týsdagur 5. mai 1959síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
NR. 19 2.
MAI
32, ÅR
19,9
1. MAI - fylkingardagur arbeidaranna
Kring um allan heimin gongur arbeidarafjøldin skrådgongu hin 1. mai; men
Kki hevur (að reidiligu eydnast føroysku arbeidarafjøldini at skipa håtidarhald
av sama slag sum i útheiminum.
umleið 70-80
Norðanlond-
mai við kravgong-
Tað ár
síðan
mugu nú vera
arbeiðarafelggini í
halda 1.
teimum
um fóru al
um kring um í ymisku londu-
num. Heita hevur verið gjøri higartil;
men nú i ár hendi tó, at røddir vóru
frammi í Keypmannahavn um at inia
sjálva skrúðgonguna fara og bara halda
min mikla fundin í >Fælledparkena.
Hetta
og var
uppskot møtti miklari mótsígðu
felt
bejdernes
av einum meiraluta í yAr-
Fællesorganisation« Henda
skrúðgonga hevur allar dagar verið eitt
talandi prógv um mátt og megi, sam
hald og sigursvilja arbeiðaranna.
ikki
vegis, at føroyska arbeidarafjøldin hev
til nakað
Dagurin hevur higartil ikki verið
Enn eru vit komnir so langt á-
lagt rættis stórri håtidar-
úr
hald
so mikið sum heilur arbeiðsfrídagur. Nú
verður ikki arbeitt meira enn til mid-
ags; men hin parturin kravgongur-
nar er ikki komin vid enn. To skal
vidmerkjast, at arbeidarafjøldin å Tvør-
100.000.000.000
hundrað
milliardir
eitt myndir.
Myndir av vold, sadismu, slagsmál-
um, morðum og bardagum við Fa-
Dragos og einari
tomet, Tarzan,
rúgvu av smærri lagsbrødrum.
Blóð í streymum, kvinnuskriggj úr
dinglandi beinagrindir,
knivastingir, giftgass
skot eru undirspælið í
>Nú skalt tu doyggja títt bartrog.«
Hetta er andlig fødi, ið bjóðað verður
myrkrinum,
og revolvarn-
stílinum:
svenskum ungdómi á hvórjum ári. Ein-
ki Norðanlond-
um
mætari er statt í hinum
Føroyar froknaður.
og
at
Hesum óhugnaliga sálardrepandi
lasnaði ætla nú koma til lívs.
Norðanlond hava ti sett sær fyri í fyrs-
brúka 50.000 kr. árliga í
litaðu blóðunum.
menn
tu atløgu at
bardaganum moti
SOBIALLOGGAVAN
Tingsamtyktin um FOLKAPEN-
SJON AVLAMISPENSJÓN
størsta ið
er
og
sosiala framstig, henda
kann núlivandi ættarliði.
Hetta eru mikil framstig, ið
wlomnum er nú
ið
Gomlum og
eru
að tey bestu livilikindi vinnast
Íramvegis
ið
kunnu løtuni; men eftir eru
týðandi tættir í sostallóggávuni tørva
ábetur. Javnaðarflokkurin hevur i stev
at fáa alla ta føroysku sosiallóg
10
u sim
gávuna á hædd við t besta í Norðan-
londum, og nú hevur landsstýrið gjørt
lir
ert {Í gerå |
x
av at fara undir tær kanningar, ið neyð
Ugar
skipan
samband við hesa n
Her verður talan um einkjubarna-
einkjustudning,
vanlukku-
barnastudning,
til kvinnur,
stunding,
studning stakur
tryggingarlogini og fleiri tættir av sama
slag
Ein
gávu er
sosiallóg
Tad
nú langt síðan hini Norðanlondini fingu
serstakur táttur í allari
arbeiðsloysisstudningur. et
greitt hetta mål enn er einki hent
hjá okkum. Hetta má gerast samvinnu
v10 rbelðaraielðgini og arbeiðseevarar
oyri við hvert hevur hátíðarhildið dag-
in á sama hátt sum í útlondum. Við
hvørt hevur eisini Sosialurin givið út
serlig 1. mai-blød við heilsanum frá
ollum landsins verkafeløgum.
Eisini her eiga vit at gera eins og
starvsfelagirnif í útheiminum fylkj-
ast og gera dagin til ein sannan hátíðar
dag, teirri arbeiðandi fjøldini til menn-
ing og til fullan sigur!
nar, men vonandi verður eisini líkindi
til at fara undir hetta ovurstóra mål, so
arbeidarafjøldin verður at hava nakað
at halda seg til, tå arbeiðsloysi leikar á
Uitanbiggjajør0din.
Í Dagblaðnum skrivar ein yuppsitaric
og í Sosialinum ein »jardaleysur« um
uttanbíggjajørð, ið teir lovprísa so
nógv. at tann, ið ikki veit betur, má
halda. at tað er ort, um løgtingid nemur
við hetta eyma mål. Verunleikin er nú
einaferð ein heill annar, enn hesir vilja
Uttanbíggjajørð ein van-
teir, sum í bygdini búgva.
og
lítla
meðan ognarmaðurin í
vid ágóðanum. Ein orsøkin til at fólkið
uttan-
vera við er
lukka
Teir
byrdunum
fyri
knossa undir
og
stórbygdini
mugu knógva
løn.
fer
fyri ofta onga
er júst
slíka
eftir
rýmir av smábygdunum
armóð,
til.
bygdamenninir fáa
einki. Tá
um
bíggjajørðin. Hon skapar
at har verður einki at vera
Annadhvørt = mugu
allan ágóðan ella ið sjálvt
vána
kunnu
nøkrum
storbøndurnir gremja seg ar-
og inntøkulikindi,
hesir tá fáa uppsitarastarvið av
til slika
beids- hvussu
rakgyllum eina paradístilveru?
Fad man undra fleiri enn meg!
Bygdamaður.
Hin heimskendi, ungverski fótbólts-
leikarin Puskas leikar nú í spanska
landsliðnum. Týskarar og aðrar tjóðir
vid siga nú, at teir íkki vilja leika
landskappingardyst móti Spaniu so lein-
gi Puskar er við i landslidinum. Puskas
er tiltikin illsintur. Undir landskapping-
ini í Wien millum Spaniu og Eystur
ríki legði hann eftir einum evsturrisk-
um leikara. ið var dottin og sparkaði
hann illa í andlitið. Aftaná hevði poli
tiið nóg mikið við at verja Puskas móti
teirri stóru mannfjøld, ið vildi hand-
bera hann
veitst tu
LE
—
AT hungur og hall er tað einasta,
ið bjóðað verður einum føroyskum
arbeiðara, tú ið arbeiðsloysisins
forbannilsi = leikar á, meðan ein
danskur arbeiðari fær 54 kr. í ar-
beiðsloysisstuðuli um vikuna.
AT bønini í einum skúlaklassa í Jøn-
købing í Svøriki hava lovað ikki at eta
slikkari í eitt ár, fyri at læknarnir kun
'u kanna eftir, hverja ávirkan hetta
hevur á tenninar
AT heimsins norðasti viti, er Linne-
vitin á Spitsbergen
i
í
H
|
;
AT mýggjabitin undir flogi flytir
veingirnar 15.000 ferðir upp og niður
um minutlið.
AT í Svøriki eru í meðal 30 bøkur
uppá hvert húski.
AT samanlagt eru kanalirnar í Pret-
landi 3950 km.
AT eitt Moskva-blað sígur frá, at tað
vóru Russar, ið funnu uppá
golf.
AT sild bara livir í norðara helmingi
jardarknøttinum.
AT íað kostar 28 kr. um árið at hava
at s pæla
av
telefon i New York. Innlegging og inn-
anbiggjasamtalur eru ókeypis.
AN GR
Hfj "Hi
HU
MUD
Manot on hvat
)
tee
HVAT KOSTAR KALDA KRIGGID?
Seinastu 11 hevur USA latið
16.000 milj. til lítið framkomin
lond. Í 1954 komu Russar uppí part og
hava síðan latið 1728 milj. dollar.
Tølini niðanfyri vísa, hvat hvort hev-
árini
dollar
ur latið, umroknað í dollars:
USA. Sovjet.
Jugoslavia 402 milj 163 milj.
Syria 195
Irak 10 — 137 —
Iran 153 3
India 954 304
Turkíið 431 13
Egyptaland 22 311
Nepal 14 13
Yemen 42
Abbesinia 45 - 2 —
Afganistan 62 116
Ceylon 32 58
Burma S8 34 -
Indonesia 143 184
Cambodja 125 34
49 børn gjørdust faðirleys, tå »Hans
Hedtoft« først vid Hvarvid, og fleiri
eru aftrat. »Grønlandsfonden«
tekur nú lut í uppaling teirra faðirleysu.
x
komin
5. spurningar.
1. Nær var telegrafurin til Føroya opn-
adur?
2. Hvat vórðu Kirkjubeastólarnir seld-
ir fyri?
3. Nær komFøroysk-danska orðabókin?
4. Hvussu langt eru tonsatungir
steinar skolaðir?
upp
S. Hvussu langt er frá Noreg til Før-
ovar?
(Svar aðrastaðni)
x
BARNAMATUR. Pætur før til hand-
ils. Hann hevði tjúgu kr. vid sær og
skuldi keypa kjøtbollar og fiskabollar
fyri pengarnar. Kjøtbollarnir kostaðu 3
kr. dósin, fiskabollarnir 2 kr. dósin
Hvussu nógv fekk hann av hvørjum?
x
Alexi Surkov, skrivarin i russiska rit-
høvundafelagnum um Pasternak:
Pasternak var vitleysur, óhoviskur
og ósannur í skaldsøgu síni. Hann skriv-
um okkum sum vóru
vit villdjór. —
— Rithøvundafelag okkara hevur fing
ið fleiri brøv og fjarrit nú, enn vit
fingu í samband við hendingarnar í Un-
garn fyri 2 árum síðan. —
Menn duga ikki so væl at ljågva sum
kvinnur, men teir ljúgva oftari enn tær
12
um dagin, meðan kvinnurnar klára seg
við
koma
ar kommunistar,
brúka einar "10 »hvitar« lygnir
helvtini av hesum Hesi tíðindi
psykologisku deildini við
Wien
*x
ferðamaður
frá
lærda skúlan í
Amerikanskur spurdi ein
Russa, hví teir ikki gjørdu tyggigummi
í Ruslandi og fekk til svar
— Vit kommunistar halda tað vers
oproduktivt at tyggja nakað og ikki
svølgia -tað.
x
ØL — ØL — ØL. Nidanfyri verdur
sagt frå, hvussu nógvir litrar av øli, ið
druknir verða uppá fólkið um árið i
nevndu londum: Í Belgiu 140,9, Bret-
landi 81,8, Vesturtýskalandi 72.7, Dan-
mark 68,2, USA 59,1, Sveits 50. Sveríki
27,3, Noreg 22,7, Hollandi 18,2, Fin-
landi 9,1, Italiu 4,5.
Í Sveríki verður drukkið mest av
brennivíni, 5 1 uppá fólkið — í Frak-
landi mest av víni — 95,4 | uppá fólkið.
x
UM NÝFOÐINGAR:
Lat tað vera sagt:
— Tað er ringt at siga nakað um ny-
fødingar.
— Ein noyðist at siga nakað um ný-
fødingar.
Fólk siga:
Tit
— kunnu vera lukkulig at eiga
eitt so væl skapt barn.
Fólk meina:
— Tað var tykkum eitt beista held,
at tað ikki varð ein kenguru.
Fólk siga:
Sum hon (hann) hevur søta nes.
Fólk meina:
— Men hann hjálpi mær, OYRUNI!
Fólk siga:
— Hann (hon) líkist mammu sími. —
Hann (hon) líkist pápa sínum.
— Hann (hon) líkist einumhverjum
øðrum nyfødingi, og teir líkjast allir
apukattum.
*x
Tað finst einki verri enn fólk. ið
halda seg hava rætt í øllum og so
verunliga hava rætt. tå til stykkis kemur.
*x
Hvat gjørt verður við fót-
bóltin, tá hann brestur:
AMERIKUMENN tveita hann burtur
RUSSAR gera tvinnar hálvsólar burt-
ur úr honum.
FRANSKMENN klaga til fabrikkina.
ONGLENDINGAR selja hann til
autografsamlarar.
ITALIENARAR deila dómaran.
TÝSKARAR fáa sær hendur á hond-
bók um leðurumvælingar.
SKOTTAR geva uppat at spæla Fót-
bolt.
*x
Prévtøkan var lokin, og ímóti morgni
skuldu studentarnir fara heim í egnum
bili. Tá letur í einum:
Tú, Jens, tú mást koyra. Tú ert
ov fullur at syngja.
Orson Welles sigur:
Livsins trý forbannilsi eru kalt kaffi,
flógv champagna og illfør konufólk.
Pápi, hava maðkar hala?
Ja, góði, tað er í grundini tað ein-
asta, teir hava.
Svar uppá 5 spurningar: 1) Olavsøku-
dag 1906. 2) 200 kr. 3) 1927-—28. 4)
33 m 5) 602 km
TAÐ ER VERULEIKI
AT fyri 2 árum síðan vóru allir flokkar
á tingn uttan JAVNAÐARMENN
fólkapensjónini; men at fólka-
pensjónin nú er einmælt samtykt av
øllum flokkum vid 29 atkvøðum fyri
ímóti
og ongeri ímóti.
a
Setið lýsing tygara
Í
SOSIALIN