Sosialurinarkiv
Sosialurin 1958-09-06, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 6. september 1958síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Hvort av sínum Tað eru 869 mátar at ljúgva uppá, men bert ein av teimum er bein- leiðis forboðin: Tú skalt íkki bera falskan vitnisburð móti næsta tínum. TINGANES. Flestu mål, ið javnaðarmenn bera fram á ting verða feld eina, tvær og fleiri ferðir; men flest oll verða kortini framd at enda - teimum, ið áður hava verið ímóti. Tinganes er nú á hondum samfelagsins. Tryggingarsambandið Tryggingarsambandið er og framd av hevur keypt, og samfelag - sins. Fyrsta uppskot javnaðarflokksins um hetta mál er dagsett 29. aug. 1930: „Tinganes er søgulig sæð eitt hitt tydningarmiklasta stað, vit hava. Tað er uttan iva soleiðis, at um finganes verð- ur á hondum fremmanda kapitalista, verður hin søguligi tydningurin, Tinganes nú hevur, týndur. - Logtingið eigur at varðveita og bjarga søgu okkara og eigur tí at ognast Tinganes. Er til dømis tingið hugað fyri at fara undir stórmál sum einkarsølu við drekka, tubbaki, salti, koli og olju, er Tinganes við sínum rúmliga plássi og stóru húsum tøkt at eiga, Javnaðarflokkurin loyvir sær at seta fram uppskot um keyp av Tinganesi.“ Men gakk, afturhaldið - sambandið og sjålvstyrid - feldu uppskotið ! rús- TAÐ ER VERUNLEIKI AT Landstýrisflokkarnir Djurhuus á odda leingi royndu at forða uppskotið JAVNAÐARFLOKKSINS um at fiskimenn við trolarum fingu Ó við Hákuni tíma vaktarskifti. Hetta gjørdu teir eftir boðum frá reiða- runumn. AT Íslendskir fiskimenn fáa umleið 1350 kr í ininstuløn mánaðin, og at landsstýrisflokkarnir og Erl.,Paturson í nevndini, ið vidgjørdi uppskot JAVN- AÐARFLOKKSINS um 1000 kr. um mánaðin í minstuløn til føroyskar fiski- um menn, vóru ímóti, AT Tjóðveldisflokkurin var fyrsti flokkur á tingi, ið mælti til SAMRAÐINGAR um sjóðmarksmálið við Danir og Bretar flokksins um sam- sambært uppskot ráðingar við „avvarandi stjórnarvold.“ AT JAVNADARFLOKKURIN longu í 1931, tá reiðararnir høvdu boðað tingi- num frå, at teir íkki fingu skipini út- aftur vegna peningatrot, hevði uppskot um LANDSHANDII AT Landið síðan 1950 av verkfallsávum hevur havt eitt tap uppá umleið 40 milj. kr. FLAGGMÁLIÐ. JAVNADARFLOKKURIN hevur alla tíðina verið einasti flokkur, id var fyrsti hevur havt fullfiggja uppskot um loysn flagp málsins Hetta hendir longu í 1931. Í nevndar- álitinum sígur P. M. Dam. m. a.: „at man anser det for naturligt, at man anerkender det færøske flag folkeflag for færingerne, der af alle parter Danmark er som som i herhjemme så vel anerkendt som et særligt folk med sit eget sprog og nationale særpræg." Í uppskotið JAVNAÐARFLOKKSINS verður sagt: l)Som et særligt folk har færingerne ret til eget folkeflag. 2) Det færøske folkeflag er hvidt med dobbeltfarvet kors. Korset er rødt i midten med blå rande, Det røde udgør 1/, af flagets hojde. De blå rande udgør bredde. stangen. er halvdelen af det røde kors,s De hvide felter nærmest kvadratiske, de ydre felter har den dobbelte længde af de kvadratiske felter nærmest stangen. Flagets længde og bredde forholder sig som 8:13. at udvirke, bliver 3) Regeringen anmodes om at der ved kongelig resolution givet færingerne tilladelse ti! at benytte det færødske folkeflag, hjemmeflag' udenfor territorialgrænsen. Hetta var greitt. Foroyingar skulu við resolutión“ ognast rættin til at nýta foroyska flaggið bæði á sjógv og landi. Men sambandið og sjálvstýri vildu íkki. Var uppskoti samtykt mistu teir eitt frá- líkt øsingarevni. Teir vildu framvegis hava tað til eitt rumbulmál - og allir Føroyingar vita, hvussu óansvarligar kreftir í sam- felagnum hava nýtt til rumbul og stríð. Javnaðarmenn kunnu tváa hendur sínar. flagg- „konguligari Teir vildu í frið og sóma loysa málið. Teir eru fullkomuliga uttan ábyrd í ollum teimum síðspillandi hendingum, ið fram eru farnar í samband. við flagg- stríðið. 5 spurningar f) Hvussu nópv stykki eru í einum krovi? 2)Hvønn drupu og hvar framdu. flokks- menninir teirra fyrsta dráp? 3) Hvai er royvið? 4) Hvat er elsta kirkja í Føroynm? 5) Nær i 1940 vóru Føroyar hersettar? (Ssar aðrastaður) Seinast søgdu vit, hví tænastamaður- in valdi JAVNDARFLOKKIN. Hví ger SMÁHANDILSMAÐURIN tað sama? Jú, hann sigur sjálvur: Hví eg vilji JAVNADARFLOKKIN? Sjálvandi tí flokkurin í vinnuligum, figgjarligum, sosialum, menningar - og mentunnarliga starvsemi síni hevur vist og prógvað, at hann er mógv fremri og nógv radikalari enn nakar av hinum flok- kunum, ið allir sum ein eru borgarligir og afturhaldandi Sum handilsmaður á bygd kann eg ikki gera anna; ti í bandilskapi er so ovurstórur munur millum JAVNAÐAR- FLOKKIN og allar hinar flokkarnar. Hinir altíð til okkum og allan handilskap í hendurnar eru reiðar at avreiða á agentum og spekulantum, so vit sleppa íkki framat at keypa so bíliga, vit vilja sjálvir, og sum eitt úrslit av hesum verða vit novddir at selja kundum okkara vorur veruliga eiga nar nógv dýrari, enn tær 2 at veiða seldar. Landshandilin var stora vónsmáhandils- mannsins. Har vóru ongar spekulatiónir uppi í. Har vístu vit, at vit fingu biliga- sendandi frakt- hevði best líkindi stu vorur; vit fingu tær frítt, og landshandilin at gerast stórinnflitari vorum - og kundi harvið komið at verið - eisini av oðrum sunnum handilsskapi, keypt og selt og harvið skapa betri og triggari livilikindi einum biligari grundarsteinurin undir fyri allar íbúgvar landsins Tí vóni eg, at JAVNADARFLOKKUR- IN sigrar á komandi vali, so handils- skapur okkara verður heilt umskipadur, teimum handlandi og forbrúkarum til gagus og frama. tosa fólkaflokksmenn um ótrúligt! Ja. sjálvt sjómark í at í einum petti av mannakjøti á stødd k at mest brúka: eftirnavn ; Smith, meða 12 av hvøsjum 1880 BARNAMATUR TRY - , HAV -, SJÓ -, HAN -,HÁR -, Setid nyggj ord afturat orØinum oman- fyri, har strikurnar standa. Tá sett er aftrat, verður alt hitt nýggja orðið eitt vanligt føroykst orð. Tekur tú fyrsta bók- stavin av teimum nýggju orðunum, fært tó eitt gentunavn. á HVAT SIGUR SKRÁIN? Á seinasta landsfundi LAVNADAR:- FLOKKSINS, ið: hildin var í Klaksvík, vóru hesar samtiktir gjørdar í samband við flokksins stødu ítróttina: Allur sunnur ítróttur verður vardur og stiðjaður. Bygðarhús í ollum bygdum til øll samkomuendamálharundirítróttaíðkan á plåssum, har ongar ítróttabellir ein, Ungdómurin verður at:fáa tey neydugu ítróttapláss og nútímans venjingaramboð at Georg 1, koægur í Drettandi: (1660 - 1727) var fyrsti bretski:kongur í 343 ár, sum sá eitt av abbabornum sínum. Kongurin, sum áðrenn hann, upplivdi at verða abbi, var: Edward 3:(4312 - 1377): við eitt frímerki eru 3 miki kyknur, I m 100 sveittakertlar, 35 feittkettlas: og 25:nerva av blóðæðrum, 4 m av nervum, endar. | ; Skotlandi er 16 av iwørjum 1908 ibugvum eita eita Smith Mac Donald at Henrik 32 kongur í Frakðadi var fyrsti maður, ;ð brúkti gafinl, og atRichard 11 kongurí Mretlandi var fyrkti maður, ið brúkti snorklút. at tey fyrstir „fummaunm“.ið gjørð vóru leyp at bera tey í. um Brooklyn - brúnna í New York koyra 6000 bilar um tíman. at tvørtur at hin fyrsta seymimaskinam varð gjørd 1830, og at Singer ár seinri vóru so tung, at eiðarnaðurin mátti hava mas kinan kom 20 at menn vita um, atelefantar hava livað 350 ára gamlir. t tyskavin Conrad von Roentgen rakti 1395, til teir eva vorðnir við røntgenstrålurnan í TELEGRAMMIÐ Í Tad var á sinni, at ein foroyskur heil | selumaður semdi soljóðandi fjarmt tit | bretskt firma | „LANDSHANDILIN HELDUR PRIS- IRNAR VERA OGVULIGA HOGAR OG VIL TELEGRAFERA BEINLEIÐIS TIl FYGARA. VIT MÆLA IKKI TIL AT SETA PRISIRNAR NIÐUR?“ Hetta var undir seinasta heimsbardar- daga. Bretski censurin tók telegrnmmið og handdadi amtmanninum tað. Amt- maðurin handaði tað víðari til veruevn- dina. Veru nevndin setti fram soljóðandi upp 4 skót. 2) Lagtinget palægger Vareforsyningens undgå enhver handelsforbindelsemed so kemur navn ledelse fremtidig at ið), hvad enten denne optræder som selvstændig handlende eller som agent. hesum. og Fólkaflokkurin var ímóti hvat var so fóikaflokkurin ímóti? Jú, hesin agenturin bjóðar Landshand- linum fyri 19 pd. tonsið - sama slag mjøl, sum Landshandilin áður hevur keypt fyri 15 pd tonsið og sum hann mjøl framvegis kann útgeva fyri 16 pd. ton sið. Soleiðis varðveita fólkaflokksmenn å- hugamål fólksins. *x Tann fyrsti, sum setti stík runt um eitt jarDastykki og segði: Hetta eigi eg - og sum hitti fólk, ið vóru nóg tápu- lig at trúgva tí, hann var grundleggjarin av kapitalista samfelagnum. (Rousseau) Tað einasta mær kemur í huga um skjótleika ljóssins er, at tað kemur ov skjótt um morgnarnar. Eddie Cantor i ROYVID Tað var næstan uppá høgu tid, at Royvið, bókin hjá Robert Joensen, kom; tí tað er ramur veruleiki, at júst hesin okkara siðmenning er við at Ungfólk,. ja, fólk yvir- høvur á lítið og einki til mestapartin av tí, sum Robert bók síni. Úti á dagliga fara partur av fara fyri einki. stórbygdunum kenna so greiniliga viðger í fólk seyðin, er frægari vorðið, men alt annað bygdunum, har um enn væl statt millum tey yngru. Tað var tí eitt heppið bragd, at vit fingu hesa hentir bók — eitt prísverdugt tiltak. Tað kann vera, at onkur líti er í bók- ini; men hetta er einmannaverk, so ikki er størvegis at siga um, um okkurt er at finnast at; men hesar atfinningar eru tó einki ímóti tí, ið vit hava fimgid til ognar, og sum nú er bjargað frá at fara fyrr einki: Allir føroyskir skúlár eiga at ogna sær hesa bókina ikki sum beinleiðis læru bók, men til lestur og umrødu. Hvert av sínum Øll kenna orðið »æt lyncha«. Søgan er henda: James Lynch; sum í árinum 1526 Írlandi, dømdi sin egna son til 10* ára fongsut, bara ti var dómari í Galway í hann saman við nøkrum ødrum ungling- um hevði stolið eiít ílæt við efi á einum Galwæy gjørdust tey hørm um henda strangæ dóm, og mannamúgv- vertshúsi. Í an tyrptist uttanfyri fongslið. Lynch bar nú ótta fyri, at tey fóru at bróta inn og taka sonin leysam. Hann skundaði sær ti at døma til deyða eg lat sonin hann heingja beinan vegin. Tá mannamúgvan frætti hetta, varð Lynch tikin á hondum og hongdur í kirkjutorninum. Sjálvandi eri eg stoltur av, at hølini eru stúgvandi full, tá eg skal tala. Men so komi eg sum oftast at hugsa um, at tað ivaleyst høvdu komið tríggjar ferðir so nógv fólk, um eg í staðin fyri skufdi verið hongdur. Winston Churchill skulu Moskvaánni. Russar nú at gera eina tunell Hetta tunell undir verdur heim- sins mest nýmótans gjórd úr slíkum tilfari. at niðri á botni, og tey, ið ferðast har amanfyri seg koma at síggja vatnið, og alt, sum í tí er Tað ikki mann, sum ein vil fara í song við ræður um at velja ein ein skal velja mann, ið ein vil fara upp við um morgnarnar. — 22" Svar uppá 5 spurningar: 1) 20. 2) Eitt barn á Kirkju. 3) Ein heil ærull. 4) Kirkjubøar (bygd umleið 1200). 5) 13. april. —S EMT — R Ég vil ikki síggja handan unga mann- in kyssa teg, segði faðirin. So ger sum eg, svaraði dóttirin: blunda meðan hann kyssir meg.