Sosialurinarkiv
Sosialurin 1958-10-04, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 4. oktober 1958síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

r NR. 40 SOSIALURIN - KLAKKSVIK i DAG Silvurbrúðleyp. Týsdagin 7. okt. kunnu hjúnini Petrina og Richard Jacobsen, Klakksvík, halda silvurbrúðleyp. Í august mánaði varð Richard 50 ár; men ikki bar honum til at vera heima og hátíðarhalda dagin. Hann var staddur í Grønlandi. Heldur ikki týsdagin unnist tað frændum og vinum at støkka inn á gólvið og bera honum persónligar kvoður. Á hesum sinni verður hann staddur yviri á Hvarv- inum; men soleiðis er lagna sjómannsins, og Richard hevur verið sjómaður frá heilt ungum árum, ja, kundi í fjør halda 25 ára minningardag sum skipari. Við undantak av allra fyrstu tíðini og eitt tíðarskeið umborð á trolaranum Trónda í Gøtu hevur Richard verið skipari á Viðoy, ið er eitt av teimum 4 skipunum hjá p.f J. J. Jacobsen, har Richard sjálv- ur er ein av partaeigarunum. Richard hevur eisini røkt onnur størv. Seinastu 4 árini hevur hann verið løg- tingsmaður og í sama tidarskeidi limur av sóknarstýrinum í Klakksvík fyrsta úrið formaður Á sjónum er hann upp- aldur, og sjógvurin dregur framvegis. Hann hevur ti gjørt av ikki at lata seg stilla uppaftur til komandi val, sjálvt um hann hevur roynst av bestu tingmonnum og er av ídnastu og mætastu javnaðar- monnum. Petrina hevur verið honum ein hollur stuðul í ellum virki hansara gløgg og vitug við frálíkum skili á dagsins spurn- ingum. Í felag hava tey grundað eitt heim, har tað altíð er hugni og framúr gott gestablídni at hitta innandura. Á hesum mikla hátíðardegi teirra vilja heilsanir og góð ynski leita at heiminum í Klakksvík og vestur á Hvarvið. Eisini Sosialurin sendir silvurbrúðar- parinum bestu kveður sínar við allra bestu ynskjum fyri framtíðina. Sjómannsskúlin. Sum lýst í bløðunum er ætlanin at byrja skeið hin 15. oktbr. á Klakksvíkar sjómannsskúla, har setu- skiparar kunnu taka tað neyðuga uppí- skoytisprógvið. Eftir nýggju skipanini verða setuskipara- og longdarprógvið tik- Rættvisa løn fyri arbeiðið Einaferð var minstalønin 800 kr. um mánaðin. Eftir uppskoti frá m. a. Erlendi Pa- turssyni, samtykti sambands-, tjóðveld- is- og fólkaflokkurin at seta hana nidur í 650 kr Í Íslandi fáa fiskimenn 1350 kr. (før.) í minstuløn. Um lenin skal setast eftir prístal- inum, ella tí, ið eitt meðal húsarhald kostar í dag, skal hon í minsta lagi vera 1000 kr. um månadan JAVNADARMENN hava ferð eftir ferð havt uppskot um hetta, men sam- bands-, tjóðveldis- og folkatiokksmenn hava altíð verið ímóti. Teir vilja skerja rættin til lívið. FISKIMENN! una! Hon er tykkara! Fyikist um sosialism- Skúlin fyri oll - eisini snåmannabørn i 30 ár hevur javnaðarflokkurin barst fyri at fingið ein kostskúla, so ikki bert rikmannabørnini, men eisini børn hjá arbeiðsmonnum og fiskimonnum kunnu sleppa fram at at vinna sær hægr kunnleika. Stríggið hevur gingið; men nú tykist ljósna Arbeiðs- og fiskimannafamiljur hava ikki ráð at senda born teirra á hægri skúlar. | Javnaðarmenn hava ti oftari havt upp skot um hækkandi i mun til barnatalið, so elli fáa somu barnastudning, líkindi til lesna og lærdóms. er sambands-. tjóðveldis- Framvegis og fólkaflokksmenn ímóti! Einki smámannaheim kann geva hes- um monnum sína atkvoðu. Burtur við mikla inum! Atkvoðið sosialistiskt! hesum orættvis- id undir einum. Vert er at minnast til, at teir, ið einans hava setuskiparaprógv | enn kunnu taka uppískoytisprógvið; men hetta er næstseinasta ár, at hetta verður gjørligt. Higartil hava bert 6 næmingar teknað seg at royna hetta prógv í Klakks- vík, og ætlandi verður skeiðið ikki byrjað við minni enn 10 næmingum; men næm- ingar kunnu tekna seg, hagar til skeiðið byrjar. Handilsskúlin byrjar mánadagin. Undir- víst verður í rokning, føroyskum, donsk- um og bókhaldi. Í skúla verður farið mána-, týs-, miku- og hóskvold. Næm- ingatalið verður umleið 35. Fyristødu- maður skúlans er Sigurð Heinehesen, lærari. Uppstillingin. Javnaðarfelagið og tjóð- veldisfelagið hevdu fyrsta uppstillingar- fund leygarkvøldid, og Framburðsfelagið sunnudagin. Tjóðveldisfundurin setti Jóhan Simonsen nr. 1; men hóast hetta ganga framvegis tey tíðindi. at Erlendur Patursson, ið teir bera ótta fyri ikki verður valdur í Sandoynni, skal flytast norður um. Framburðsfelagið avgjørdi nærum einmælt at stilla Sámal Petersen, løgtingsmann, nr. Í. Norðoya javnaðarfelag. Annar upp- stillingarfundur felagsins verður í kvold kl. 8 i KFUM. Heitt verður á allar limir felagsins um at meta stundisliga. J. H. Danbjørg, løgtingsmadur, talar á hesum fundi. Tekniski skúlin byrjar aftur miku- kvoldið. Í skúlanum eru nú 54 næmingar. 15 byrja av nýggjum, 10 ganga annað árið og 19 3. og 4. árið. Elektrikararnir eru 10 í tali. Vevskulin byrjar mánadagin. 16 næm- ingar hava teknað seg. Fyristødukvinna er Liva Hansen Sambandsmenn høvdu uppstillingar- fund mikukveldið. Á hesum fundi varð Alfred Petersen. trúboðari, stilladur nr. I og Andreas Rasmussen, maskinmeist- ári, nr. 2. Johan Poulsen var við á fundi (Framhald) Keypið av teim mongu skipunum og nútímansgerðin av teimum slúkti hin uppsparda peningin og meiri aftrat. Fel- agið var noytt at taka stór lán. Og tå ið so kreppan. ymisk óhapp saman við hatskastu ålopum frá andstødumonnum- um av arbeidarafjøldini brutu inn yvir felagið, hevði tað ikki evni at standa ímóti og klúgva seg igjøgnum mót- støduna. Av kreppuóløgum eru fyrst at nevna: Hitt spilta saltið, ið oyðilegði alla veiðuna hjá skipunum ein túrin. Spill- ingin av fiskinum, so at kalla einki fekkst fyri hann, saman við teimum øgiligu útreiðslum av royndunum at bjarga honum til seljiliga veru kostaði felaginum hundraðir av túsund krónum. Koreakríggið, ið so óvart og knapp- liga brast á, og sum rendi allar útgerð- arprísir upp i gjøgnum fleirfaldadi teir leyp ein tilikan ótta og skelk á fiskiskapin, at hann varð kvettur av áðr- enn skipini høvdu fingið uppí har eyst- hann orkadi ongatíð vegna mannings- eg aðrar trupulleikar at koma fyri seg aftur. Aftrat hesum kom so tað, at eingin minni enn landsstýrið fiskimanna- ráðharri okkara, ið tá var Kr. Djurhuus løgmaður legði stein omaná stein við at sýta A.T.skipunum at fara á saltfisk- aveidu, ið gav stóran pening, meðan is- fiskatúrarnir góðu stór tøp, ti isfiska- prísirnir vóru farnir niður í botn á enska marknaðinum av ti, at allur hin undir krignum lagdi trolarafloti ikki bara í Bretlandi. men í ollum hinum fiskiskapslondunumvid, var komin aftur í veiðu og yvirfylti hin bretska markn- aðin, sum føroyingar seldu á. Og mitt í ollum hesum åganginum hendi tað. at stjórin legði frá sær, og tá ið tað hendi. vóru kreditorarnir á kroppinum í sama viðbragdi. Og nú stóð sjálvandi um lívið. Tað varikki bara A.T., sum var rakt av kreppuni, men allar fiskimannafyri- tøkur og aðrar kring landið. Fyri atsleppa undan ti stóra ragnar- rokinum, einari húsagangsbylgju yvir urt, og ) alt landið, útarbeiddi javnadarflokkurin Í 4. OKTOBER 1988 telf. 1086 telf. 1089 Foroya Kríggstrygging . Føroya Brunatrygging.. Vit På TRYGGINGARSAMBANDID FØROYAR tryggja: Bátar - skip - voru - hús - innbúgv - ferðagóðs bílar o. a. Foroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging Føroya Sjóvátrygging ... telf. 1086 Foroya Vanlukkutrygging telf. 1721 Føroya Bjór Foroya Pilsnar Ekta Maltol. EINAR WAAG, Klakksvík — MÁLTRÁÐUR 4 ØL- og MINIRALVATNSVIRKI Citrón sodavatg Appelsin limonada Hindber limonada Jørdber limonada Vanillie limonada Appolinaris GROT OG SKERVUR Oll, ið vilja keypa kommunukantórið. skerv ella grót, eiga at venda sær til Grót og skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað. Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella skerv uttan við einum manni fyri kommununa. FROÐBIAR SÓKNAR KOMMUNA saman við ødrum tingmonnum eina skilabóta- og kreppuskipan, sum í lóg- arskili var samtykt á tingi, men sabo- terað av landsstýrinum, ið ikki vildi lýsa hana, so hon slapp at koma vinnu- lívinum til hjálpar. Onga stórri ógerð hevur okkara løgmaður harra Kristian Djurhuus gjørt enn hesa sabotagu. Vit liggja tí so berir og syndraðir. Logtingið hevði samtykt at taka lán upp til tvær milliónir at læna virkjum, ið vóru komin á fallandi fót vegna pen- ingatrot. Eina millión royndi landsstýrið at fáa og fekk AT. søkti um kreppulån av hesum peningi, men fekk til svars, at pening- urin var uppi. men kundi A.T. sjálvt finna pening. vildi logt ið vedhalda fyri tí neyðturvuliga láninum at AT. kundi finna henda peningsum lands- stýrið sjálvt stóð í uppisetri vid, trúið landsstýrið einki uppá. Tað vísti eisini viðeerðin av A.T.-lúninum seinni Lånjåttanin var soleiðis bara givin uppá kvamsvís. Men hon var bindandi kortini og at binda, hóast lands- stýrið giørdi allar snaringar fyri at sleppa undan, tå id til stykkis kom. Men tað eydnaðist A.T.s driftsrådi við hjálp frá donsku ríkisstjórnini og góðum donskum monnum at fáa til- søgn um eitt kreppulán, um legtingið vildi veðhalda Landsstýrið vildi ikki so standa við orð sítt, men legði fyri løgtingid Har vildi tjóðveldisflokkurin íkki, hann segði bart út nei. Men fyri at bláma sjógvin og fjala óndskapin í stóðu síni móti Froðbiar sóknar ar- beiðs- og fiskimonnum, talaði hann um at lata AT. fara og so við einum milli- ónaláni av marshalpeninginum royna at fáa eitt nýtt virki í lag. Men eingin marshallpeningur var greiður tá hvat ið sýnir náttúruna í hesi tjóðveldistalu: ar- beidarafjøldin skuldi íkki bara missa virki sítt av hondum, men tað skuldi heldur íkki í bræði koma nakað í staðin Henda gerð tjóðveldisins ímóti ar- beidarafjøldini á Tvøroyri og fyri so vítt í llum Føroyum, sum AT.s fram glaðbeint málið limi av vegnevndini ella einum umboðs- I AA AA — UNDIR ÓLOGUM taksroynd hevði boð til allar arbeiðarar vera ikki tváað aftur av hesum flokki, í hvussu er ikki av hansara oddafiskum, fyrst og fremst ikki av Erlendi Paturs- syni: Fyrst leddi hann sum sagt AT. við greinarød við ræmasta spillilogi, og síðani løgdu hansara menn á tingi allar årar um borð fyri at forða. at tingið skuldi rætta arbeiðara- og fiskimanna- driftini eina hjálpandi hond. Verri svikaragerð móti arbeiðarastætt- ini, enn Erlendur Paturssonur gjørdi móti A.T., kann ikki verða gjørd — tað skal standa fast! Loógtingið nekk sum sagt uppá lands- stýrisins tilsøgn, ið var gjørd við heim- ild í løgtingssamtykt. Tað kundi íkki bera seg undan at veðhalda fyri einum endurreisingarláni ti! AT. Men A.T skuldi ikki fáa somu laga- ligu viðgerð sum hinar driftirnar, ið fingu kreppulån. Løgtingsmeirlutin og landsstýrið løgdu nýggjar og hatafullar treytir vid, so hevndar- og hatafullar, sum eingin veit um at siga hesu megin jarntjaldið. Teir stóru hegu harrar søgdu: Treytirnar fyri. at orð verður hildið yvirfyri AT., so tað fær umsøktu skila- bótalán, skuldu vera, at P. M. Dam og allir teir menn, sum sótu, ella sum nakrantíð høvdu sitid í driftsráðnum fyri AT. uttan mun til, hvussu væl hevði gingist hjá virkinum tey mongu árini frammanundan krepp- uni, táið virkið vaks seg til tað næst stórsta í Foroyum eingin av hesum monnm ella kvinnum skuldi vera ella seinri kunna veljast í A.T.s driftsråd, og haraftrat tann sadistiska treyt, at P. M. Dam á opnum tingi sjálvur skuldi greiða atkvoðu fyri hesum hevndar- og hatartreytum. Gjørdi hann ikki tað, skuldi AT. einki løgtingsvedhald fáa. P. M. Dam segði sjálvandi — at virkisins bjarging mátti fara fram um alt, og at hann, sum hevdi verið odda- maðurin fyri arbeiðinum fyri endur- reisingini av A.T., skuldi vera maður at svolgja eisini hetta sadistiska illsinnis- bragdið av hatarum av socialismuni. Dam so gjørdi. Hann greiddi atkvødu fyri uppskotinum. Hann og allir teir, sum høvdu stríðst fyri og í A.T., vórðu so satt skúgvaðir burtur. (Framhald).