leygardagur 28. mars 1959síða 2

Nr. 14 Foroyskt skrivtmál IV Hin 12. mai 1954 sendi Foroya skúlastjórn ollum føroyskum skúl- um rundskriv um, hvussu rættskriv- ingin í føroyskum hereftir var fast- løgd at skula vera i skúlum okkara. Reglurnar, sum standa í hesum skrivi, eru sagdar at vera uppsettar av logtingsins rættskrivingarnevnd. Vagn-Hansen ríkisumboðsmaður, sum tá var formaður fyri skúla- stjórnini, hevur einsamallur sett navn sítt undir skrivið; men eingin vil geva honum skuld fyri tær regl- ur. sum har eru uppsettar. Embætis- liga endar hann skrivið soleiðis: „Det bemærkes. at den færøske ret- skriving i skolerne fremtidig vil væ- re at fastlægge i overensstemmelse med ovennævnte punkter- Hvørji eru so hesi punktini? Skriv að á maskinu fylla tey nóg illa eina foliu-síðu. Hetta var altso tann nýggja rættskrivingarbókin, henda nevndin eftir mong ár fekk greitt úr hondum. Eitt er nú tað, at hon er ikki stór. men verri er tað, at í henni finnast reglur, sum beinleiðis sjálvt fyri ein 0-mann Hammershaimbs eru skeivar og avgjórt eftir rættskriving. Punkt 20 í hesum nýggju rætt- skrivingarreglum er soljóðandi: »eingin (ongin) verður loyvt at skriva við ei ella o í ollum føll- um.« So. tad halda tit bera til at skriva eingin við ei í øllum føllum !! Tað kunna vit. sum bert hava lært mál til húsbrúks. síggja ber ikki til. Tað er ímóti ollum mál- og ljóðreglum at siga ella skriva: eingan, eingum ella eingar. Vit vita so mikið. at í (j) í bending aftan fyri ng (nk), hvar upprunaligt sjálvljóð framman fyri var e. hevur í føroyskum gjørt e-ið til ei. Beinan vegin i-ið fer burtur úr bendingini. kemur o framman fyri ng (nk)-Farið ikki og innførid ei i mål okkara, hvar tad als ikki eigur heima. Fi-id orsakad av i (j)-bend- ing kemur tyduligast fram í úttaluni í Nólsoy og eysturbygdunum í Sand Oy. Norðan fyri Steingina, Kaldbaks- fjørð og Vestmannasund, vita vit. er einki ei í føroyskari úttalu, men her fellur ei saman vid 9y. Her norður kunna vit ofta týðuliga hoy- ra einki úttalað sum oynki, helst tá ið drigið verður á orðið. Eisini punkt 2a í reglunum frá skúlastjórnini ljóðar merkiliga. Her verður ví sagnordunum loyvt at skriv a annaðhvort o ella ei (sum nú) í navnahátti. nútíð. bodshåtti, ynski- hátti og fyrra lýsingarhátti (flongja ella fleingja. flong, flongið ella flong fleingið o. s- fr.).« Hetta er heldur login ordbering, ti ei-ið kann bert koma inn, táið í (1) kemur aftan fyri ng; t. d. kann boðsháttur í eintali aldri fáa el. Annadhvørt — man rættskrivingar- nevndin hava ræðst i-regluna, ella hon hevur ikki kent hana. Enn hevur reglugerðin frá skúla- stjórnini = innfórt eina bendingár- broyting. sum vit vita hevur verið hildin fram sum ynskilig á okkara studentarskeidi, sum jú er o-manna kelda. Her verður nú loyvt at skriva tey kallkynsorð, sum enda við -ari, bundin í hvønnfall við -arin í staðin fyri vanligt -aran, t d. eg sá skip- aran, nú loyvt skiparin ein nýggj regla við veikt bend kallkynsorð. Tvífalt hjáljóð í orðstovuni setur skúlastíórin = eisini nýggjar reglur fyri. tá hesin stovnur fær nakað SOSIALURIN TRYGGINGARSAMBANDID | | FØROYAR telf. 1086 telf. 1080 Føroya Kriggstrygging . Føroya Brunatrygging.. Vit Føroya Sjóvátrygging ...telf. 1086 | Foroya Vanlukkutrygging telf. 1721 tryggja: Bátar - skip - voru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o. a. Foroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging FÆRØSK MARGARINE Vita No VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT ella Má Skipafelagið Føroyar TELEFON Tórshavn HAFNIA - LIV FINT PRODUKT AE 1225 Bidid um tilboð uppá lívstrygging hjá staðarumboðs- monnum okkara fyri hovuðsumboði í Foroyum TRYGGINGARSAMBANDIÐ FØROYAR Tinganes, Havn, tlf. 1080 inspektor JOHN SIVERTSEN aftan i sær. Av stovninum ill t. d. skal illska eftir hesum reglum verða skrivað bert við einum 1, men ill- skapur skal hava tvey |. Hetta skal vera málslig vísind og lættari hjá børnunum at fata. Alt hetta virkar sum málsligt putl og pilk, sum tå menn pilka klípini út úr eini grótgrund, ið stórur bygn- ingur skal standa á. Har eru yvir- høvur eingi heildarsjónarmið. »Børns leg med tændstikker.« Ødrvisi er at lesa dr. J. Jakobsens broyting i »Færøske Folkesagn og Æventyr.« Har sæst, at målfrøding- ur stendur aftanfyri. So kann ein —. WWW... det sikre havn i Havnardali, tlf. 1721 vera ímóti hansara broyting ella | fyri henni, sum ein vil. Hon fekk | í hvort fall onga undirtøku. Vit fingu Hammershaimbs rættskriving, og hon er eisini gjørd við skili, sum ikki hvor skúlalærari eigur at kunna loyva sær at broyta, áðrenn hon veruliga hevur staðið sína roynd í skúlum okkara. Hesir o-menn, sum nógvir eru lærarar, ganga og renna eftir sínum egna skugga, og skuggin er teirra ringa samvitska um kunnleikan í føroyskum í skulum okkara. Teir | gera seg tå inn á skrivingarlagid. | pilka vid tad, og hvadna verri verd- Í 28. mars 1959 ——————BR A —/—"—B8W—IN—}—I—øV— ur úrsliið av royndunum í skriv- ligum føroyskum. Hopleyst at fåast vid, sigur onkur, og hendan vón- loysiskenslan er okkara storsti tjóð- skaparfíggindi í løtuni, nógv meira drepandi enn oll fyrrverandi bein- leiðis måtstøda. Hetta = málpilkið, sum Før- oya skúlastjórn hevur tikið undir við, er eisini størsti tvørleiki fyri føroyskt orðabókaarbeiði, og tað leggur seg enntá í vegin fyri ødrum. sum skrivað verður á før- oyskum. Hví hvarv t. d. tíðarritið »Vardin«? Er ikki stundin komin nú, tá skúlastjórnin eigur at taka sítt rund- skriv frá 12. maí 1954 aftur kunngera skúlunum, at Hammers- haimbs rættskriving er tað staving- arlag, oll undirvísing í føroyskum eigur at byggja á. so af teir menn, sum eru fúsir og førir fyri at gera eitt arbeiði við føroyskum máli. fáa arbeiðsfrið? og = () Louis Zachariase p Ein fyrispurningur í 14. húskallar handilsins.« Eg loyvi mær at spyria 14. sept. Hvorjir eru so teir føroysku fiski- menn, ið Erl. Patursson grammur at fáa til Íslands á hverj- um ári, húskallar hjá? Húskallar eru húskallar uttan mun til. hvørjum teir eru huskallar hjá. Og annars má eg siga, at eg skilji íkki, at orðið húskallar í dag verður nýtt í niðurstandi týdningi. Teir eru væl eins góðir samfelagsborgarar nationaløko- nomar og fiskimannafelagsskrivarar Fiskimadur. »Føroyingar monopol- sept. lesi eg: grønlendska er SO og Um Utvarpid Í »Nordlysinum« 25. mars stend- ur hetta ørindi, sum vit vóna, teir ikki taka okkum illa upp, at vit loyva okkum at endurprenta: í Norðdepli hvarv 14 Í spritt, útvarpið tað blásti upp sum dyna ms“ men tá í Havn teir sláa landsins hægsta mann, tá tiga teir mín sann! Eykaaðalfundur HAVNAR SJÚKRAKASSI. fluttningskassin og begravilsiskassin hava eykaaðalfund í N.LO.G.T.- húsinum mánakvoldið 6. mars kl 20.00 við hesi fundarskrá: Sjúkrakassin. Broytingar í 8 11. nr. 22. & 8, nr. 4 a, $ 8. nr. 6, $ 8, nr. 7, $ 8, nr. 9 og $ 9. Fluttnineskassin. Broytingar í $ S, 1. stk. Begravilsiskassin. Broytingar í 8 7, |. stk. Havn, tann 23. mars 1959. Formadurin. Ungt fólk fær pláss á skrivstovu okkara sum næmingur frá 15. apríl. Sjálvskrivað umsókn verður at sende skrivstovu okkara áðrenn 4. apríl. Havn. tann 23. mars 1959. Havnar Sjúkrakassi.