leygardagur 9. august 1958síða 3

9. AUGUST 1958 SOSIAF URIN Utgevari: FØROYA JAVNADARFLOKKUR Bladstj.: | Villi Sørensen. Box 76. Prentsmidjan å Heygsbreyt TELF 1820 | Arbeidarafjøldin jøld i Danmørk, Noreg og Svøriki og allastaðni, har id upplisingin stend ur høgt, hevur åsannad, at sosia- lisman er hennara politikkur. Summastaðni sum t. d. í Noregi og stóra Bretlandi hevur hin sosi- alistiski flokkurin tikid navnið arbeiðaraflokkurin. Orðið arbeiðaraflokkurin fatar í flokksmerking oll, id liva av sínum arbeiði, annaðhvert tað er handar ella andans arbeiði, úti ella inni arbeiði, arbeiði til sjós ella á landi. Aftanfyri hetta orð sum flokks- navn liggur ásannanin, at arbeiðið um- er grundvøllurin fyri rættinum til lívið, grundvellurin fyri ollum framburði. Uttan arbeiði kann einki samfelag vera til Uttan ar- beiði — handar ella andans — kann heldur ikki einstaklingurin eksi- stera sum ein verdigur íbúgvi. Sosialismunnar fyrsta krav er tí tryggjan av arbeiði til oll. Og tá ið henda tryggjan igjøgnumførd, verður arbeiðið - positivt arbeiði — treytin fyri at fáa nóg mikið til matna og klædna og andaliga menning. Undantøk verða sjálvandi fyri tey sjúku. Tey eiga áborið fulla Teirra krav til lívið er ikki er løn. minni enn hins raska mansins. Sosialisma er rættvisi, og hennar størsta tak her å landi er at lyfta hin fátæka upp til fullgóð og trygg kor. Eingin arbeidari i Foroyum eig- ur at sita heima, tá id talan er um flokkinum at veita sosialistiska makt til at loysa hesa uppgávu Kvalifiseraðir —? Í »Dagbladnum« herfyri blaðið at eini lýsing um eitt alment starv og helt fram, at ov nógv av kvalifikasjónum kravdust til hetta, men onkur vildi halda, at tað var ti, at tann maður, id »Dagblads- hevði mátti fanst menninir« ætlaðu starvið, ikki henda lærdóm, og tí blaðið finna okkurt páskot. Men tað, eg vildi siga: Fyri ein- um ári síðani varð starv lýst leyst, men her kravdust ongar kvalifika- sjónir og hví? — jú, starvið var sett frammanundan. Og dugnaskapurin var soleiðis, at teir, id skuldu inn- stilla, sogdu, at teir vóru ikki glað- ir fyri tað, men hesin var ynsktur sum nr. 1, og hver ynskti? Jú, landsstýrismaðurin, ið umboðaði »Dagbladid« tá. S.W.H. SOSIALURIN ——— LANDSPOLITIKKUR ella pinkulinga ómegdarpolitikkur Fólk, sum lurtaðu eftir, tá id út- varpað varð frå løgtinginum, løgdu merki til ymist, id prøgvar, at pri- vatkapitalistiskur pinkulinga poli- tikkur situr i håsæti i landi okkara. T. d. segði ein av okkara mót- stødumonnum, at lán fæst ikki, ti ongin hevur álit á okkum. Sam- stundis segði hann, at tað er ikki stuttligt at fåast við skip, ti tey bera seg ikki. Øll eru greið yvir, at fiskivinnan er høvudsvinnuvegur okkara, ella lat okkum siga sum er, at fiskivinn an er okkara einasti vinnuvegur. Tå ið seg, so sigur tað seg sjálvt, at alt nú fiskivinnan ikki ber her á landi gongur á skeivari leið — móti undirgongd og deyða. Hvor skal so hava álit á okkum? Øll skilafólk eru greið yvir, at vit megu leggja um á annan bógv; um nakað liv skal verða í Føroy- um. »Smiril« siglir við hundrað tús- unda krónum í undirskoti á hvørj- um ári. Eisini hetta ber í tað skeiva borðið. Neytatalið er ikki tað hálva av tí, ið var fyri 20 árum síðani. yvir- at Eingin vinnuvegur gevur skot — eingin framburður er hóma nakra staðni. Fólk seta sítt álit á mollymjólk, turrmjólk og jarnkúnna. Einafer Øsettu vit okkara álit á teir íslendsku trolararnar. Nakrir sleppa við týskum, enskum ella foroyskir fiskimenn norskum forum. Men teir eru fáir, sum sigla alt árið ella alt summarið — ein túr ella tveir sleppa teir, og verða so aftur avmynstraðir — lítil løn er betur enn eingin løn; men lívið livist ikki við litlum peningi, soleiðis sum allir prísir á neyðsynj- verum rúka upp í topp av tolli og ødrum, id dýrkar vørurnar ser liga vid tað, at landshandilin varð avtikin og eisini priseftiransingin fall ið landi vilja verja nakað, sum teir burtur. Teir, ráða her á rópa hitt privata initiativid, sum skal hava friar hendur at skalta og valta eins og Gåbal gamli á sinni. Hesir privatkapitalistiski Gábl- arnir sleppur eingin at kanna. Nei, teir sleppa at uppgeva til at skatta ja, tað sleppa fastlont og fiski av - menn og arBeiðarar eisini. Men meðan fastlontir, fiskimenn og arbeiðsfólk verður kannað til hvort 2 oyra, so verður Gåbla inntøkan als ikki kannað — og har fyri uttan hava Gáblar rætt til at avskriva mangt og margt inntil teirra inn- toka vísir lítið ella einki. Tær tungu skattabyrðarnar verða so dýktar niður á arbeiðsfólk, fiski- menn og fastlønt. Tá id tað so ikki er nokk, verður tollskrúvan sett í sving inntil hin fátæki parturin av íbúgvarum Feroya doyggja í hungri. Javnaðarmenn hava sett uppskot | er um a fram um at veita eitt tilskot til fá- tæk fólk við nógvum børnum; men hitt hjartaleysa yvirklassa liðið á Foroya løgtingi fellur øll tilik upp skot, sum miða ímóti at lætta um byrður hins minna mannsins. Hann skal longur og longur niður í armóð. Mál og mið yvir klassans er óivað eitt, og tað er at kroystast summi fólk skulu krúpa á kno unum og sleikja fyri Gáblunum fyri at fáa eina dagløn nú og tá — NR. 32 og ikki tora at mukka ímóti, tá ið Gáblarnir geva ein ordra, sum t. d. tá id ið Gåblar siga við ein mann, at um hann agiterar við sosialismu; so fær hann sekkin á ryggin og fótin upp aftanfyri og burtur úr ar- beiðinum. Gáblarnir ríka seg, sjálvt um vinnulivid gevur undirskot. Einaferð man fjeldin fara at menna seg upp og krevja sin rætt; men hon fær ongan rætt, fyrrenn javnaðarflokkurin fær Foroya løgtingi. I. H. Danbjorg. POLITISKIPANIN er fólkaflokksins og sambandsins egna KRAV OG UPPSKOT Tá id spurningurin um státsins yvirtoku av politimálinum var fyri, tók Øregaard sum umboðsmaður javnaðarflokksins til orða ímóti umskipanini. helt vagna, at vit ikki vóru so fyri, at flokksins Hann javnaðar okkum tørvadu allar teir politist arnar, id talan var um. Í hesum tíðum, hvar ið vit til fiskivinnu flotan høvdu brúk fyri hverjum oyra, vit kundu fáa, annaðhvort tað var frá okkara egna fólki ella frá dønum, var tað óðamannaverk at fara til eina yvirmanning við politistum og margfalda utreidsl- urnar til politiið, so tað verður lítið eftir av milliónini, tá ið alt er goldið. Men stjórnarflokkarnir, sam- bandið og fólkaflokkurin, hildu fast við landsstýrisins uppskoti um at Id og da gera politimálið til eitt 100 ' ríkis fleirf mál Hóast veruleikin hin nakni sannleiki sær soleiðis út, siggja vit nú fólkaflokksins málgagn, Dagblaðið“ spæla út yvir tað, ið hent er í politimálinum Fólkaflokkurin hevur ikki bara verið við til at greitt atkvødu fyri statsins yvirtøku og manning av politinum, men hansara menn eiga æruna fyri at hava veri Ovid til at sett sjálvt uppskotið fram. Ein tílíkur atburður fyrst at vera faðir til eitt mál, og p 80, la ið málið brennur, at spæla Få í ósekur og spýta á sin egna unga, hann liggur niðanfyri alla sømilig- heit. Til 60-ára dag P. M. Dam's Seksti ár á baki eru; líka stinnur stendur tú. 3oðabrot frá ymsum síðum skala ikki tína húð. Yvir teg mangt brotið legði, aldan bæði tjúkk og sid; einki sprek og eingin nagli vikast skútu tíni i. Hvirlukost úr fjallaskorðum eisini av flatlandsstrond; stinnur stóðst tú, kappin reysti, vikast ei tín fasta hond. Beiskir harrar ikki orka kova teg á tíni ferð; reinforið í tínum hjarta yvir alla ovund ber. Nú á tínum merkisdegi veita vit tær tokk: gomul, sjúk og slitmannin eins væl tú hevur rokt. Til at bota slitmannskor for teg er gamansleiki; ei nakran stætt á landi her tú nakrar tíðir sveik. Døpur tíð í Foroyum var, — kriggj kring knøttin leikar - til Bretlands tú at tingast fór, okkum fødslu veita. Kavbátar og spreingjuknottar á vóru tíni leið; tu teg spardi el. Prisitikið“ »Tjaldur« var — 8 - + ut av SRaldtjørdt; heppnaðist tær leigumál og pund til Foroyar tora. Skipatelag Føroyar vann pund i hopatali, Tjaldrinum« tú bjargaði, 1 kappin ert tú sæli. Vaktarskiftið: tímar lonjavning og annað, sjálvur tú og flokur tín vann til fiskimanna. Signing Guds og heilsuna ynskja vit tær góða; flokkurin má menskur verða, sum tú hevur slóðað. Vit vóna, at tú heldur fram við mangt eitt ódnartakið; líka stinnur standi tú við 100 ár á baki. Niels Mørk: