leygardagur 14. mars 1959síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR NR. 11. LEYGARDAGIN 14, MARS 1959 32. ÁRG. Ongland og Egyptaland Eftir langt strid Suez-stridid tók seg upp i 1956 hava hesi bæði londini, Ongland og Egypta- land, avgjørt at koma til sættis nú í ymsum stríðsspurningum. Ong- land kravdi stórt endurgjald fyri mistar ognir í Egyptalandi, og Egyptaland krevur krígsendurgjald. Nú verður sáttmáli undirskrivaður hesum viðvíkjandi. Í sama viðfangi hesin sáttmáli er skrivaður, hava londini bæði avgjørt at fáa í lag handilssamband somuleiðis eisini flogsamband eins og áður. Á Sameinda arabiska tjóðin hevur sagt seg til reiðar at taka ímóti um- boðsmanni Stórabretlands, soleiðis at vanligt diplomatiskt samband aftur verður tikid upp. Hetta sam- band varð slitið í 1956. Tað sum kann tykjast logið. sigur ein serkønur, er tað sum ikki verð- ur sáttmálaskrivað. Sáttmálin nevn- ir einki um egyptiskt krígsendur- gjald frá fransk-enska álopinum á Suez 1956. Heldur einki verður nevnt um endurgjald fyri tey ensku hermålastødini, ið fullu Nasseri í lut stutt frammanundan nasjonali- seranini av Suez í 1956. Í stuttum kann sigast, at londini bæði eru samd um at lata hetta stríðsmál falla, og tað týðir í veru- leikanum tað, at Ongland má gjalda eitt høgt endurgjald fyri luttøku i Suezstríðnum í 1956, meðan Egypta land afturímóti ikki fær nakað krigs endurgjald. Roknað verður við, at samlaðu ensku ognirnar í Egyptalandi bæði útgerð, sum varð latin eftir í 1956 og ensk ogn, ið varð tíkin av egyptisku myndugleikunum verð ur mett til 160 miljónir pund ella umleið 3,2 milliardir krónur mótvegis teim 27,5 milliónum pund um, ið Ongland nú fær av teim sterlingságóðum, Egyptaland saml- aði saman í London, tá annar verð- aldarbardagi leikaði á, og sum ensku myndugleikarnir nú hava fingið til endurgjald til enskar stats- borgarar. Tá hetta varð alment kunnugt, undraði tað ongan, at sáttmálavið- tøkan ikki hevur verið væl móttikin frá enskari síðu. Hver skrivaði samgongubrævið ? Fjodveldismenn siga seg einki vita um, og fólkaflokksmenn síga seg íkki hava skrivað brævið, har hesir mæla til samgongu við javnaðar- og sambands- fokkin treytad av, at Kr. Djurhuus gi ørdist løgmadur. Tad var 6. januar i år, at Håkun Djurhuus handaði Johan Poulsen soljóðandi bræv: »1jødveldisflokkurin og følka- flokkurin eru samdir um at skipu landsstyri saman við sambandinum og javnaðar- monnum, treytað av, at Kr. Djurhuus verður løgmaður. Tjóðveldisflokkurin og fólka flokkurin binda seg til at halda tafus quo « Nú siga tjóðveldismenn seg einki vita um hetta bræv, og Hákun Djur- huus einki bræv hava skrivað. Men eitt er vist: skrivað. og brævið Jóhan Poulsen, ið bar javnaðarflokkin Fólkaflokksmenn og tjóðveldisflokksins (ætlandi bara E. Patursson, Hanus við Høgadalså og sigur seg Brævið hava teir handaðu teir tað víðari til xldamenn Sigurð Joensen) vóru samdir um tað, í brævinum stendur. men sum teir nú royna at avnokta. So mikið lak út frá landsstýrissamráðing- unum Fá ið teir »smærru« ti00 eldis- menninir ikki voru vital 1 hes- Al samravingår odd i tj O- veldisflokksins, var hetta } av, at teir betur kundu avnokta samgonguroyndirnar við samband- ið, um hesar miseydnaðust Undir fíggjarlógarviðgerðini søgdu bæði Knút Vang og Hákun Djur- huus, at teir høvdu rikið ørindi tjóð veldismanna, ið fegnir vildu upp landsstýrið saman imban inum, tó í Kr. Dju Oddamenn tjóðveldismanna gjørdu onga roynd at avnokta hes- um. Fjóðveldismaðurin Jóhan Simon- sen segði seg einki vita um hesar samgonguroyndir; men tað er jú náttúrligt. Hann visti ætlandi onga- tíð av teimum hann skuldi jú haldast uttanfyri stóru loyndarmál oddafiskanna. Lurtararnir løgdu til merkis, at eisini Håkun Djurhuus kom aftur å pallin, og segði hvorki seg ella takran fólkaflokksmann hava skriv- að brævið, ið handað varð Jóhan Poulsen? Mad er líkt til, at eingin torir taka ábyrgdina; men vit spyrja: HVOR SKRIVAÐI BRÆVIÐ? 160 fiskifor Fólkaflokkurin efurvitið í føroyskum politikki hevur lagt å ting uppskot um at byggja (ella fáa til landið) 20 fiskifør i ár. Hetta skal væl vera ein byrjan til Høvdu teir tey 8 årini, teil sótu og trillaðu tummulfingrar í landsstýrinum havt bygt 20 fiski- før árliga, so vit nú høvdu 160 góð fiskifør fleiri, so hevdi meginpartur- in av fiskimonnum okkara i dag kunnað vunnið sær til fødina á før- oyskum fiskiførum; men slíkt var teim ikki í huga tá r tí hevur fólk ið sett teir frå allari ábyrgd í før- politikki Betur er at vera fyrivarin enn cftirsnarur.« Misålitsvåttan til norsku stjórnina fall Tann norska stjórnin vann á ti misålitisvåttan, sum mótmælisflokk- arnir settu fram í samband við ta vápnasending, ið fór til Kuba til diktatorin Batista, sum mátti lúta fyri uppreistrarmonnunum. Uppskotið til misálitisváttanina fall við 71 atkvødum fyri og 78 ímóti, Tá ordaskiftid fór fram á Stór- tingi hesum viðvíkjandi, segði Ger- hardsen, forsetisráðharri, at stjórnin heyði mett støðuna skeivt, tá hon lat = sendingina við vápnatilfari til Kuba fara virðið var einar 4 milliónir krónur Vápnatilfarið kom ikki til Havanna fyrrenn Batista var flýddur. Slíkt mistak skuldi ikki henda aftur, segði Gerhardsen. Grenlandshjálpin Vit taka enn móti gávum til Grøn landsgrunnin, men nú fer tíðin at styttast, so tey, ið ætla sær at senda gávu, biðjast senda postávísan til Sosialin, box 76, Tórshavn. FØDINGARDAGUR KONGS Fødingardagur Fridriks kongs 9. varð hildin víða hvar í danska rik- inum. Í Keypmannahavn var nógv fólk komið saman á Amalienborg slots- garði at heiðra kong, og kom konga familjan út á balkongina og varð stórliga fagnað av tí tiggjutúsundtals mannamúgvuni, ið var samankom- in. Kongur helt stutta talu til fólk- ið, har hann takkaði fyri tað trú- festi, honum og húski hans varð sýnt. Hann vónaði eitt danskt fólk við sunnari og lukkuligari framtíð og vónaði, at danska smílið fór at vera enn sum áður, tað sýntist at vera fánað burtur. Fleiri ferðir varð kongur kallaður fram aftur a mannamugvuni. Frá Føroyum varð handaður kongi ein målningur, sum Ingålvur av Reyni hevur málað málning- urin er av Kunoyar bygd við út- Lýs! Fad verður her gjørt kunnigt, at tann av býráðnum samtykta figgjar- ætlan yvir inntøkur og útreiðslur hjá Tórshavnar kommunu, Tórshavnar havn og Tórshavnar elektrisitets- verki fyri fíggjarárið 1959-60 er til skjals á býráðsskrivstovuni frá 11 til 24 mars 1 dl Fórshavnar býráð, tann 10. mars 1959 Vegna umbyggjan er Skóselan r Pí. J.J. Joensen :: i Vågsbotni flutt i Perluna (i nedra) sýni móti Kallsoynni. Løgmadur bar gåvuna fyri kong. Teir „hoppaðu av“ Av og á frætta vit um »avhopp- arar« fólk sum rymir úr teim kommunistisku løndunum. Fyri kortum kom ein pólskur trolari til Nexø á Bornholm. 8 vóru menninir í tali; men teir fýra vóru læstir i komurunum sínum. Orsøkin var at hesir 4 ætlaðu sær at >hoppa av«. Hendingin fór fram á víðum havi. Trolaramanningin var bert 5 Stutt aftaná trolarin var farin úr Pólandi, fóru 4 av manningini, m a. skiparin til koys, so einans róð- ursmaðurin var eftir á dekkinum. Tá komu 3 vinir hansara teir høvdu dagin fyri krógvað seg í maskinrúminum. Teir læstu kamars dyrnar hjá teim sovandi og settu so kósina móti Bornholm, har teir bóðu um skjól sum politiskir flóttar menn Nei onga fólkapensjón her! Á opnum býráðsfundi í Havn seinasta tyskvøld mælti býráðsfor maður harra Siegfried Skaale til, at Pórshavnar byråd yvirfyri tinginum mótmælti at seta lógina um fólka- pensjón í gildi Hann er fólkaflokksmaur (!) relf. 1660 (ODTOVIL)