mánadagur 9. februar 1959síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR Løgmadur afturkomin Løgmadur kom aftur vid Tjaldr- inum í gjárkvoldið Blaðið hevði viðtal við hann beint tá hann kom Hann heldur fyri við okkum: Pad skuldi nú verið góðar vónir fyri uppbyggjanini av landsins vinnu lívi og fremjan av sostalu vidurskift- unum. Fiskivinnan hevur jú stórar åbøt- ur tørvandi: hesum man eisini vera gjørt nógv fyri at fáa framt. og kunnu vit hava bestu vónir um góð- an stuðul. Fólkapensjónina hevur javnaðar- alvi stríðst Fyri, og sum einasti flokkur í landinum hevur hann sett hetta upp sum mål, ið eigur at verða ført út í lívið í bræði. Hetta mál vænta vit í um fer at verða til fullnar Rættindi Grønlandi hevur Vit øllum flokkurin av elti lovst Føroyinga i umtalað verið NOSV kunnu vænta okkum stórt framstig, Vesturgrønlandi og 2 aftrat teimum, 5 å å Fysturgrønlandi plåss 2 10 áður eru (á ungið væntuliga gjøllart á um samrådingum, kemur saman verður í frætta frá teim- løgmaður hevur ført við stjórnarmyndugleikar niðri. málini skulu jú fyrst fyrileggjast for- oysku myndugleikunum, áðrenn nak að vist kann sigast alment. Við Tjaldrinum komu eisini Jo- han Poulsen, fólkatingsmaður, og løgtingsmenninir Poul J. Olsen og Jens Chr. Olsen og skrivstovustjórin í landsstýrinum Johan Djurhuus, hesir 3 seinastu vóru teir, ið skuldu fara til Grønlands at samráðast um viðurskiftini har. Ningið kemur saman í morgin seinrapartin kl. 17. Vónin brast - einki funnið Fríggjadagin varð alment frásagt. at leitanin eftir »HansHedtoft« var uppathildin. H. C. Hansen, stats- ministari, Kaj Lindberg, Grønlands- ministari, stjórin í Grønlandshandl- inum Christensen og fólkatings- maður Elias Laub úr Grønlandi tos- aðu í danska útvarpinum, har minn- ingarhald var lagt til rættis, vígt hesum stóra sorgartilburði. Víða hvar hevur henda skips- vanlukka sett hvøkk í. Okkum ' eru slíkir tilburðir tíverri ikki ókendir, og heldur ikki hesaferð skuldu vit sleppa undan. Tveir Føroyingar vóru við. Annar var stýrimaður Richard Jacobsen úr Sandvík og hin var Ólavur Guðjónsson, hann var á ferð til Klakksvíkar, har hann skuldi > í læru á skipasmiðju. Hann var bert 16 ára gamal. Foreldur hans búgva í Narsak. Stórur er hesin mannamissur, hann kann ikki verða givin aftur. Materielli missurin var eisini stórur, og mentunarligi missurin somuleiðis, tí júst hesaferð vóru nógv skjól úr Grønlendska skjalasavninum flutt til Danmarkar til kanningar. Vit boyggja okkum í virðing fyri teimum, sum settu lívið í váða og mistu tað hjálparleys stendur menniskjan eitt klárt dómi um hjálparloysi okkara, tá illa vil til. Tí eigur eisini henda hending at minna okkum á, at vit skulu standa saman 7 NYGGJAR HAVNIR Í GRØNLANDI Undir samráðingunum í í ollum og ikki hvor í sínum heraðshorni. Í Leygardagin vóru fløggini víða- hvar vundin í hálva stong. Key pmannahavn hevur P. M. Dam, løg- maður, fingið tilsøgn um hesi nýggju útróðrapláss. Það verið eitt av okkara hevur útróðramonnum víðari ræsur mál, høvudsmå llum JAVNADARFLOKKSINS at vinna í Grønlandi, Hetta kom at verða fyrsta ið løgmaður undir samráðingum Við ríkisstjórnina og annan gronlendska folkatingsmnin, fekk so langt áleiðis, at tilsøgn er givin um 7 plúss aftrat teimum, ið Førovingar hava Tå ið vit seinasta tysdag høvdu telefonsamband við P. M. Dam, løg mann, ar staddur í Keyp- mannahavn, visti hann okk- um tey stórtíðindi, at tað var eydn- ast honum undir samráðingum við grønlandsmyndug- ið tá y dat SIK ríkisstjórnina g leikar teirra millum annan hin grønlendska ríkisdagsmannin at fáa tilsøgn um, at Føroyingum verður loyvt at reka útróður frå 7 nýggjum plássum í Grønlandi 5 | eitt heppið bragd av frammanundan. > í Vesturgrønlandi og landi. í Fysturgrøn Hetta tydningarmikla mál, ið ofta hevur verið frammi áður, er seinastu árini vorðið ein aðaltáttur í skapanini av betri vinnulíkindum fyri okkara fiskimenn. Fleiri fleiri fiskimenn hava ár sær vinnu í Grønlandi. Í ár fara ikki færri enn 900 menn. Tað var ti løgmanni, i hann fekk vunnið okkara útróðra- | | og | um år leita ! | Grædefjørdin (ella Marak), Tange NR. 6. MÅNADAGIN 9, FEBRUAR 1959 32. ÅRG Ílagupeningur til vinnulívið Høvudsmålid, ið P. M. Dam, løgmadur, hevur samráðst við ríkisstjórnina, hevur verið um figgjanina av tí endurnýggjan av skipafotanum, ið er eitt av fremstu málum landstýrisins at fara undir. Eisini á hesum oki er tað líkt til, at hann hevur fingið eitt gott úrslit. Í samrødu, sum varð endurgivin danska útvarpinum, sigur maður, at hann eisini er væl nogdur urslitd av samráðingunum um at útvega pening til endurnýggjan av skipaflotanum. Hetta mål er komið so langt áveg- av løg- Við is, at einaferð i mars mánaði fer samráðingarneynd úr Foroyum at føra realitetssamráðingar við rikis- stjórnina um hetta mál. Útlit er nú fyri, at farið verður av Fólkaflokkurin og sosial- lógavan DAGBLAÐIÐ: Sosialurin roynir at billa fólki inn, at fólkaflokkurin skal vera ímóti sosialum åbotum.« Fad loysir seg ikki at billa fólki nak- Í hetta bygt upp aftur. fólkaflokksmenn fólkapensjónini. einkjubarna að Øll imoti inn vita, aft vóru studningi stakar kvinnur fr. oll. fólkaflokkurin leingi var vid til at forða ollum ábótum peninginum, barnastudningi til einkjur 0. S og Somuleiðis vita at hesa endurnyggjan at veita okkara fiski- nútímans veidufør sønnum undir við tí endamåli monnum góð og Rættargongd um >orna- reidrid« Um stutta tíð kemur í Tysklandi fyri rættin eitt mál, tók sína byrjan, tá Hitler-tíðin byrjaði. Sak- in snýr seg um teir 70 ognararnar, sum áttu Brechtesgaden áðrenn Hitler tók ognirnar, sum lógu kring »ørnareiOrid« í Brechtesgaden. flest allar í tvey gistingarhús Myndugleikarnir í ikki áhugaðir at fáa Teir leggja ikki í, at Brechtesgaden fer at verða eitt útferðarstað fyri gamlar nasistar. sum Ognirnar liggja sort nu, bert eini standa eftir. Bayern eru Tað munnu vera 25 ár síðan Martin Bormann læt gera ein av- markaðan ring kring ornareiðrið, háborgina hjá Hitler. Her um leiðir í samband við ellis- og avlamisrentuna. í var fyrr ikki stórvegis av húsum; Hevur ikki verið Ikki hevur januar mánaði verið so kaldur í Australiu sum hjá okkum sum vera man. Í Australiu hava hundraðtals av fólki verið undir læknahond í januar í ár orsakað av hita. Tað sigst, at hitin ikki hevur verið so nógvur síðan 1908. Í 4 dagar vóru 42 hita- stig so heitt, at havnaarbeiðar- arnir í Melbourne noktaðu at ar- beiða. Men hitin hevur eisini gjørt stór- an skaða í skógunum eldur er ikomin í fleiri skógum í Australiu. Grønlandssam- rådingar i summar Sum aðrastaðni frásagt eydnaðist tað P. M. Dam, løgmanni, at fáa 7 havnir aftrat í Grønlandi og júst havnir, ið útróðramenn sjálvir hava ynskt. Í summar skal sendinevnd fara til Grønlands at samráðast við rrønlendska Landsráðið um ein angfreistaðan sáttmála hesum havn um viðvíkjandi. r monnum hetta stig fram á leiðini móti betri vinnulíkindum í Gron- landi: Koperminebugten, ein fjørd- ur sunnanfyri Umanak, Towkusaq. it | belausuaq. Í Eysturgrønlandi Tinga- mauz og Lindenowfjørdurin | lí 1 WH k men i seinastu årunum frammanfyri Hitlertíðina var Brechtesgaden vaks- ið og vorðið til ein feriu- og hvíldar- stað, har fólk í hópatali leitaðu til, serliga vóru tað listarfólk av ymsum slagi, vísindamenn o. t. Tá Hitler so skuldi njóta hvílu sína, gav Bormann boð um, at all »Ovidkomandi« skuldu burtur. Eini 70 vóru húsini í tali —. Bøndur og gistingarhúsánarar, slík sum høvdu leigað húsini til teir »finu« gestirnar, tey máttu oll rýma og av- henda ognir sínar. Um tey íkki aktaðu boðini, so bleiv alt tikid frå teimum. Hetta gamla turistplássið varð eftir stuttari tíð broytt til eitt nazi- reiður við nógvum herbúðum, har SS menn búðu. Ørnareidrid fekk frið undir stridnum; tað varð ikki álopið, men í 1945 var ikki friður longur, skjótt varð, at »ørnareidrid« bert var ein øskudungi alt var i sori. I 1952 bygdu Amerikumenn eitt hvíldarheim á staðnum og lótu 3 miljónir D-mark til hetta tiltak. Men seinasta ár keypti vesturtýski hotel- kongurin Steigenberger ognirnar. Aftaná stríðið »konfiskeradu« teir sameindu alla hesa »ogn« Hitlers Síðan lótu teir hana aftur til Bayern Men tað eru teir upprunaligu ånararnir, sum nú gera krøv síni galdandi og hetta mál kemur nú fyri rættin. Sakin er reist móti Bayern. Nú vil Knút Wang hava folkapensjon Ha-ha—-ha-—-hanaaa !