leygardagur 6. september 1958síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Hvort av sínum
Tað eru 869 mátar at ljúgva uppá,
men bert ein av teimum er bein-
leiðis forboðin: Tú skalt íkki bera
falskan vitnisburð móti næsta
tínum.
TINGANES.
Flestu mål, ið javnaðarmenn bera fram
á ting verða feld eina, tvær og fleiri
ferðir; men flest oll verða kortini framd
at enda - teimum, ið áður
hava verið ímóti.
Tinganes er nú á hondum samfelagsins.
Tryggingarsambandið
Tryggingarsambandið er og
framd av
hevur keypt, og
samfelag -
sins. Fyrsta uppskot javnaðarflokksins
um hetta mál er dagsett 29. aug. 1930:
„Tinganes er søgulig sæð eitt hitt
tydningarmiklasta stað, vit hava. Tað er
uttan iva soleiðis, at um finganes verð-
ur á hondum fremmanda kapitalista,
verður hin søguligi tydningurin, Tinganes
nú hevur, týndur. - Logtingið eigur at
varðveita og bjarga søgu okkara og eigur
tí at ognast Tinganes.
Er til dømis tingið hugað fyri at fara
undir stórmál sum einkarsølu við
drekka, tubbaki, salti, koli og olju, er
Tinganes við sínum rúmliga plássi og
stóru húsum tøkt at eiga,
Javnaðarflokkurin loyvir sær at seta
fram uppskot um keyp av Tinganesi.“
Men gakk, afturhaldið - sambandið og
sjålvstyrid - feldu uppskotið !
rús-
TAÐ ER VERUNLEIKI
AT Landstýrisflokkarnir
Djurhuus á odda leingi royndu at forða
uppskotið JAVNAÐARFLOKKSINS
um at fiskimenn við trolarum fingu Ó
við Hákuni
tíma vaktarskifti.
Hetta gjørdu teir eftir boðum frá reiða-
runumn.
AT Íslendskir fiskimenn fáa umleið 1350
kr í ininstuløn mánaðin, og at
landsstýrisflokkarnir og Erl.,Paturson í
nevndini, ið vidgjørdi uppskot JAVN-
AÐARFLOKKSINS um 1000 kr. um
mánaðin í minstuløn til føroyskar fiski-
um
menn, vóru ímóti,
AT Tjóðveldisflokkurin var fyrsti flokkur
á tingi, ið mælti til SAMRAÐINGAR
um sjóðmarksmálið við Danir og Bretar
flokksins um sam-
sambært uppskot
ráðingar við „avvarandi stjórnarvold.“
AT JAVNADARFLOKKURIN longu í
1931, tá reiðararnir høvdu boðað tingi-
num frå, at teir íkki fingu skipini út-
aftur vegna peningatrot, hevði uppskot
um LANDSHANDII
AT Landið síðan 1950 av verkfallsávum
hevur havt eitt tap uppá umleið 40
milj. kr.
FLAGGMÁLIÐ.
JAVNADARFLOKKURIN
hevur alla tíðina verið einasti flokkur, id
var fyrsti
hevur havt fullfiggja uppskot um loysn
flagp málsins
Hetta hendir longu í 1931. Í nevndar-
álitinum sígur P. M. Dam. m. a.:
„at man anser det for naturligt, at
man anerkender det færøske flag
folkeflag for færingerne, der af alle parter
Danmark er
som
som i
herhjemme så vel
anerkendt som et særligt folk med sit
eget sprog og nationale særpræg."
Í uppskotið JAVNAÐARFLOKKSINS
verður sagt:
l)Som et særligt folk har færingerne ret
til eget folkeflag.
2) Det færøske folkeflag er hvidt med
dobbeltfarvet kors. Korset er rødt i
midten med blå rande, Det røde udgør
1/, af flagets hojde. De blå rande udgør
bredde.
stangen. er
halvdelen af det røde kors,s
De hvide felter nærmest
kvadratiske, de ydre felter har den
dobbelte længde af de kvadratiske
felter nærmest stangen. Flagets længde
og bredde forholder sig som 8:13.
at udvirke,
bliver
3) Regeringen anmodes om
at der ved kongelig resolution
givet færingerne tilladelse ti! at benytte
det færødske folkeflag, hjemmeflag'
udenfor territorialgrænsen.
Hetta var greitt.
Foroyingar skulu við
resolutión“ ognast rættin til at nýta
foroyska flaggið bæði á sjógv og landi.
Men sambandið og sjálvstýri vildu íkki.
Var uppskoti samtykt mistu teir eitt frá-
líkt øsingarevni. Teir vildu framvegis hava
tað til eitt rumbulmál - og allir Føroyingar
vita, hvussu óansvarligar kreftir í sam-
felagnum hava nýtt til rumbul og stríð.
Javnaðarmenn kunnu tváa hendur sínar.
flagg-
„konguligari
Teir vildu í frið og sóma loysa
málið. Teir eru fullkomuliga uttan ábyrd
í ollum teimum síðspillandi hendingum,
ið fram eru farnar í samband. við flagg-
stríðið.
5 spurningar
f) Hvussu nópv stykki eru í einum krovi?
2)Hvønn drupu og hvar framdu. flokks-
menninir teirra fyrsta dráp?
3) Hvai er royvið?
4) Hvat er elsta kirkja í Føroynm?
5) Nær i 1940 vóru Føroyar hersettar?
(Ssar aðrastaður)
Seinast søgdu vit, hví tænastamaður-
in valdi JAVNDARFLOKKIN.
Hví ger SMÁHANDILSMAÐURIN
tað sama? Jú, hann sigur sjálvur:
Hví eg vilji JAVNADARFLOKKIN?
Sjálvandi tí flokkurin í vinnuligum,
figgjarligum, sosialum, menningar - og
mentunnarliga starvsemi síni hevur vist
og prógvað, at hann er mógv fremri og
nógv radikalari enn nakar av hinum flok-
kunum, ið allir sum ein eru borgarligir
og afturhaldandi
Sum handilsmaður á bygd kann eg
ikki gera anna; ti í bandilskapi er so
ovurstórur munur millum JAVNAÐAR-
FLOKKIN og allar hinar flokkarnar.
Hinir altíð til
okkum og allan handilskap í hendurnar
eru reiðar at avreiða
á agentum og spekulantum, so vit sleppa
íkki framat at keypa so bíliga, vit vilja
sjálvir, og sum eitt úrslit av hesum verða
vit novddir at selja kundum okkara vorur
veruliga eiga
nar nógv dýrari, enn tær 2
at veiða seldar.
Landshandilin var stora vónsmáhandils-
mannsins. Har vóru ongar spekulatiónir
uppi í. Har vístu vit, at vit fingu biliga-
sendandi frakt-
hevði best líkindi
stu vorur; vit fingu tær
frítt, og landshandilin
at gerast stórinnflitari
vorum - og kundi harvið komið at verið
- eisini av oðrum
sunnum
handilsskapi, keypt og selt og
harvið skapa betri og triggari livilikindi
einum
biligari
grundarsteinurin undir
fyri allar íbúgvar landsins
Tí vóni eg, at JAVNADARFLOKKUR-
IN sigrar á komandi vali, so handils-
skapur okkara verður heilt umskipadur,
teimum handlandi og forbrúkarum til
gagus og frama.
tosa
fólkaflokksmenn um
ótrúligt!
Ja. sjálvt
sjómark
í at í einum petti av mannakjøti á stødd
k at mest brúka: eftirnavn
; Smith, meða 12 av hvøsjum 1880
BARNAMATUR
TRY - , HAV -, SJÓ -, HAN -,HÁR -,
Setid nyggj ord afturat orØinum oman-
fyri, har strikurnar standa. Tá sett er
aftrat, verður alt hitt nýggja orðið eitt
vanligt føroykst orð. Tekur tú fyrsta bók-
stavin av teimum nýggju orðunum, fært
tó eitt gentunavn.
á
HVAT SIGUR SKRÁIN?
Á seinasta landsfundi LAVNADAR:-
FLOKKSINS, ið: hildin var í Klaksvík,
vóru hesar samtiktir gjørdar í samband
við flokksins stødu ítróttina:
Allur sunnur ítróttur verður vardur og
stiðjaður. Bygðarhús í ollum bygdum til
øll samkomuendamálharundirítróttaíðkan
á plåssum, har ongar ítróttabellir ein,
Ungdómurin verður at:fáa tey neydugu
ítróttapláss og nútímans venjingaramboð
at Georg 1, koægur í Drettandi: (1660 -
1727) var fyrsti bretski:kongur í 343 ár,
sum sá eitt av abbabornum sínum.
Kongurin, sum áðrenn hann, upplivdi at
verða abbi, var: Edward 3:(4312 - 1377):
við eitt frímerki eru 3 miki kyknur, I m
100
sveittakertlar, 35 feittkettlas: og 25:nerva
av blóðæðrum, 4 m av nervum,
endar. |
; Skotlandi er
16 av iwørjum 1908 ibugvum eita
eita
Smith
Mac Donald
at Henrik 32 kongur í Frakðadi var
fyrsti maður, ;ð brúkti gafinl, og atRichard
11 kongurí Mretlandi var fyrkti maður, ið
brúkti snorklút.
at tey fyrstir „fummaunm“.ið gjørð vóru
leyp at bera tey í.
um Brooklyn - brúnna í New
York koyra 6000 bilar um tíman.
at tvørtur
at hin fyrsta seymimaskinam varð gjørd
1830, og at Singer
ár seinri
vóru so tung, at eiðarnaðurin mátti hava
mas kinan kom 20
at menn vita um, atelefantar hava livað
350 ára gamlir.
t tyskavin Conrad von Roentgen rakti
1395,
til teir eva vorðnir
við røntgenstrålurnan í
TELEGRAMMIÐ Í
Tad var á sinni, at ein foroyskur heil |
selumaður semdi soljóðandi fjarmt tit |
bretskt firma |
„LANDSHANDILIN HELDUR PRIS-
IRNAR VERA OGVULIGA HOGAR OG
VIL TELEGRAFERA BEINLEIÐIS TIl
FYGARA. VIT MÆLA IKKI TIL AT
SETA PRISIRNAR NIÐUR?“
Hetta var undir seinasta heimsbardar-
daga. Bretski censurin tók telegrnmmið
og handdadi amtmanninum tað. Amt-
maðurin handaði tað víðari til veruevn-
dina.
Veru nevndin setti fram soljóðandi upp 4
skót.
2) Lagtinget palægger Vareforsyningens
undgå enhver
handelsforbindelsemed so kemur navn
ledelse fremtidig at
ið), hvad enten denne optræder som
selvstændig handlende eller som agent.
hesum. og
Fólkaflokkurin var ímóti
hvat var so fóikaflokkurin ímóti?
Jú, hesin agenturin bjóðar Landshand-
linum fyri 19 pd. tonsið - sama
slag mjøl, sum Landshandilin áður hevur
keypt fyri 15 pd tonsið og sum hann
mjøl
framvegis kann útgeva fyri 16 pd. ton sið.
Soleiðis varðveita fólkaflokksmenn å-
hugamål fólksins.
*x
Tann fyrsti, sum setti stík runt um
eitt jarDastykki og segði: Hetta eigi eg
- og sum hitti fólk, ið vóru nóg tápu-
lig at trúgva tí, hann var grundleggjarin
av kapitalista samfelagnum.
(Rousseau)
Tað einasta mær kemur í huga um
skjótleika ljóssins er, at tað kemur ov
skjótt um morgnarnar.
Eddie Cantor
i
ROYVID
Tað var næstan uppá høgu tid, at
Royvið, bókin hjá Robert Joensen, kom;
tí tað er ramur veruleiki, at júst hesin
okkara siðmenning er við at
Ungfólk,. ja, fólk yvir-
høvur á lítið og
einki til mestapartin av tí, sum Robert
bók síni. Úti á
dagliga fara
partur av
fara fyri einki.
stórbygdunum kenna
so greiniliga viðger í
fólk
seyðin, er frægari vorðið, men alt annað
bygdunum, har um
enn væl statt millum tey yngru. Tað var
tí eitt heppið bragd, at vit fingu hesa
hentir bók — eitt prísverdugt tiltak.
Tað kann vera, at onkur líti er í bók-
ini; men hetta er einmannaverk, so ikki
er størvegis at siga um, um okkurt er
at finnast at; men hesar atfinningar eru
tó einki ímóti tí, ið vit hava fimgid til
ognar, og sum nú er bjargað frá at fara
fyrr einki:
Allir føroyskir skúlár eiga at ogna sær
hesa bókina ikki sum beinleiðis læru
bók, men til lestur og umrødu.
Hvert av sínum
Øll kenna orðið »æt lyncha«. Søgan er
henda: James Lynch; sum í árinum 1526
Írlandi, dømdi
sin egna son til 10* ára fongsut, bara ti
var dómari í Galway í
hann saman við nøkrum ødrum ungling-
um hevði stolið eiít ílæt við efi á einum
Galwæy gjørdust tey hørm
um henda strangæ dóm, og mannamúgv-
vertshúsi. Í
an tyrptist uttanfyri fongslið. Lynch bar
nú ótta fyri, at tey fóru at bróta inn og
taka sonin leysam. Hann skundaði sær ti
at døma til deyða eg lat
sonin hann
heingja beinan vegin. Tá mannamúgvan
frætti hetta, varð Lynch tikin á hondum
og hongdur í kirkjutorninum.
Sjálvandi eri eg stoltur av, at hølini
eru stúgvandi full, tá eg skal tala.
Men so komi eg sum oftast at hugsa
um, at tað ivaleyst høvdu komið
tríggjar ferðir so nógv fólk, um eg
í staðin fyri skufdi verið hongdur.
Winston Churchill
skulu
Moskvaánni.
Russar nú at gera eina tunell
Hetta
tunell
undir verdur heim-
sins mest nýmótans gjórd úr
slíkum tilfari. at
niðri á botni,
og
tey, ið ferðast har
amanfyri seg koma at
síggja vatnið, og alt, sum í tí er
Tað ikki
mann, sum ein vil fara í song við
ræður um at velja ein
ein skal velja mann, ið ein vil
fara upp við um morgnarnar.
— 22"
Svar uppá 5 spurningar:
1) 20. 2) Eitt barn á Kirkju. 3) Ein
heil ærull. 4) Kirkjubøar (bygd umleið
1200). 5) 13. april.
—S
EMT —
R
Ég vil ikki síggja handan unga mann-
in kyssa teg, segði faðirin.
So ger sum eg, svaraði dóttirin: blunda
meðan hann kyssir meg.