leygardagur 27. juni 1959síða 4

SOSTALURIN 27. JUNI 1959 - FYRIVARNIÐ, IÐ IKKI VIRKAÐI 1955-sátmálin man vera størsta mistak, ið gjørt er í sjómarksmálinum; men tibetur eydnaðist tað núverandi landsstyri at fáa sáttmálan avtiknan. Hetta glør- di, at vit verunliga fingu 12 míla markí staðin fyri 3 míla mark og sáttmála- tíðina stytta frá 12 niður í 3 ár. Eftir áheitan skulu vit her endur- prentað tað landsstýrisflokkar heftu »fyrivarnid«, ið tåverandi uppi såttmålan. Lesarnir siggja herav, at hetta fyrivarni onga nyttu var til. Tað er soljóðandi: »Uttan harvið at ganga við til nakað, okkara søguliga rætt- indi og rættindi eftir millumlanda landi til rúmari fiskimark Førovum samtykkir . løgtingid landsstýrisins upp- skot til såttmåla vid ríkisstýri við undantak av 3) (t. e. trol o. 1. í føroyskari havn), men undir ti foråtseting at danska rkisstýri vil ge- ra stig til Bretland um nýggja viðgerð, um so er og so skjótt grundarlag viðv. fiskimarki eru samtykt- millumlanda ella í bilateralum skipanum, sum sum skerja kann undir bretska rætt til at bóta 3 tingingar við ar á (tveggja millum) hug. kot landa >TIMESK. Ein limur av bretska undirhúsinum hevur sett uppskot um, at stjórnin skal nationali- blaðið >TIMESK. Í uppskotinum verður sagt, at enda- málið við nationaliseringini av blaðnum er at geva ti størri frælsi undir einari leiðslu og at gera blaðið »meira virt og Arbeiðaraflokkinum í fram sera hitt heimskenda meira ålitandi.« Uppskotið nevnir ikki onnur blød bara »Times«, tí blaðið undir sleyginum móti uttanríkisráðharranum Selwyn Lloyd hevði >villieitt Bretland og allan heimin,« við at bera tey tíðindi, at Sel- wyn Lloyd skuldi leggja uttanríkisráð- harrastarvið frá sær. Somu løn fyri sama arbeiði. Tey í arbeiða í bankanum, og kvinnan. Tey handa pening út og inn um bankadiskin, akkurát maðurin gera sama ar- beiði; men tá tey fara eftir lønini, fær maðurin hópin meira av peningi enn kvinnan. Soleiðis gongur á øllum økjum. Kvinnurnar vera stórliga undirløntar, sjálvt um tær útinna sama arbeiði eins skjótt maðurin alheimssamskipanin av øllum væl, virdiliga og sum ILO verkafólki hesum hevur lagt til brots fyri at koma órættvísi til lívs. Í Noreg, har javnadarmenn luta, ætla teir nú at skráseta við lóg, at Dan- (fyrr hava reinan meira kvinnur og menn fáa somu løn. Í mark hevur Landsorganisationen De samv. fagforbund) gjørt av at seta hetta sama fram sum eitt høvudsmål, tá farið verður undir nýggjar sáttmálasam- ráðingar. Vit nevndu bankarnar, har er tó tað hent í Danmark, at í hesum yrki somu løn í fáa nú kvinnur og menn Danmark 4 á tjóðveldislistanum Keyp- Fid- ymiskar Herfyri var nr i Nordovum til seinasta val í mannahavn. Har hevði »Berlingske ende« samrødu við hann um spurningar, og komu teir eisini inn á loysingina. Tá hann varð spurdur, um høvdu givið Føroyum størri sømdir. enn såttmålin gevur, um so er, at tær vóru galdandi i løtuni.« Få somu menn, sum henda sáttmála gjørdu, drógu hetta fyrivarnid fram. tå Ísland setti sitt mark út, so skilja øll, ikki virka, tí Ísland setti ikki sitt mark út eftir altjóðareglum og at hetta kundi ei heldur sambært sáttmála við annað land hann var loysingarmaður svaraði hann blaðmanninum aftur: »Jeg er løsrivelsesmand, men ikke for- benet løsrivelsesmand.« * Hvat vil fólkaflokkurin? Tað veit flokksmenn fólka- hava eingin, heldur ikki sjálvir; men vit ein- hent um teir 1943 fingu fyrsta, teir støk dømi um, hvat vildi tingi. Í Tað gjørdu á tingi, var at seta uppskot um at stórreiðararnir skuldu fáa allan skattin afturgoldnan, id tå var lagdur í grunnar av tinginum. fingu meiraluta á teir 12 menn valdar. tann MONTAIGNE: Vit stákast ofta við annara manna hugsan og vitan, men gloyma at gera alt hetta til okkara egna. Vit líkjast einum manni sum treingir til finnur hann eitt stórt og vakurt bál, verður sit- eld og fer til grannan har andi og vermir seg, men gloymir at ta- ka eld heim við sær til sína egnu grúgvu Danmark — Svoríki. Landskappingardystur var seinasta sunnudag í Idrætsparken í Kø- benhavn millum Danmark og Svøriki. Hann endaði vid 6-0 til Svøriki, og er hetta størsta tap. ið Danir nakrantíð ha- va havt mótvegis Svoríki. Landskapping- seinasta ardystir millum hesi lond hava farið fram síðan 1913. Á fyrsta sinni taptu Sviar 8-0 og einaferð seinri hava teir tapt 10-0 Í gjár var landskappingardystur mill- um Danmark og Ísland í Reykjavík. TR veitst tu SS AT fólkatalið í heiminum er nú 2.800.000.000. Mesta fólkatal hevur Kina, 640 milj., India 400 mili. So- vjetsamveldid 200 milj. og USA 170 milj. Yvir 50 milj. Vestur- tyskaland, Ongland, Indo- nesia og Pakistan. hava Japax, AT meira enn helmingurin av fólki- num býr i Asiu og bara 14 pst. í Europu AT fólkatalið veksur vid 45 milj. um árið, t. v. s. 5000 um tíman ella 85 um minuttin. AT Bretland, Malta og Bermuda hava meira enn kv. km. Holland, Belgia. Formosa og Porto Rico yvir 250, Kanada og fsland bara 2 og Sa hara, Grønland, Alaska og Australia ba- ra Í uppá hverja kv. km AT í Europu búgva 84 á hvørji kv. km og í USA 22. AT flest børn verða fødd í Afriku og $00 íbúgvar uppá Latínameriku, meðan talið er lægst í Furopu og Suðurhavsoyggjunum. AT fødingartalid er 34 uppá hvørjar | 1000 íbúgvar fyri allan heimin. Í Gui- neu í Afríku er talið tó 64. AT barnadeyðiligheitin er minst í Svo ríki. Íslandi og Hollandi, bara 17 av hvørjum 1000, meðan tað i Norð- Rho- lesiu doyggja 259 av hvørjum 1000. AT i 17 londum er mðallivialdurin farin uppum 70 ár. Stytsta livialdur hava Indiubúgvar, bara 32 ár bæði fyri kvinn- ur og menn. AT medal giftingaraldurin er 24 fyri kvinnur og 27 fyri menn AT hjúnarbandið ér gott fyri heilsuna; tey giftu liva longri enn tey ógiftu TAÐ ER VERULEIKI: AT tað i tingsetuni 1986-57 eydnaðist JAVNADARFLOKKINUM at meiraluta fyri uppskotinum um 6 TÍMA VAKTARSKIFTI trolarum, vinna umborð á hóasí reiðararnir og tåver- andi landsstýri av ollum alvi royndu af forða fyri at málið varð framt. fønn jun re unum Moannt ao huat Un ne ol JULI: 2. til minnis um Svithum bi- skupp i Winchester. — 6. OKUSÓL 8. SELIUMANNA, til minnis um heilagu Sunnuvu, sum umkomst á Seljuoynni. — 20. MARGRETU — MESSA, til minnis um Margretu, heilaga kvinnu í Antiokiu. — 22. MARIU MAGDALENUMESSA. — 23. HUNDAÐAGARNIR byrja. — 25. JÁKUPSMESSA, til minnis um Jákup apostul, son Sabedeusar. — 29. ÓLAVSOKA (fyrra), til minnis um deyðadag hins heilaga Ólav kong. * MALTA er gitin oyggj í Meðalhavi- num. Aftrat henni koma oyggjarnar Go- zo og Comino — 316 kv. km. við 320.000 íbúgvum. Um Danmark var líka tætt fólkað, skuldi har búð 45 milj. Karl V gav Johanittarriddarunum oynna í 1530, tá teir vóru riknir av oynni Rho- dos. Napoleon Bonaparta hersetti oynna; men fólkið gjørdi uppreisn og fekk stuð- ul frá Bretum, ið fingu oynna til ognar í 1814. Undir seinasta heimsbardaga varð oyggin bumbað í 900 dagar og 6000 hús vórðu løgd í sor. *x Lýsing í amerikanskum blað: »Okkara trykkknappar halda líka leingi sum pyramidurnar í Egyptalandi.« *x 5 spurningar. I. Hvat er Jóansoka til minnis um? 2. Pæturssøka: nær? til minnis um? 3. Hvørjir hava verið løgmenn síðan 1948? 4. Hverjir hava verið landsstýrismenn síðan 1948? S. Hvussu nógvar telefonir vóru í Klakksvík 1907? (Svar aðrastaðni) x BARNAMATUR Donsk yrking: Alle de uvorne unger de råber om kap, så det runger. De hyler og skriger og hviner og farer omkring som kaniner. De ruller om hjørnet på skøjter og piber og pifter og fløjter. De tegner med krit på stakittet, selve huset blir malet og hvidtet. De skinger og skogrer og skriger Hør efter hvad er det, de siger? » hvis ikke det passer den herre, MEMEL | sá find ham et sted, som er — værre!« (Børge Kaae) x GÁTA. Bókstavirnir í miduni eru tikn ir burtur. Finn teir. Lisnir niðureftir verða teir eitt mannsnavn. KO — UR SV — RT MA — IN UL — IN *x KRUSCHEV og HC. Tá H. C. Han- sen var á vitjunnarferð í Ruslandi, druk- ku teir skål Kruschev og hann. Hverja ferð Kruschev hevði tømt glasið, vendi hann tí, helt tí uppi yvir høvdinum og segði. — Gævi tygum fingu so nógv vón- brot, sum tað eru dropar í hesum glasi- num! So vísur var hann í at hava tómt glas- ið nóg væl. x VÆL GJØRT. Fyri 200 livdi maður í Yorkshire í Onglandi, ið kundi millum nøsina og høkuna x VÍS ORÐ: Ungdómurin nú á døgum er meira bersøgin enn ungdómurin var áður í tíðini. Hann syndar eisini meira opinlýst enn vit gjórdu. *x 5 spurningar: árum síðan halda eitt peningastykki Svar uppá 1) føding Jóhannes doypara. 2) 29. juni, til minnis um blóðvitnisdeyða Pætur og Paulus apostlar. 3) Andreas Samuelsen, Kr. Djurhuus og P. M. Dam. 4) J. P. David- sen, Kr. Djurhuus, L. Zachariasen, Th. Petersen, R. Long, H. Djurhuus, Jákup Jensen, Edv. Mitens, N. W. Poulsen. S) 4. *x Læknin: Anda djúpt inn og sig 3. firðir 9. *x — Maður mín er í Egyptalandi og leitar eftir hieroglyfum. — Á ja, men eru tygum ikki bangin fyri, at hann verður bitin? *x HVÍ SLUPPIR ERU KVENKYN. Hví siga vit hon um eina slupp? Tað er tí: — at kvinnan manninum; — at eins og kvinnan tola tær ikki ofta tekur ræðið av at yvirlastast; — at tær eru so dýrar at rigga til; — at tær mugu málast ofta fyri at halda seg snøggar; — at eins og kvinnan skifta tær navn, tå tær skifta eigara; — at tær hava verið orsek til, at mang ur maður er burturgingin, — tær hava eina vaggandi gongd; — at tær kosta meira at halda, enn eigarin er nøgdur vid; — at tær mugu hava ein mann at stýra sær! *x at halda SOSIALIN! at keypa SOSIALIN! at lesa SOSTALIN! MINNIST TIL: Fremtidens oliekamin med den geniale BREESE BRÆNDER giver Dem VALDEMAR LUTZEN felf, 1020 Thorshavn