leygardagur 18. oktober 1958síða 3

18. OKTOBER 1958 SOSTALURIN Utgevari FØROYA JAVNAÐARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sorensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 tryggingarlóggávu. (felt av sambands- og fólkaflokkinum). Sama ár hevur flokkurin uppskot um at hækka inntøkumålid í samband við ellisrentuna sambært prístalið og at dýr- tíðarviðgera ellisrentuna. (felt). Í 1946 krevur flokkurin, at allar einkj ur, annaðhvert maðurin er deyður av vanlukku ella á sóttarsong, fáa somu sømdir frá tryggingini. (felt). Ellis- og avlamisrentan verður munandi hækkað, tá fyrsta landsstýri verður sett. Í 1956—57 og nú seinast í 1958 hevur flokkurin uppskot um at broyta vanlukku- tryggingarlógina soleiðis, at inntókumark- ið verður hækkað frá 2700 upp í 7000 kr. og skaðabóturnar frá 9.500 upp í SCSIALURIN 25.000 kr. (Higartil hava allir hinir flokk arnir verið ímóti hesum). Eitt uppskot í 1956 um at hækka 9.500 til samtykti tó siúkrakassainníókumarkið frá 11.500 kr. (fall). Meirilutin hækkanina til 10.100 kr Í 1950 hevur flokkurin uppskot um at hækna ellis- og aviamisre na, so hon verður á somu hædd sum í Danmark- Samtykt varð ein bækkan psí. og ein hækkan av frádrúttarfríu inntøkuni vid 100 pst. unpå 190 Sama år mælir fløkkurin til, at følka- tryggingarlógin verður sett í gildi í Før oyum, men allir flokkar vóru ímóti Fólkatryggingarmálið aftur tingi nú. Hóast fleiri ferðir fe eru aftu haldsflokkarnir nú gingnir við til at við- gera málið. Somuleiðis hevur flokkurin frammi á tingi uppskot um einkjubarnastudning, barnastudning, stuðul til einkjur og ein- ligar kvinnur eins og uppskot um af hækka dagpeningin frá vanlukkutrygging- ini frá 6 til 22 kr. og bíðingartíðina nidursetta frá 13 til Í viku. Ongastaðni sum í sosialu málunum hava afturhaldsflokkarnir verið so trekir at fingið á glid. Allir sum ein — sam- bandsflokkurin, folkaflokkurin og tjóð- veldisflokkurin — hava strembað ímóti hvørjum tiltaki til frama fyri sosialum rættvisi her á landi. Javnaðarflokkurin hevur íkki bert gingið á odda, men hevur í flestu fórum staðið einsamallum í stríðnum fyri at veita teimum gomlu, avlomnu, sjúku og treingjandi livilig kor. Minstaløn, forskot og prísviðbót Føroyskir fiskimenn ikki bara arbeida undir nógv verri sáttmálum enn teirra starvsfelagar i grannalondunum, men sosialt eru teir uppaftur verri staddir. Ein høvudsuppgåva javnaðarflokksins hevur tí altíð verið at tryggja ollum landsins fiskimonnum og útróðramonnum eina útkomu, ið teir og teirra familjur kunnu liva av. Her kann flokkurin vísa á tiltøk, ið vunnin eru hóast mótstøðu aftur- haldsins. Teir hava slakað, og í dag hava vit bæði minstuløn, forskotsrindan og prísviðbót; men lat tað vera sagt, at einki av hesum er so fullfíggjað, sum javnaðar flokkurin hevur havt uppskot um, og sum flokkurin vil leggja miklan dent á at fáa framt so skjótt sum gjørligt. Fyrsta uppskotið um minstuløn kom frá javnaðarflokkinum í 1938, har heitt verður á tingid um at veita øllum fiski- monnum 20 kr. í minstuløn um vikuna. Uppskotið varð samtykt, men heimsbar- dagin forðaði fyri, at lógin nakrantíð kom at virka. f 1940 hevur flokkurin uppskot um, at fiskimenn fáa 120 kr. um mánaðan í minstuløn; men so kemur feskfiskasigl ingin. Fiskimenn fáa einki burtur úr hesi sigling, men reiðararnir upp í hundrað- túsund fyri túrin. Flokkurin fær tá at enda samtykt. at fiskimenn skulu fáa 700 kr. fyri túrin í minsta lagi og har aftrat prosentligan part av veiduni, ið ofta gav upp i nógvar túsund kr. fyri túrin. Tá farið verður aftur á saltfiskaveiðu, hevur flokkurin beinan vegin uppskot um 700 kr. í minstuløn um mánaðin; men afturhaldið vil ikki ganga við til meira enn 500 kr. Seinri eydnast tað flokkinum at igjøgnum, at fiskimenn skulu fáa kr. um mánaðin sum forskotsrindan. Í 1947 mælir flokkurin til at hækka minstulønina til 1000 kr., men afturhaldið er ímóti. i 1950 tekur flokkurin uppaftur upp skotið um 700 kr., men landsstýrisflokk- arnir eru ímóti. fáa 800 nm | Í 1951 gera landsstýrisflokkarnir av at avtaka alla minstuløn og alla forskots- rindan. Tað hepnaðist javnaðarflokkinum at forða hesum; men hetta árið kom minstalønin bert at vera 390 kr. um mánaðin. Í samband við verkfallið 1954 leggja javnaðarmenn til brots fyri 800 kr.- minstulønini. Hetta verður samtykt, men longu í fyrstu tingsetu aftaná kemur for- maður Fiskimannafelagsins Erlendur Pa- tursson við uppskoti um at minka minstu- lónin úr 800 niður i 650 kr. Hetta verður samtykt av landsstýrisflokkunum og tjóð veldisflokkinum, og hetta er tann hungurs minstalønin, ið fiskimenn mugu træla fyri í dag. Tær 50 kr., ið teir seinri hava lagt aftrat henni, hava sjálvandi ongan munandi tydning. Í 1956 hevur flokkurin uppskot um, at hækka minstulønina til 1000 kr., men uppskotið varð felt. og nú í 1958 bar flokkurin sama uppskot fram á ting. Landsstýrisflokkarnir vóru ímóti, og undir nevndarviðgerðini var eisini Er- lendur Patursson ímóti. Landstyrisfløkkarnir = og ftjóðveldis- flokkurin hava lagt allar meinbogar í vegin fyri, at fiskimenn fáa eina rætt- vísa minstuløn, ið svarar til dýrtíðina. Í 1954 setur flokkurin fram uppskot um. at allir fiskimenn og allir útróðra- menn fáa 15 oyru uppá kilo í prísviðbót. Hinir flokkarnir eru allir veruliga ímóti. og so væl unti leiðari fiskimanna Erlendur Patursson sínum monnum hesa viðbót. at hann á tingi spurdi: Hvaðan skulu tit fáa peningin frá.< Hetta var hansara viðmæli. Prísviðbótin varð samtykt. men ikki fyri útróðramenn. Tó skal her verða við- landsstýrisflokkarnir og tjóð- | merkt. at veldisflokkurin frå fyrsta degi av og seinri hava fingið kryplað leiðis. at so fáir fiskimenn sum gjørligt skulu fáa prísviðbót í 1957 tekur flokkurin uppaftur upp- skotið um prísviðbót til útróðramenn við dekksbátum, men uppskotið fall lógina so Arbeiðs- og lønarspurningar i 1928 hevur flokkurin uppskot um, at allir arbeidarar regluliga fáa sina løn goldna einaferð um vikuna og månad- arløntir fyrsta dagin i hvørjum månadi. Hetta uppskot verdur uppafturtikid i 1930 og 1931, tå flokkurin setur fram fullfíggjað uppskot um, at allir arbeið- arar fáa lønir sínar útgoldnar eftir føst- um reglum og til ásetta tíð. Afturhaldið er ímóti líka til 1933, tá ein reglugerð verður gjørd og samtykt av tinginum Í 1933 eru ringar tíðir. Lítlur inntøkur og nógv arbeiðsloysi. Flokkurin setur uppskot um at stovna arbeidsloysisskriv- stovur eins og at seta lógirnar um ar- beiðsloysisstudning í gildi í Føroyum; men alt saman verður felt av afturhald- inum. Í 1936 setur flokkurin fram uppskot um, at fingin verður til vegar ein skipan, hvareftir arbeiðarar og fiskimenn fáa sínar lønir kontant útgoldnar. (Felt av afturhaldinum). Sama ár fær flokkurin samtykt, at allir arbeiðarar og tænastumenn fáa 14 daga fritid við løn. Í 1940 er verkfall á skipaflotanum. Fiskimenn krevja prosentini hækkað frá 33 til 35. Reiðararnir eru ímóti. Á tingi hevur flokkarin uppskot um at gera hesa hækkan við lóg. Hetta verður samtykt; men fólkaflokkurin er ímóti. Sama ár hevur flokkurin uppskot um, at allir vegarbeiðarar verða avroknaðir eftir medaltimaløn Føroya arbeiðara- felags, men uppskotið varð felt av aftur- haldinum. f 1941 mælir flokkurin til, at arbeiðs- vikan hjá handils- og skrivstovufólki verður 42 tímar. Upp til 60 tímar skulu tey fúa 25 pst. eyka og yvir 60 tímar 80 pst. eyka. Uppskotið varð felt av afturhaldinum Leingi hevdi flokkurin arbeitt fyri, af arbeiðarar skulu fáa eitt oyra fyri hvort pristalsstig og ikki bara 0,85 ovru. Av berari rædslu fyri einum folkatingsvali i 1943 gongur fólkaflokkurin inn fyri hes- um, og uppskotið verður samtykt. Sama ár hevur flokkurin uppskot um fyriskipanir móti arbeiðsloysi eins og uppskot um, at kvinnur og menn í sama arbeiði fáa somu løn; men afturhaldið er ímóti. Í 1944 hevur flokkurin uppskot um, at øll arbeiði, ið tingid letur studning til, verða mett eftir táverandi timaløn 250 oyru og ikki eftir galdandi undir- løn 185 oyru um timan. Torført er at fáa arbeiði — bæði á sjógvi og landi. Flokkurin hevur tí bæði í 1944 og 1946 uppskot um at stovna arbeiðsávísingarskrivstovur; men aftur- haldið er ímóti. Í 1956 setur flokkurin fram uppskot | FÆRØSK MARGARINE Vita No I | | VITAMINISERET PRODUK I | | FÆROSKI Øll, ið skerv kommunukantórið. vilja keypa heimtað. skerv uttan við einum manni fyri kommununa. Foroya Pilsnar Ekta Maltøl. um, at allir fiskimenn vid trolarum skulu hava rætt til 6 tíma hvíld og 6 tíma ar- beiði. — Leingi royndu landsstýrisflokk- | arnir at: tarna hesum máli, men endin | varð, at:6 tíma vaktarskifti varð við- | tikið, og er tað nú lógfest. Í 1957 setur Danbjørg Føroya arbeið- | arafelags vegna fram uppskot um 3 viku | fritid við løn fyri allar arbeidarar, og | eydnaðist tað at fáa uppskotið samtykt | Sama ár hevur flokkurin uppskot um, } i | at allir fiskimenn fáa fritidarløn, eins og landi. — Fritidar- ársinntokuni. tjóðveldisflokt oll, ið arbeiða uppi á lónin verður 6 pst. av Landsstýrisflokkarnir og Tað nyttar okkum lífið at vinna lønar- liga og sosialt, tá hesir vinningar verða uppetnir av ov høgum vøruprisum. Við einum landshandli, ið kundi átíkið sær at flutt inn í stórum, kundi nærum allar vorur verið munandi ódýrari: men | her er tað, at fólkaflokkurin, sambandið og ítjóðveidisflokkurin einki vilja gera til bata fyri fólkið, men heldur eru til reiðar at goða út- og innlendingar. | Fin landshandil kundi — umframt af veita landsins ibugvum munandi ódýrari vorur — verið ein ovurstór inntøku- kelda fyri landið, og hópurin meira peningur var tå til útbyggjan av sam- felagnum. Vit skulu her tríva í Landshandils- málið eins og ymisk uppskot frá javn- aðflokkinum um landsinnfluttning Í 1928 setur flokkurin fram sítt fyrsta uppskot um, at landið yvirtekur allan innfluttning av koli, koks og salti. Málið verður tå goymt til næsta ár Í 1928 setur flokkurin fram sítt fyrsta uppskot um, at landið yvirtekur allan innfluttning av koli, koksi og salti Málið verður tá goymt til næsta ár | 1931 og seinni Í 1934tekur flokkurin uppaftur uppskotini um lands- innflyting og einkarsølu av olju, koli, koksi, salti og rúsdrekka; men málini fullu Í 1936 setur flokkurin uppskot um einkarsølu við rúsdrekka, bilum, el- maskinum og lutum, gummivørum 0. 9. (Felt) Í 1937 krevur flokkurin, at landið yvirtekur allan innfluttning av útgerðar- vorum, ið fískivinnan má gjalda í | hundraðtúsund ov nógv á hvørjum ári. (Felt). am ———— ella GRÓT OG SKERVUR | | FINT PRODUKT EA PT ————i———fniirr OP DETS, TELEFON Térshavn Skipafelagid Føroyar 1225 grot, eiga alt Grót og skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella limi av vegnevndini ella einum umboðs- FROÐBIAR SÓKNAR KOMMUNA Foroya Bjór ØL- og MINIRALVATNSVIRKI Citrón sodavatn Appelsin limonada Hindber limonada Jørdber limonada Vanillie limonada Appolinaris EINAR WAAG, Klakksvik — MÁLTRÁÐUR 4 ímóti. Javnaðarflokkurin gongur eitt uppskot frá tjóðveldis- Tad var lítil dugur í ti; men Men eisini tað urin er tó við til flokkinum kanska frægari enn einki fall Tad er vert at leggja til merkis, hvussu afturhaldið alla tíðina hevur verið ímóti; tað so vid og vid fer á taka undir vid javn- men hvussu glid og noyðist at aðarflokkinum Nakað er vunnið, men almikið er eftir at vinna á hesum her nevndu økjum Flokkurin vil tó ikki helma í fyrr enn tey mål, ið her eru nevnd og mong aftrat eru vunnin til fulnar Landshandilin f 1945 mælir flokkurin til, at Lands handilin fyri at hjålpa landbúnaðinum fær einkarrætt til allan eplahandil. í 1948 verður uppskotið um, at landið yvirtek allan innflutning av olju, koli salti. radiotølum og skipaútgerð sett fram av nýggjum, men afturhaldið er støðugt ímóti í 1951 krevur flokkurin aftur lands- innflytan av øllum útgerðarverum og einahandil við øllum luksusvørum; men sambandið, tjóðveldið og fólkaflokkurin eru 1moti í 1952 samtykkja landsstýrisflokkarnir, um at at málið taka landshandilin av, Fremtidens oliekamin med den geniale BREEFSE BRÆNDER giver Dem - mere varme - bedre varme - behageligere varme VALDEMAR LUTZEN T elf, 1020 Thorshavn.