leygardagur 11. oktober 1958síða 1

FRÆLSI JAV AÐUR Tað var ein landsólukka Hitt stórsta misstak fólkaflokksins og sambandsins var fiskimarkssåttmålin av 1955 og tjóðveldisins steða vildi einans havt givid herskipatrupulieikar eins og leikar á í Íslandi. Javnaðarmannastoðan er og var einasta beina stoða Føroyingar megu hava víðasta veidiøki. | fylgdi henni. vildi ikki havt lovst 12 Vit hava jú hjall okkara á sjónum. Og | míla sjómarkið tá ið nú 12 míla sjómarkið er frammi | Vit vildu hægst verið komnir at havt bæði í Íslandi, Grønlandi og í Norð- hin enska herskipaflotan rásandi innan- noregi, leikar á hjá okkum at fáa okkara | fyri til verju av enska trolaraflotanum. sjómark førkad 12 mil út frá beinum | Oðrvísi vildi tað verið við javnaðar- linjum millum ytstu oddar og sker | støduni! Tað var tí hin størsta villa, tá ið sam- Hon var at bretar skriftliga skuldi bandið við Kristjani Djurhuusi á odda | binda seg til at góðtaka sama sjómark og fólkaflokkurin við Hákuni Djurhuusi hjá okkum, sum teir við sáttmála ella og Poul Petersen á odda komu fram | við tolereran komu at góðtaka hjá ís við kravinum og trýstu av allari megi á | lendingum danastýrið at fáa handa vanlukku | At bretar vildu gingið undir hetta, vita trimila sáttmála av 1954 —55 í lag vit nú At tað eru sambandsmenn og fólku- Og so høvdu javnaðarmenn tað trat flokksmenn á tingi og í landsstýri, sum at friða gýtingargrunnarnar og varð hava ta ivingasomu »æru« fyri sáttmálan — hin spurningurin greiddur. vildu vit havt er vorðið øllum greitt. Vit hava orð um kunnað nýtt tíðina, ið farin er. at san hetta frá fyrsta manni í táverandi ráðst um hí friðing. Og eisini tað donsku ríkisstjórnini Samanber grein liggur greitt nú, at bretar vildu verið Louis Zachariasens og fundin í ministe- hugaðir fyri at komið til eitt fyri okkun riinum. Tað er tí einans ein fylgja av sum fyri teir nýtiligt úrslit viðvíkjandi danahati, tá ið Erlendur Paturssonur í friðing av gýtingargrunnunum blaði sínum bara dýkir á danastjórn og Tad var so statt einki minni enn ein mest sum sleppur landsstýrinum og lands landsólukka, at sambandsmena, fólku- stýrisflokkunum undan fyri vanlukku- flokksmenn og tjóðveldismenn ikki sáttmálanum greiddu atkvoðu fyri javnaðarmanna Men nú er tað hvørjum manni greitt, uppskotinum. at stóða tjóðveldisin um ein eilnans 7 1 2 g 7 Lán til húsa Til Føroya løgtings. Ein hin størsti vandi hjá ti unga fólk inum í Føroyum i dag eru tey ringu lånividurskiftini til húsabygging. Ungur maður á bygd, ið vil seta búgv, kann ikki vænta sær hægri lån enn 25 ps. av byggivirðinum Havn og í hinum størru plåssunum hægst ein triding, með an í hinum partinum í ríkinum kunnu menn fáa langfreistað lán upp til 90 pst av byggivirðinum Aftrat tí, at lánihæddin so lág, er hon vanliga 15 hægst 20 ár. Hetta ungu nýgiftu verða af peningaligum t Og í hjá okkum stuttfreistað so hart, at tey einum oll er er undir 1 ørkimlar sita [rysti, sum teirra bestu år Tad er eydsæd, at hetta lag gongur ikki. Her må broyting henda, og tad skjott Staturin hevur finansieringsskyldu í øllum málum Førovum viðvíkjandi, eis- ini í hesum máli. Spurningurin um stats- studning sum niðri í Danmark eigur verða kannaður. Kredittforeiningarnar niðri lúka ein stóran part av byggifinansieringini. Tað liggur beint fyri, at teirra virki verður víðkað til húsabygging i Føroyum. Men okkum kunnugt hava samráðingar við kredittforeiningarnar strandað uppá, at tær fyri tað fyrsta eru ókunnugar við lånividurskiftini her uppi, tær har- næst halda møguleikarnar fyri søluni av lániobligatiónum år Fóroyum vera ótryggar. Men vit hava skilt, at um stats- garanti verður givið fyri hesar obliga- tiónir, vildi sølan gingið eins væl niðri, lænt og at og vildu tá kreditifeløgini fegin pening til húsabygging í Førøyum. Um so er, at kredittfeløgini ikki kundu lænt procentliga eins stóra peningahægd, sum fæst til húsabygging í Danmark, halda vit tað vera rímuligt, at staturin, ið sum sagt tekur so stóran part í húsabygging- ini í hinum partinum av ríkinum, eisini skoytir uppí við láni, so ung fólk í Føroyum ikki verða verri farin húsa- bygging viðvíkjandi enn niðri. Undirritaði javnaðarflokkur heitir tí á Føroya løgting um at skipa fyri, at bein- anvegin verða tiknar upp samráðingar við ríkisstýrið og donsku kredittfor- einingarnar um eina lániskipan til húsa- bygging, soleiðis sum her er skotið upp l ppsk LøgtingiO samtykkir at heita á ríki stýrið og donsku kredittforeiningarnar at fáa í lag eina låniskipan til húsabyg , í Føroyum, ið ger lánilíkindini eins góð rikinum álagt at rlinum av verður ríkisstýrið og hinum p rinum og í taka kre viðvíkj Landsst upp samráðingar við dittforeiningarnar hesum máli andi 1958 nei. 8. oktober løgt Á Føroya Foroya javnaðarflokkur. Dam l. H Davidsen Einar j. Fr Waag P. M J.P Øregaard Fyrivarnið helt íkki ! Tað langt síðani, vit hava Aðiir avur og nu tað er lands helt sagt her, at fyrivarni styrisflokkanna í sjómarksmálinum ikki Sambært ikki kundi tað orðalagnum løgtingsvidtøkuna heldur halda, ti har, kann tað einans gerast galdandi, um tikin ella eftir eisini ið markið altjóðaavgerð verður tvey lond sáttmála um sjómark, ikki undir gera er í samljóð við 3 míla Føroyum Hvørki av hesum fyriliggur i løtuni. Altjóðaavgerð er eingin giørd ikki flutt við annað sjómark alt Ísland hevur sitt såttmåla land eftir annað. Sostatt hevur Bretland fullan juridisk- an rætt at halda fast um 1955 sáttmálan, hvors fyrivarni bindur okkum til 3 at okkum míla markið, heldur enn loysa frá t, broyttar í umstødurnar id sidan såttmålin varð gjørdur. eru nógv farið sjålvt um tíðarskeiðinum, er, | | | | | BROÐRALAG Jarnkýrnar bannaðar ið til at mjólk Á tingi viðgera teir mål hevur endamáls at seta forboð fyri verður gjørd við mas! jarnkúm handils Eitt orri mun, al hátt nógv TJÓÐVELDIÐ og vit Havnar Erlendur Paturssonur og arbeiðarar Høga aðrir Kjartan ting Við Fimburmaður í Havn. Bræv Suðuroy. ÚTVAR ur PID 1 { síðan r langt ein veit merki í útvarpið hevur tikið sær harra er egði 14 minst Patursson sum hálvan Það er vanligt at hoyra: hatta hatta stóð í Ikki ilvan harra ið h P. Var Patursson. og verður sagt við trýsti á t hoyra s hin 25 ) tá ið I sjomarksmålinum og | fast sjóverksligt Var hósdagin sigur frå tí fram við í tað fyrst geniala« komin við sex vakt og tummaseymi, »at hetta hevur millum fólk: hetta eingin miklan hevði hoyrt ramliga Hvussu skuldi vekja ans millum fólk, tá ið hetta fyrrenn ristir tað Hvat segði. ein vanlukka, at politisk Her må Mangur í Var íYri útvarpsstjórin so itvarpinum hesum, ið E. P valflesk Tað er útvarp er parta- sum rúnir í Var innantomt dugur so i eingin eitt >varskó halda. at líklig- útvarpinum at ropast eitt man ivaleyst art menninar 1 strevast fyri at fingid tilfar at varpa út, enn mangt neyðarsliga, ið kemur fram, sum útslitnar grammofonplátur og hjá pleti«. Lagt fyri at vakurt savnað meira al hugavert av tl t d fødingardaga doydin å føroyskt mål Tad er herviligt at ið sagt verður í útvarpinum »kreti og tosa eitt rætt og hoyra nógv av tí, Her skulu bert nevnast nøkur fá dømi Lat okkum taka veðrið: Sagt verður veðurvánirnar, eitt ræduligt orð, ið ikki hevur hoyrt heima í livandi máli í mannaminni Mjørki, sirm, samandrigið, hatta er skilaleyst. Tá, ið tað er svart í mjørka, sær eingin um luftin er samandrigin. Hví siga Nederlandene og ikki Háland? So koma ymisk orð: fjøss fyri fjós, fjøssdyr fyri fjósdyr, brefflís fyri breyð- flís, brebbiti fyri breyðbiti, spøssnev fyri spógvanev, spøssreidur fyri spógva- reiður, ámmeg fyri á meg, ásseg fyri á seg, frommær fyri frá mær, hjámmær fyri hjá mær, veggleidd fyri vegleidd 0. s. ir Hetta er bert nakrar fáar blómur, men vakrar eru tær ikki Luríari. | NR. 41. LEYGARDAGIN 11. OKTOBER 1958 | | | | 31. ÁRG. Lesið og studerið pjesur okkara. Tvær eru komnar: »Fiskimannaspurningar«, sum er »Folka- send i útborin í hvørt heim, og pensjonin«, sum verður hvort heim í komandi viku. Lesið og goymið tær til kunnleika. Gronland og tjóðveldið Stødugt ikki eitt orð av Erlends munni ella penni um Grønland kalla í hverjum blaði hava vit ella onkur innsendari eggjað Erlendi og tjóð veldismonnun it greiða fólki frá av leiðingunum av loysingini fyri okkara rættindi Grønlandi Men ikki eitt orð Og nu ein dagin hevði javnaðarflokk urin uppskot frammi um tingsins bygging av 50 stórum útróðrabátum til foroyskar iskimenn. Men heldur ikki tå kom eitt einasta orð frá Erlendi, hóast hann er formaður F. F.s Man nakar maður. nakar formaður fyri eina verkamannafylking hava verið i teirri stóðu, sum Erlendur er í dag Hann umboðar fiskimenninar, sum eru lir sum við liv og sál interesseraðir í arbeiðsrættindu n, vit eiga í Grønlandi og so hevur hann til stevnu at taka hesi rættindi frá teimum! Hetta er serliga sárt í hesum døgum, tå ið Vit hava mist veiðirættindini í Is landi og tað tykist at fara at treingj m veiðirættindi okkara alla aðra Formaður Føroya fiskimanna á odda fyri at treingja um veiðiræsirnar hjá fel um! ger Erlendur loysingin kvett n frá ollum rættindum i Grøn FANTASTISKT, fóru um ella sambandsflokkurin London fram í lanasstýrið imráðingar sjon ir} få] og hvørki folkaflokkurir ella ella tjóðvel. við { I ; ) 14 | N lisflokkurin vildu vera og ARI dingar ni FANTASTISK STO rkssamrá 1 aftur millum ar, men at somu harrar líka »Ikatingsntenn held við her Keypmannahavn danir og so lítið sum okkara f ur ikki vilja ver FANTASTISKT at eitt so stort livsmål hjå okkum sum sjómarksmálið skal leika so lítið á hjá hesum harrum Tilikt ábyrgdarloysi hevur eingin upp livað hjá nøkrum flokki í øðrum landi J I medfør af 8 6 i lov af 13/4 1894 om politiet på Færøerne, forbydes herved fra dags dato og foreløbig til den 15/4 1959, overalt på Færøern« ilt salg eller udlevering af fyrværkeriartikler, uanset om bestilling eller køb har fundet sted tidligere. Dog skal salg og udlevering af fyrværkeriartikler være tilladt den 30/12 og 31/12 1958 indenfor den almindelige lukketid Fra salgs- eller udleveringsforbudet undtages dog: bord- og salonbomber samt andre indendørs knaldeffekter, ra- ketter sole«, bengalske fakler og lignen- de ikke støjende effekter, stjernekastere samt knaldhætter og strimler til legetøjs- pistoler Salg af fyrværkeriartikler af enhver art samt løst krudt til børn og unge menne- sker under 18 år er forbudt hele året. Overtrædelser medfører bødestraf Politimesteren Færøerne, Toørsl.ivn, på oktober 1958 J. Feilberg Jorgensen Haldið Sosialin!