fríggjadagur 29. august 1958síða 4

Í sjómarksmálinum Frh,f. 1. síðu Men tað er ein seguligur veru- leiki, at Erlendur Paturssonur, Hanus við Hegadalsá, Jóhan Si- monsen og D. P. Danielsen ikki greiddu atkvødu fyri 12-milamark- inum og vóru harvið við til at vikna um tað foroyska kravið um hetta mark. Tjóveldismenn vildu eina bara siga upp og so samráðast. 1 einum ødrum kasti leikaðu teir tíð í sum óðir menn ímóti, at foroy- ingar skuldu vera við, tá id krav okkara um 12 míla sjómark skuldi setast fram fyri bretar. Nú leika tjóðveldismenn íkki minni í við kravinum um loysing fyri at fáa 12-míla sjómarkið (sum 2/, av teimum ikki vildu greiða at- kvødu fyril). Og teir leika vid nevadukum og heljarrópi at fáa hesa loysingina, hóast teir vita so væl sum nakar, at loysingin ikki gevur 12-milamarkid betri, enn um vit eru i rikisfelagsskapi (ti vit hanga uppå tann såttmåla, sum sambandið og fólkaflokkurin 1954 góvu bretum, eisini aftaná eina loysing, samanber Ísland, sum loysti í 1943, men mátti hanga upp at einki verri kann henda okkum, nú vit hava mist viðirættindini í Íslandi, og øll lond fara at seta 12- | míla fiskimark, ti við loysingini missa vit útróðra- og onnur rætt- — å 1901 såttmålan til 1951. Teir garta | óðir eftir loysingini, hóast teir vita, | indi í Gronlandi. Fyri sjóvinnuna hjá foroyingum er loysingin so statt hin allraversta stødan av ollum. Javnaðarmanna stødan var ikki at gera nakran sáttmála við Bret- land, uttan bretar fyrst skrivliga bundu seg til at veita okkum somu semdir sum íslendingum. Gjørdu teir ikki tað, helt javnaðarflokk- urin sær rætt til at taka onnur stig — tað var at siga upp ,sum teir eisini høvdu inni á tingi. Og javnaðarflokksins stoða er í | dag: Allar lógligar leiðir skulu verða gingnar fyri at vinna 12-míla sjó- markið, og haraftrat megu vit leggja alla orku okkara á at verja PROS MER EEK 5 Hvort av sínum Ein kvinna kann íkki elska ein uttan hann er mann, so, at steinbýttur viðhvort. Ein ísraelskur landmaður frá Tel Aviv var nýliga í Keypmannahavn á vitjunar- ferð og segði frá hesi stuttligu søgu um arabiska nábúgvan, hann hevði. Kommunisman hevur ein av sínum undirbrottligastu partafeløgum í Tel Aviv Hann kemur ikki vid tåpuligum spurn- ingum, men ger blint eftir teimum gull- kornum, ið koma gjøgnum luftina frå útvarpinum í Moskva -vedurtidindini í- roknað. Sum kunnugt skínur sólin nærum árið runt í Ísrael, og tí undraðust fólk stór- liga ein morgunin, tá arabarin, id er málari, kom út úr hsi sínum — våpn- aður við einari paraply. Ein av nábúgv- unum kundi íkki lata vera við at spyrja hann, um hann væntaði regn? —Tað regnar í Moskva, var hitt løgna svarið, ið kom frá hesum rættti úgvandi | arabiumanninuim, TAD ER VERUNLEIKI AT hóast javnaðarmenn oftani hava reist málið um munandi ábetur á teirri | órættvísu skattalóggávuni, hava aftur- haldsflokkarnir einki fingist at gjørt við hetta mikla áhugamál fólksins. AT okkara landsskattalóg er soleiðis háttað, at í Føroyum bera småinn- tøkurnar nógv meira skatt enn í Danmark og stórinntokurnar nógv minni. AT uppskot javnaðarmanna um, at eingin skuldi bera løgtingsskatt av teimum fyrstu 2600 krónunum og bert lítlan skatt hagar til inntøkurnar komu upp á húshaldskostnaðin, varð felt av afturhaldinum. í skattamálum er afturhaldsflokk- arnir sambandið, fólkaflokkurin og tjóðveldið — altíð í einum parti; tað gav at býta, tá teir gjørdu stór- > menninar skattafríar. BARNAMATUR AT RISGUD. RASKO. AV UR LO, VÅ UR L. AK RIN SIT. Hetta eru alt saman mannfólkanovn. Hverji eru tey? e 14. sept. 1946 tóku fólkaflokksmenn sær fyri lat seta í verk loysing Foroyar-Danmarkar ímillum. Frá løgtingsins formannspalli „proklameraði“ logtingsformaðurin hitt foroyska ríkið. Nakrar dagar seinri segði kongur frá, at tingið var upployst. Beinan- Aftaná fólkaatkvoðuna hin vegin stungu allir fólkaflokksmenninir 11 í tali — halan millum beinini og fóru til hús; lótu seg reka til hús av tí sama kongi, sum teir høvdu sagt seg leysar frá nakrar fáar dagar framman- undan. Har høvdu vit hinar málreystu og djørvu fullveldishetjunar. Hvat meintu teir nú við fullveldinum? Einki — tað vóru kortini allir skilamenn greiðir yvir frammanundan. Seinri nakað langt seinri — kom umberingin frá fólkaflokksfor manninum. Í drúgvari grein í Dagblaðnum greiddi hann frá hesi ómannsligu gerð fólka- flokksmanna. Orsekin, segði hann, var eingin minni enn tann, at tað var Ó- gjørligt at seta eina loysing í verk í Foroyum. Onyttuligt málageip undir ollum strids- árunum. Her raplaði alt saman eftir einum degi, eftir kongaboðum, id eingin Føroyingur undir kríggsárunum kundi hugsa sær, at nakar fólkaflokks- maður fór at lýða á. Her brátagnaði øll øsingin. og við henni álitið á fólkaflokks- propaganduna. Fullveldisprátið, loysingarprátið, ingin og illgitingin móti Dønum og Danmark og øllum teimum Føroyingum, id ikki dansinum um gullkálvin fall við ein- um bresti til jarðar. Slíkur er fólkaflokkurin. 5 spurningar Nær varð Magnus Heinason dripin? Hvorjum eitur býarparturin Bronx í New York efti? Nær komu javnaðarmenn til ræði í Noregi? Hvar er Trælanipan? Hvussu nógv er 1 mørk av bø? os" vildu vera við í - pundskålvin« — SKEMT — Kundin: Tygum, handa daman, sum fór nú, bað um 6 appelsinir, men tygum góvu henni 7, sá eg. Krambúðarkallurin: Ja, men hon be- talti fyri 8 ... Kundin: Á; orsaka meg. — Skiparin. Hví verður hatta skipið doypt við blekki í staðin fyri champagnu? — Tí, hatta er eitt skúlaskip. skal eg beinan- Sannleikamum kærur vegin síga, at eg alla tíðina var bangin fyri, at politikkur fór at koma í sjó- marksmálið, og tað fór at vera okkara storsti veikleiki. Eg fekk rætt, Flokks- býtið kom so týðuliga fram, men kortini skal eg siga, at hetta seinasta, ið hendi; tað at 23 av 27 tingmonnum tóku seg saman og nú standa aftanfyri krov okk- ara um 12 míla mark, er gleðiligt tíðar“ tekin. Men nú var eisini komið so langt at sjálvt politikkarar sóu álvaran í máli? num. Tað er í evstu lotu. hetta & henu men nú er spurningurin; hvat við 12 ára sáttmálanum? Vilja Bretar siga leysar frá honum? Eg kvígi fyri tí. Har hanga so sambandsmenn og fålkaflokksmenn: Teirra er oll åbyrgdin. Tjóðveldismenn hava við málinum; men all fólk vita, at teir aldri havt annað enn øsing móti Danmark burtur úr fyri at fremja loysingina. Hvussu hava teir ikki illgitt H.C. Hansen fyri hitt allra ringasta, fyri at vera okkara storsta fígginda í hesum máli; men hver sendi boð eftir Føroyingum, tá íslendingar høvdu flutt sítt mark út? Júst H.C. Hansen. Og hvor er í dag dyggasti talsmaður okkara? Júst H. C. Hansen. Soleiðis er tjóðveldispolitikkurin. Bluff og humbukk av versta slag. “cab 1t8 VOILI —> at Pentagon, kríggsmálaráðið, í Was- hington er heimsins storsti bygningur Byggiarbeidid byrjaði í 1941 og vildi eftir vanligari mannagongd tikið 4-5 år, men við at arbeiða samdogrið runt við 3 arbeiðsholdum og 13.000 monnum í hverjum holdi, eydnadist tað teimum at fullfiggja byggningin í 16 mánaðir. Kostnaðurin var 600 milj. kr. 34.000 fólk arbeiða har og hesi hava parkeringspláss til 12.000 bilar. Bert gongirnar i bygninginum eru 14 fjórðingar langar. at Russar siga, at rusneskur ungdómur ikki eigur at lesa Robinson Kruso, tá Robinson av nátturi var kapitalistur og bert vildi vinna sær pening fyri betur at kunna eyðræna onnur. í Nordanlondum eru menn komnir so langt í bardaganum móti tuberklum, at tað í dag doyggja 80 pst. færri av hesi sjúku enn fyri 20 árum síðan. eitt danskt firma hevur åtikid sær at fiska skeljar upp frá botni fyri at vinna tað neyðuga kálki, ið sement- verksmiðjan á Akranesi hevur brúk fyri. rumla dúgliga hava vilja at at Svar uppá 5 spurningar: 1) 18. jan, 1589. 2) Jónas Bronck. 3) 1936. 4) Vágum 5) 8000 kv. m. og víðka okkara rættindi í Grøn- landi og allastaðni, hvar ið vit eiga fiskirætt. Hetta er hin greiðasta steðan, hin sterkasta stoðan og hin einasta farandi og beina støda fyri at tæna okkara fiskimonnum og okkara landi sum heild, og tí finst neyvan foroyskur fiskimaður, annaðhvort hann hevur hoyrt til tann eina ella hin flokkin, sum ikki viðgongur, at í sjómarksmálinum hava foroysku javnaðarmenninir allan rættin og ongan skeivan leikin gjørt. Av hesum og ellum politiskum grundum megu føroyingar til kom- andi val fylkjast vid javnadarmonn um, arbeidara- og fiskimanna og fólksins flokki! „--- Okkara bardagi er og hevur altíð verið vendur móti ollum teimum merkj- um ganga undir Andrassar danska felags- merki og einki annað ...“ (Úr Dagblaðnum 1950) %x Hvør byrsa, id gjørd verdur, hvørt kriggsskip, ið sjósett verður, eru stuldur frá teimum, ið hungra, men ongan mat fáa og teimum, id eru køld, men eingi klæði fáa. (Dwight D. Eisenhower) * Hjúnarbandið er eins og eitt lítið ríki. Konan leiðir fólkahúsarhaldsmála- ráðið, vermóðurin kríggsmálaráðið og børnini taka sær av uttanríkistænastuni, MaOnrin er skattaborgarin. OOLPLILLLILILLILILDLIIEMIIL MILLUM UNGFOLK Sofan mundi kennast honum góð at sita í, Hann svav so trygt og fast. Ástar- kenslur Onnu vundu uppá seg. Skjótt var hon ikki nøgd við bert hesa kíningina. Tað var nakað í barmi hennara, ið trokaði meir og meir á. Hon royndi at teska tey vakrastu og átsríkastu orð í oyru han- sara. Gævi hann hevði hoyrt tey, hugsaði Anna; men hvor visti, um hann kortini ikki hoyrdi tey, og at hann nú hevði teir vakrastu dreymar júst um hana, jú Anna uggaði seg við tí, ja, hon truði | tí sjálv at enda, var so glað og ovurfegin; men tá knappliga gjørdi hin gamli ein brest og skar í róp,, Kom so Kí.“- Aftur lå hann stillur. Anna kýndi honum. Anna teskaði honum vekur orð. So orkaði hon ikki meira. Hon fór at sleikja oyra hansara; sleikti-ti av ovurhuga og ástar- megi. Ája, hvat var tað ikki herligt. Hon hevði einki skinsakjøt fingið, ið smakk- aði henni so væl í munninum, ja, sjálvt skarngarnar vóru einki ímóti hesum, men so hendi óhappið. Anna visti ikki av fyrr enn tað smakkaði henni so væl, at hon beit hann í oyralippuna. Haun kvakk við gjørdi eitt skriggj og vaknaði. At byrja kendi hann seg íkki reiduliga, skimadist uttan um seg, snýsti og geispaði. Men so rakti hann við, at eitt konufólk sat við liduna á honum. Tá hann hetta så, sprakk hann á føtur, sum um hann var stungin. Hann ;var heilt ræðslusligin. Anua var so kløkk av honum, hon svímaði. Haldið Sosialin!