leygardagur 27. september 1958síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR NR. 39. LEYGARDAGIN 27. SEPTEMBER 1958 31. P. M.Dam um bretska uppskotid, teir 3 minnuttirnar, hann fekk í útvarpinum Javndarflokkurin striddist fyri og er fúsur at gera alt, ið gjørligt er, til tess at 12 míla markið verður vunnið sum skjótast Henda støda er ófrávíkilig Men allir menn, lærdir sum leikir, eru á einum máli um, at fiskimarkssátt- málin av 1955 er í gildi og kann tessverri ikki avtakast ella broytast uttan samtykki frá bretum. Hetta er ein veru- leiki, ein beiskur veruleiki Tá ið nú danska ríkisstýrið hevur roynt at fáa bretar at ganga frá 1985 og tað ikki er eydnast sáttmálanum, men bretar kortini ikki hava avvíst sam- ráðingar um sjómarkið, men sett fram eitt semingsuppskot, heldur javnaðar- flokkurin, at tað er skylda førovinga at kanna uppskotið, um tað gevur føroy- sku fiskivinnuni nakran bata uttan at slakaðverður av uppá tað princiella kravið um 12 mílamarkið Hitt bretska uppskotið sum tað fyri- liggur, kann flokkurin ikki taka, men er sjálvandi sintur at taka við tí í upp- skotinum, sum er gott og nýtiligt. Men tað gerst ikki uttan um ta treyt, at bret- ar ganga við til eina stórbroyting og uppískoyti, ið eru samsvarandi við áleikandi krav fiskimanna, herundir. at sáttmálin av 1955 fellur burtur at sjómarkið verður sett frá beinum basislinjum millum ytstu oddar og sker, at teir skriftliga binda seg til at veita foroyingum somu sømdir sum islend- ingar = ella/og aðrar fiskivinnuti6dir vinna við sáttmála ella við tolereran sum t. d. er hent við tí íslendska 4 mílamarkinum, verða friðaðir at gýtingargrunnarnir ikki bara innanfyri 12 míla markið. | Norð- Munka gyt úti bæði á Mikines, á allastáðni men eisini longri havinum við grunninum og har, ið Ingargrunnar finnast. verða 10 Uppí eiga at samráðingarnar knýttar samráðingar um atkvødu av pst. tollinum, betri landingarrættindi og aðrar interessur førovinga í Bretlandi Tað er einki at dylja, at bretar í skoti til upp sínum eina fyribilsskipan eru gingnir inn fyri leiðini í tvinnum punkt um í javnaðaruppskotinum á tingi nevniliga at vit skulu fáa somu sømdir al. vid vidvikjandi, sum vid við sjómarkinum heimsdómstól ella avtalu ella verða tað góðkenning gylingårgrunnum aðrari faktiskar givnar øðrum fiskitjóðum. so vidvikjandi friding av Hungurstevna afturhaldsins Í eini 10 år høvdu sambands- og sjålvstyrismenn spælt sær við ellis- rentumálið á tingi Tað einasta teir høvdu at bjóða teimum gomlu, var »Sagen udsættes til næste år.« Fey gomlu høvdu einki at liva av: ti settu javnadarmenn i 1930 uppkot um, at oll hjún skuldu fáa 600 og einlig 400 kr. um årid i ellisrentu, tå tey høvdu fylt 60 år Men afturhaldid vanvirdi tey gomlu; ið høvdu offrað oll síni bestu mann dómsár til gagn og frama fyri fólk og land. Feirra uppskot var stutt og greitt og ljóðaði »Sagen udsættes til næste ár. SO TO AA TEIR SIGA NE!! 1955 trímilasáttmálin bindur juridiskt. Kann ikki fara úr gildi, fyrr enn 1967. uttan Bretland frívilliga loysir okkum frá honum. Men teir vilja gera fyribils broyting. Tad lagt hesar broytingar eru, tó er tað frætt fyri ikki førovingar teir hava sagt nei, frættist, men er sum loynimál, hvørjar danska taka vid tær at og vist, at eru so, stjórnin kunnu teimum. Eitt frá foroyskari og danskari síðu. Uttan flokkar allir mótuppskot verður ætlandi sett mun til mann og lærd- an ólærdan, so eru menn á og einum máli um, at vanlukkusáttmálin av 1955 juridiskt er í gildi ikki uttan í Hetta vil vit kunnu taka hann av siga, al ella broyta hann semju við bretar Hetta er Tá ið minni verunleiki tað óðamannaverk tann beiski so liggur fyri, er einki og hin fólki, tá sjálvir enn eitt versta moti Føroya id ner at stjórn um avtøku, og um hon ikki fekst. 1955 illgerdin tjóðveldismenn fyrst søgdu samrådast við bretar og dana- so í minsta lagi um broyting av | | | | sáttmálanum, og at teir síðan har aftrat rystu neydaradyrid, teir nevdstøddu fólkaflokksmenninar og við teimum Uppgåvumenninar, sum nú sita á tingi fyri gamla sjálvstýri, til eisini at stinga høvdid í buskin og hvína eitt nei úr sær til allar samráðingar Fad var ikki minni ómagagerð. tá ið landsstýrið segði nei til at vera uppi í samráðingunum, nú tær fóru fram í London. Søgan vil dóma hesa støðu tjóðveldis manna, fólkaflokksmanna. gamla sjålv- stýrismanna og landsstýrisins sum fta vesæligastu og ábyrgdaleysastu, ið nak- ar veit um at siga í landanna politisku søgu Ja, henda stóða er so vesæl, at hon beinavegin hevur giørt okkum føroving- ar fyri skommum og sett okkum stjórn- arliga millum teirra lægst liggjandi. Men danir komu so at samráðast einsamallir um at fáa bretar til frí. villiga at lata sáttmálan av 1955 fara úr gildi Teir hava fingið eitt nei til svar frá hava lagt fram eitt bretum, ið kortini uppskot til broytingar. | Hví nevna teir ikki Grenland? Tað er tjóðveldisins i týðiligt, at einasta endamál sjómarksmálinum er loysingin. Hitt øgiliga danahatrid, ið prædikað verður í 14. sept. er besta prógv um tað Men tj6dveldismenn vita, at við loysingini missa vit rættindi okkara i Grønlandt Vit verda riknir av grunnunum har og útróðrarættindini fara all fyri skeytið Vit verða í stóran mun riknir av miðum og grunnum, har vit árliga veiða 38.000 tons Higartil hevur 14. sept. ella tjóð veldismenn ikki nevnt eitt orð um Grønland. Teir kunnu ikki gera, og teir tora ikki at gera tað Tað vil for koma øllum loysingartosinum Fiskimenn, varið tykkum! Tjóðveldismenn eru úlvar í roði! Hvor eigur Skálaberg? Vit kundu tíkið einhvenn annan: men her verður tað so Skálaberg, ið væl nýtiligur er sum dømi P.f Kjølbro fekk stivar 600.000 kr. í studning frå ti almenna til keyp av Skålaberg Á hvørjum ári kann hann gera stórar avskrivingar, sum gera hann púra skatta frían, bæði hvat viðvíkur skatti til kommunu og landskassa Vit kunnu so meta um, hvussu leingi tað verður til felagið hevur vunnið bát in aftur við ongan skatt at gjalda Tann skatt, ið hetta miljónafelag ikki letur, má sjálvandi onkur annar lata og vit vita hvørja tey eru! Vit kunnu so spyrja: Hver hevur goldið Skálaberg, tá ið avtornar? Úr tinginum Lógtingið er saman enn, men ting Havnarnevndin fundirnir eru eingir hevur fund hvønn dag um eitt uppskot frá landsstýrinum. Í hesum uppskoti eru fleiri bygdir, sum onga játtan fáa um bøtan av havnavidurskiftunum í 10 ár medan samladi havnarplånurin i hesum tidarskeidi er umleid 35 milliónur (Tórshavn tó i 20 ár). Fleiri tingmenn mæla til at hesi pláss koma við í nýggju havnarætlanina (og summi fáa hækkað tilskotid): Sumba, Hov, Famiin, Lorvík, Eiði og Sunda kommuna. Men formaður nevndarinnar sambandsmað urin H. Iversen, setur seg ímóti við hond og fót. og hann verður styðjaður av landsstýrinum og verkfrødingi Fad er tagnarskylda yvir hesum upp skoti. Men álítandi frættir vilja vera vid, at hverki danir ella føroyingar Vilja taka við tí Tad er tó tað góða við hesum upp skoti, at brýrnar eru ikki brotnar fyri samráðingum, ið kunnu bera at einum årsliti, ið ger støðuna betri, uttan at vit førovingar hava slakað í okkara av gjørda principiella kravi um 12 míla- mark sum fyrsta stig og síðani allan landgrunnin vid Føroyar fyri føroving at fiska å — Okkara politikkur hevur altíð verið, er og verður til eina og hvørja tíð at vinna fiskimanninum, arbeiðsmanninum og førovinginum í síni heild teir mest møguligu fyrimunir, tey størstu møguligu góðu. ar javnaðarmanna | Sudurstreymoyar | Javnadarfelag hevur fund i erva i Losjuni leygar- kvøldid 27. september kl. 8 sp. Evni: 3. uppstillingarfundur til Logtingsvalið. Nevndin . Oyggjarfundur / í Suðuroy Seinasti uppstillingar = fundur Suðuroy javnaðarmanna verður í 28 Vági sunnudagin Menn úr øllum bygdum biðjast sept. meta. Løgtingid byggir bátar? vnaðarflokkur lata byggja 50 seksæringar Etlanin yvirtaka 10 hevur lagt á fyri log til Ut. er so, at båtar Føroya J: ting mål um at tingsins rokning róðurs í Grønlandi menn skulu kunnu Við einum eginpeningi av Ymisk tíðindi hesar pst 70 ár. Ígjár fylti ein væl kendur mað ur 70 ár. Er hann nevndur, er hann kendur, sigur orðatakið, og í hesum føri man tað vera so. Rubek kenna oll. Í eitt mannaminni hevur hann starvast á mjólkaforsýningini, bæði á bátunum og á brúnni. Vit ynska honum til lukku og alt tað besta í komandi tíðum Brúdleyp. Í dag giftast í Havn Pætur Hansen úr Nólsoy og Ása Samuelsen, ættað úr Sumba Uppstillingar til løgtingsval í Suður- Streymoy munnu nú fara at verða lidn ar. Í kvold er seinasti fundur hjá javn aðarmonnum. GI. sjálvstýrið er liðugt, har er Marius Johannesen á háskúla- num nr. Í og Malla Samuelsen nr. 2 Føroya Væl hevur fund í kvold, har man Trygve Samuelsen fara at vera fyrstur Fólkaflokkurin sigst at hava Knud Wang nr. 1 Tjóðveldisflokkurin man ikki vera liðugur, og síðan er Kj Mohr, sjálvsagt Kommunuval fóru fram Svøriki sein asta sunnudag Urslitid X valir segði forsætisráðharri er in álitisváttan til sitandi st kunn ugt er tað javnaðarstjórn í Svøriki Á A Núgaldandi = avskrivingarreglur gera, at stórreiðararnir teir við miljóna- inntøkunum eru skattafriir bera pura ongan skatt Få hesir ongan skatt gjalda, mugu onnur gera tað, og tað gera fiskimenn, arbeiðarar tænastumenn irbeiðskvinn- ur, ellisrentunjótarar og aðrir uttan mun til, hvussu lítil inntøkan er Hetta ómenniskjansliga og órættvísa svikabragd framdu sambands-, tjóðveld.- is- og fólkaflokksmenn við avskrivingar lógini. ímóti! Hesum eru javnaðarmenn Verið við í stríðnum ímóti hesum Orættvisa skattatrýstinum á minni ment! Fylkist um javnaðarflokkin!