leygardagur 6. september 1958síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR NR. 36. LEYGARDAGIN SEPTEMBER 1958 31. ÅRG. Teir løgdu gardin nidur, trimflamenninir ÍSLAND flutti hin djarva leikin: 12 míla sjómarkið tóku teir Men bretar liggja innanfyri, vardir av herskipum sínum Íslendsk verjuskip sveima uttan- um, og flogførini eru yvir bretsku garðbrótarunum. Einki skot er loyst av enn. Menn halda íslendingar verða við henda háttin eina tíð: Taka numrini av trolarunum. Og so krevja teir reidariini aftan á, at dómur er fallin yvir garðbrót- ararnar. Skuldi ein »noteradur« bretskur trolari noyðst at komið í íslendska havn, verður hann bara tíkin, sleppur ikki útaftur, fyrr enn hvort oyra er goldið. Ísland kemur á henda eiga miljónir á hjá bretum. Tað verður nevniliga tann bretska stjórnin, ið kemur at »hanga uppå« bøturnar, tí hon hevur við herflota sínum forðað íslendingum at ganga vanliga leið: taka garðbrótararnar, sekta og krevja bótina beinavegin. hátt at Vit gita, at Ísland verður at vinna í bardaganum móti stóra Bretlandi, tí flestu londini hava samhug við Íslandi, tí tað hevur rættin vid sær. Lógarnevndin í Geneve helt jú, at hvort land hevði rætt til at seta sjómark sítt út til 12 mil frá landi. Hetta »respon- sum«, sum tað so fínt eitur, henda støda teirra alheims lågkønu ger, at Bretland neyvan fer at tora at leggja spurningin fyri t. d. Haag- dómstólin. Tað merkist á øllum brógdum frá bretskari síðu, at bret ar ræðast ein internationalan dom- stól. Tað gera ikki íslendingar. Teir eru glaðir, um teir kunnu fáa stríðið inn fyri ein alheims dóm- stol. | Her er allur munurin teirra millum, breta og íslendinga: Íslendingar kenna seg at hava allan rættin, hinir ræðast at royna rættarspurningin við ein alheims dómstól. Ísland hevur tí longu vunnið á Bretlandi. Vit óttast fyri, at Bret- land í síni atsókn at íslendingum kemur at standa verri fyri í úr- skurðinum, enn tá ið tað leyp á Egypt í Suezmålinum. Men hvussu hjå okkum? Vit hava sjålvandi sama rættin og ikki minni enn islendingar. Men hjá okkum er tað bara tað. at meðan trolararnir hjá bretum eru garðbrótarar við at fara inn um 12 mílamarkið í Íslandi, hava fólka flokksmenn og sambandsmenn eftir Tjóðveldismenn ágrýtnastir at taka Landshandilin av Vildu íkki bíða eftir landsstýrisflokkunum; men dagfestu svikagerdina Ein hin stórsta svikagerð, ið nakran tíð er framd fjøldini i móti teirri arbeidandi Føroyum, moti fiskimonnum og fiskivinnuni, n smærri útgerðar monnum og keypmon um, ja, Stutt Sagt móti Føroya fólki sum heild, var av tøkan av Landshandlinum, tí henda lands fyritoka hevði teir fyrimunir 1) at hon kundi keypa í stórum og harvið ódýrari enn aðrir 2) at ho o statt eisini skuldi lj ódýrari 3) at hon kundi útvega útgerðarmonn um útgerðina ódýrari enn nakar annar 4) at hon ikki eina bygdi uppá speku fyrst og fremst lasjónsvinning men skuldi røkja fólksins og landsins áhugamál handilsmonnum á 3) at hon útvegaði bygd ódýrari verur enn aðrir við m. á. at senda vørurnar fraktfrítt 6) at vinningurin kom fólkinum og landinum til góðar og ikki bert nøkr um fáum privatspekulantum 7) at hon lættliga við sínum stórkeyp- um kundi sleppa undan teimum dýrk andi og okrandi millumliðunum, 8) at hon kundi útbyggjast til yvirtøku av øllum innfluttningi og so statt spara landinum og fo miljónpening, ið nú havnar í lumm unum á innlendskum og útlendskum heilsølumonni 9) at hon var einasta Men vildi hesi fyritøku hitt Landshandlinum samlaða afturhaldið drepa og teir drupu | bæði sar eg fólka leir vildu allit sum bandsmenn tjóðveldismenn flokksmenn heldur tæna agentunum, føroyskum og útlendskum, enn Føroya Heldur føroyskum | fólki tæna hesum spekulantum smámannaheimum, fiski enn manna- og arbeiðaraheimum ið nú mugu slíta og sleipa fyri at goða spe- kulantarnar Tá avtøkan skuldi fremjast á våri 1952 søgdu landsstýrisflokkarnir í teirra upp- skoti (Framh. á 3. síðu.) øllum lógligum reglum á tingi sam- tykt at geva teimum loyvi at royna inn at 3 mílamarkinum. eir lagt garðarnar niður hava í fyri bretum líka inn at 3 mílamark- inum, teir, trimilamenninir. Eru bretar »kyniskir og kaldir yvir fyri okkara moralska rætti, kunnu teir uttan at vera fallnir til juridiska revsing halda fram við at fiska inn til 3 mílamarkið. Eingin føroyingur kann leggja teir i sekt fyri tað. Vit spurdu: Eru teir »kyniskir og kaldir« yvir fyri moralsku lóg- unum. Tí tað er »kalt og kyniskt« ikki at sleppa hesum vanlukku sambands —fólkaflokks sáttmál- anum og praktisera sama yvir fyri okkum sum wvirfyri íslendingum, um tað verður so hvat ið vit kenna okkum vísar í verður at teir noyðast at boyggja seg og tole- rera ella beinleiðis góðíaka íslend- ska sjómarkið Danmark, Noreg, Svoríki og Vesturtýskland hava givið skiparum boð um ikki at fara inn um 12 míla markið í Íslandi. Hetta vil tað sama hesi londini hava longu góðkent 12 míla markið í Íslandi. Vit hava ikki minni lut í alheims sIga sum, al rættindinum til 12 míla sjómark enn íslendingar Tad var tí beint, um uttanríkis- ráðið gjørdi sum íslendingar og setti 12 míla markið sum fiskimark við Føroyar. Vit høvdu so 12 míla fiskimark eins og íslendingar. Hitt, um sambanski—fólkaflokk- ski 10 2åra vanlukkusáttmálin við bretar verður møguligur at broyta í samráðing við bretar, er so ein spurningur, sum tíðin vil vísa Men allir foroyingar sum ein megu vera samdir at leggja allar árar í sjógv fyri at fáa bretar at falla frå hesum sáttmála. At gera sum fólka flokksmenninir, gamla sjálvstýris- menninir, 10 nú sita á tingi, og tjóð- veldismenninir ikki at vilja vera við við Í samráðingum danastjórn og bretar til at fáa ta óndu gerð, sum sambandið hava fólkaflokkurin og gjørt, gjørda til einkis, er óða mannaverk skal X sigast til sambandsins viðgongur mistak sítt og ikki kanossa« og biðja um fyrigeving og ber seg undan at »fara til streingja á bretar um ikki at hanga | øroyar uppá misgero teirra stjórn- arflokkanna. *x Tíðindi SEV-arbeiðið i skjótt frá hond Vestmanna Teir eru nú i gongur nu ferð við at gera veg inn i dalin, eini 20-—30 m gera teir um dagin eisini er arbeiðið uppá tunellina byrjað, einar 10 metrar eru teir komnir inn es Ymisk tíðindi Rættuliga hoyggið nåti. verið, nú Mjórki og nogvur ringur teirri hevur skuldi verið inni fyri meginpartin. Hjá nógvum man vera illa vorðið, tí tað, ið sligid er. hevur ligid i vikuvis á bønum Hósdagin lætti mjørkin um alt landið men igjår køvdi av aftur Menn hava dúgliga sligid nåta, heilt nógv hava summir fingið. Fleiri hava fingið um 250 uppá dagin Stríðið er nógv av honum, áðrenn hann er komin Í tunnuna Venus er komin av saltfiskaveidi vestaneftir Tíðindi frá fiskiskapi Fiskiskapurin. seinastu dagarnar hava verið ógvuliga ymisk. Tá Carlton herfyri var á heimveg úr Grønlandi, royndu teir nakrar dagar við Hvarvid og søgdu frá nógvum fiski Kristianssund leiðina fiskiskapi = Nógvir Eisini um Prins siga teir frá góðum norðmenn hava roynt har og eisini for oyingar. Kúrberg hevur roynt undir Ís landi; men siga teir, at illa hevur borið til hjá teimum, teir royna nú undir Før oyum Hoyvík selur í dag í Onglandi. Teir hava verið undir Íslandi og hava eini 250 kit Grønlansfiskiskapurin. Tinganes hevur nú 260 tons inni. Teir hava verið eftir olju o. ø. til útróðrabátarnar í R. Stóroy frá, at útróðramenn umleið 20.—25. sept »Blikur«, sum fer næstu viku Skipafelagið sigur inir koma heim og verður tað kanska eftir teimum. Hann fer so í avstað Fríggjadagin 12 Klakksvík, 50 ár Fødingardagur. sept verdur Leo Sumberg, vikuni kom Nakkur inn vid Sæborg 325, og tunnum Sildin. I 300 tunnum, við 345 Høgifossur Útvarpið Leygardagin 6. september: kl. 1220—1250: Veður og tíðindi og tónleikur kl. 1830—2100 Veðurtíðindi og tíð indi Eitt sindur um útvarpsskránna Leygarkvoldsyrkingin Bókaummæli Vit stokka inn á gólvið hjá Hanusi i Utistovu í Hattar Leygarkvoldssendingin Sunnudagin 7. september: kl. 1500 1645: Kvøduliomar kl. 1650 1700: Veð og tíðindi kl. 1700-—1800: Gudstænast Hanus í Hattarvík lesur lestur Mánadagin 8. september: kl 1220 Í 2 $( Veður og dindi 0 tónleikur kl 1830 1915 Veðurtíð ii oo I indi. Lættur grammofonleikur Tysdagin 9. september: tónleikur kl. 1830——1915 Vedurtidindi og tíð indi Um handverk o handverkaraskúlar Johan Zisl Mikudagin 10. september: kl 22 Veður og kl. 1220—1250 tidindi og tonleikur k 1830—1915 di. Poul har kingoløg Hosdagin 11. september: kl. 1220—1250 Vedur og tonleikur kl. 1830 indi. Upplestur og sangur Djurhuus Fríggjadagin 12. september: Veðurtíðindi og tíð Nord á Kirkju sy ngur tíðindi og 1915: Veðurtíðindi og tíð eftir H. A kl. 1220—1250: Veður og tíðindi og tónleikur kl. 1830-—1915: Veðurtíðindi og tíð- indi. P. W. Háberg: Søgur um sangir.