninos held- ur, at heimurin kann gerast til eitt pa- radís, bert arbeiðið verður soleiðis sund- ul 1. 2 4. Uu at at at at at at lutad: Amerikumenn taka sær av saniteru víðurskiftunium, Rúussar taka sær av ferðsluni úti Í rumdini, . Sveitsarnir taka sær av hotellvíður- skiftunum, Franskmenn taka sær av kókikunst- inum, meðan Bretar hava til arbeiðis at fiska síl og kanna fuglalívið. TAÐ ER VERUNLEIKI Hákun einasta 1955 av sjómarks- Djurhuus í segði, at leið til málinum var samráðingarleiðin loysn hesin sami maður var hovuðsmaður fyri at binda okkum til ein 12-åra- sáttmála við bretar, og hann nú sigur nei til samráðingar, ið miðja ímóti at loysa okkum ur aftur hesum hungurssáttmálanum. Mitens, og aðrir lógfroðingar siga, at lógfreðisliga landsstýrismaður er hesin sami sáttmálin framvegis í gildi, og at vit eru bundnir av honum. Håkun Djurhuus onkuntíð hevur gjørt dýrari ferð í minni orindum til Danmarkar enn tað at handa stjórnini stóðu okkara í sjómarks- málinum. tjóðveldismenn eru til reiðar at taka loysing upp á 12 fjórðingar við For- oyar, men nevna íkki við einum einasta orði, at vit samstundis fara at missa okkara mætastu fiskileid - Grønland. helt fjórðingar, hagar til allir tingflokkar at tjóðveldisflokkurin upp á 12 samdust um hetta. Tá leyp hann upp í 16. Síðani arbeiðaraklassía íkki ristir kapi- talistiuna og hitt nógv lovprísaða ,,pri- vata initíativið“ av sær, má tað ætlandi vera tí, at hesi fyribrigdi eiga eitt vist álit í fólkinum; men hóast alt er hetta álit kortini íkki størri enn so, at hvor einasta arbeiðandi menniskja skilir, at hon verunliga livir av náði privata ini- tiativsins, Privata initiativid hevur onga skyldu skaffa arbeiði til allar hendur, onga skyldu at hava ein arbeiðara í arbeiði longur, enn brúk er fyri honum, onga skyldu yvir fyri honum, tá hann noyðist at leg g gja arbeiðið frå sær vegna arbeiðs- loysi o.s.fi Ikki er kapitalistiska stoðið tryggari | 8 enn so - liv og lagna arbeiðarans hong- tráði. Arbeiðið og arbeiðsgevarans, ur í einum klonum arbeiðsamboðini eru honum åliggur eingin skylda at útvega meira arbeiði, um talid á arbeiðarum verður okt, hann kann selja ella flyta arbeiðsamboðini burtur, tá hann vil - tey ognarrætturin eru ogn hansara, og er tryggjaður við lóg - men henda sama íkki at ríkin trygdarlóg røkkur teimum, ið missa ella teimum, ið verða út í arbeiðsloysi við eftirfylgjandi troti, sakni, hungri og halli, tá ið arbeiðs- gevarin finnur tað fyri gott at leggja frá sær. So veikt er grundarlagið. So lítið hava tey arbeiðandi menniskjuni at halda seg til. So og inntøkuloysi leggja seg sum ein køvandi skjótt og lætt kann arbeiðs- hond yvir arbeiðarafamiljuna. Og fyri at hvat hevur so samfelagið gjort byrgja fyri, at inntøkumissurin verður at raka arbeiðarafamiljuna ov meint ? Í fyrsta lagi er at síga, at vit her á landi onga lógargrein eiga, hvors bein- leiðis endamál er at forða fyri, at fólk - orsakað av arbeids- og inntøkuloysi - svolta í hel. Vit hava onga lóg, sum tryggjar øll- um íbúgvum landsins rætt til arbeiði og rímuliga inntøku av arbeiðinum. Vit hava onga skipan og onga lóg til vernd og trygd, tá arbeiðsloysið leikar Vit hava onga sjúkratrygd til muns, tå heilsubrek víkna um ella heilt fara við arbeiðsmegini. Vit hava onga fólkatrygging, sum skal veita arbeiðarunum og teirra familjum tryggleika, tá teir mugu leggja frá vegna elli. sær Vit hava onga barnatrygd, sum øko- nomiskt kann tryggja uppaling og lær- dómi hjá arbeiðarafamiljunum, um for- Í i ; í Ll syrgjarin verður fyri inntøkumissi ella beinleiðis inntøkuloysi. Og soleiðis kundu vit hildið áfram við at nevnt eitt oki fyri og annað eftir, har vit bert eru eftirbátar. men har hitt borgarliga kapitalistastyrid skyldu sína og eisini forðað fyri, at nakað verð- ur gjort. Einsamallir hava javnaðarmenn staðið sosialt ikki í landinum bæði hevur forsømt í stríðnum fyri at bø a um hetta mikla sosiala órættvísið. Eitt sindur er vunnið, eftir. veitst tu asp [OT men tað mesta er at fyrr í tíðini brúktu læknarnir van- ligan klædnabúnað á sjúkrahúsinum. Enski læknin Joseph Lister var fyrsti lækni, sum brøkti hvít klæði; hetta hendi ár 1865. at eftir St, Maria-kanalini millum sjógv- armar Lake Huron og Lake Superior í Ameriku verður árliga flutt líka stórt tonsatal sum eftir Suez- og Panama-kanalini tilsamans. at amerikumenn eru sera kurteisligir. leir brúka 10 milj. dollars um árið fyri at fáa orðið „please“ upp í teirra telegramn:ir. at ljóðið gongur við 40 hitastigum. 17 metur skjótari pr sek hitastigum enn vid 10 mid- 32 at kaldasta år er medalkuldin skeiðis inni í grønlandsisinum kuldastig. 1 at mesti hiti, sum nakrantíð er måld- ur, var í Sahara-oyØimørkini, har máld vórðu 58 hitastig i 1922. at størsti dagligi munur millum mesta kulda og mesta hita er máldur í Calama í Sudurameriku og var 93 stio, at hovuðsmyntin í danska ríkinum upp til ár 1825 varð nevnd SPESIA. at giraffuorin er hægsta djór heimsins Hann er 5'/, m høgur i »åf 7 >» TEDOLLEN 1 ) Ensku fólbóltsspælararnir kravdu líga lonarhækking, ny- so hvør spælari fekk 400 kr. um vikuna árið runt, men vóru fyri tí óhappi, tá kravið kom til viðgerð- ar á fundi í fótbóltssamskipanini, at 1 lítið at fáa málið fyri atkvøda var ov framt. Í staðin skulu fáa 340 kr. um vikuna í 100 kr. fyri varð avgjørt, at teir summar- mánaðunum um vikuna í og vetrarmánaðunum. *x Ongastadni verður so gjørt nógv til frama fyri ítróttafólkini sum í Ruslandi. 27 ára gamla ítróttakvinnan Galina Sy- bina er nyliga flutt inn í eitt av vakr- astu húsunum í Leningrad. Um hetta sigur ein blaðmaður, sum hevur vitjað hana: „Rætturin til at búgva í teimum fram- úr vokru og nýmótans húsunum á koll- fellur menniskjum í veltingarplássinum í Leningrad einans býarinnar bestu kendum vísindamønnum, mætum lut: atbeidarum og dúgligum ítróttafólkum.“ *x Danska svimjukvinnan Greta Andersen var nyliga í Mexico og svam, Hon var fyrst, og svam hon strekkið - 42 km, - upp á 12 tímar, 26 min. og 30 sek. Fyri hetta fekk hon 28 000 kr. í heiðurs- løn. 5 spurningar 1. Nær fáa kvinnur fyrstu ferð rætt at ganga á Foroya Læraraskúla ? Nær varð Føroya Fiskimannafelag stovnað ? 3. Hvussu langt røkkur Mikinesar viti ? 4. Nær fingu vit núgaldandi klokkutíð í Foroyum ? Nn nógv er klokkan (Svar aðrastaðni) Hvussu ov skjótt Ut eftir sólini ? á blaðið um at tað, sum keyp av land- flokksins stevnuskrå heita so væl at taka uppaftur Loyvi mær at gera sapt búnaðarvorum í var um solu og , sum vidtikin varð á seinasta landsfundi. Búnaðarmaður. Um keyp og selu av landbúnaðarvor- um varð m.a. sagt soleiðis: 1, Landshandilin stendur fyri ollum inn- fluttningi av landbúnaðarvørum, fóðri og tødum, 2. Samvinnubrúkini hava alla mjólkasolu í hondum. Hagar til mjólkin er komin niður í verður hitt al- rimuliga prisi menna at lata ein munandi mjólka- studning. 3. Landshandilin hevur einkarrætt til all- an eplahandil og syrgir fyri, at ikki útlendsku eplini koma á marknaðin, fyrr enn tann foroyska framleiðslan er seld. 4, Samvinnubrúkini taka sær av allari storsølu av seyði og kjøti. Á hesum eki kaun einans verða selt beinleiðis til forbrúkara. Få her er talan um samvinnubrúk, er at siga, at endamálið vid teimum er at keypa og eiga nýmótans maskinamboð, reka felagsfjós í samband við hald av stórfenaði o.s,fr. BARNAMATUR Í dag hava vit 2 kinesiskar gátur: 1, Føddur við ongum beinum og doyr nakað eftn hevur ongan kropp og onga sál. 3 2. Meira enn 30 systkin. Tey yngru uttan at leggja seg. Hann eru fødd fyrr enn tey eldru. Hvorji eru tey ? (Svar aðrastaðni) Jeg holder pá HAVENES FRIHED«, segði maðurin - tí fingu vit 12-årasått- málan við Ongland. Hetta hendi í sam- bandstíð fullveldistíðini var tað: »Eingin yvir og eingin við síðuna hansara. Í av Føroyum«, men tó soleiðis at skilja, at klára vit okkum íkki einsamaliii, »ja, so biðja vit bert Ongland taka sær av okkum x Hin bundna kúgaða menniskjan tað kúgaða fólkið er eitt takksamt otfur fyri allari øsing til ørskap - ja, til og Eg og sjálvmorð. *x Gomil kaffiuppskrivt úr Texas: hálvt kilo av kaffi Kóka í 2 tímar. Royn við einum hesta- Sekkur hann kaffið ikki kókað. Eitt í ein lítur av vatni á botn, er skóp | — SKEMT — Fin gomul riddarasøga: Riddarin Gedric skuldi i kriggj. Hann læsti reid yvir til grannan, riddara Lawrence, hans- konuna inni å slottinum og ara trugva vin. - Gamli vinur, segði hann, vil tú ikki taka tær av lyklunum til slottið, meðan eg eri burturstaddur. Eg veit, at eg ikki kann lata hann í tryggari hendur Tårini rullaðu eftir kinnum harra Law- rence, tá hann tók ímóti lyklunum og lovaði, at kona Cedrics skuldi vera und- góðum varhaldi. Og so reið Cedric av- stað. Nakrat Lawrence tvisporandi aftaná Cedric og fekk valla orð fyri seg av berari moði : tímar seinri kom - Cedric, Cedric, rópti hann, tú gavst mær skeivan lykil. I