leygardagur 31. oktober 1959síða 4

Nr. 44 SOSTALURIN 31. OKTOBER 1959 32, ÁRA FLOKKSBÝTIÐ Í ÍSLANDI SIÐAN 1916 núverandi men Elstur av teimum (javnaðarflokkurin), hann klovnaður. Í sambandi við valið í Íslandi sein- asta sunnu- og mánadag skulu vit her nevna teir flokkar, ið frammi hava ver- ið hesi seinastu åramålini. ALÞÝÐUFLOKKURIN aður 1916. Er 3 ferðir klovnaður 1937 og 1956. 11 hevur hann einsamallur myndað stjórn. stovn- 1930, mánaðirnar var Seinastu FRAMSÓKNARFLOKKURIN, næsta størsti flokkurin, er stovnaður 1916. BÆNDAFLOKKURIN var bólkur, sum í 1934 fór burtur úr Framsóknar- flokkinum, fekk an í 1937 og hvarv. ÍHALDSFLOKKURIN varð stovn- 1924, FRJÁLSLYNDI flokkurin 1927. 1929 gingu hesir saman og stovn- mann vald- men ongan aður aðu SJÁLVSTÆÐISFLOKKIN, ið er størstur av øllum flokkunum LÝÐVELDISFLOKKURIN varð stovn- aður 1953 fekk ongan mann valdan og hvarv. KOMMÚNISTAFLOKKURIN varð stovnaður 1930 aftaná klovning í javn- aðarflokkinum. 1939 stovna kommunist- ar og bólkar úr fakfeløgunum SÓSILA- LISTAFLOKKIN ,og í 1956verdur AL- * = … Ep Ahugskot 750 miljónir bórn í heiminum líða stóra neyð. 900 milj. av undir 15 ár. 2? av teimum líða neyð. 60 pst foreldur, hvors årsinntøka 700 kr. Tey fáa ov lítið at eta og hartil skeivan kost. Hvert ár doyggja 5 milj. av tuberkl um, aðrar miljónir av malariu, 40 mili. hava eygnasjúkuna trachoma, ið endar við starblindni, 50 milj. líða av tí heimsins íbúgvum eru av hesum børnum hava er minni enn oftast ræðuligu sjúkuni yaws og 12 milj. eru spitølsk. Sameindu tjóðirnar veita hjálp til 50 lítið børn milj. børn, men hetta munar ov Harmuligt er at ikki øll kunnu fáa tørvandi hjálp. ti fyri 1,50 kr. ber til at lekja eitt barn, id hevur eygna- sjúku, fyri 15 kr. fæst grødievni at vid- hesi gera ein spitalskan i eitt heilt år, fyri 7 oyru fæst ein skål av ris at metta eitt svøltandi barn og fyri 65 oyru um dag- in ber til at metta eitt algierskt flottar- barn. Síðan 1945 hevur danska felagið »Red barnet« latið eina hálva miljón børn fingið mat, meðan 25.000 børn hava verið í Danmark og fingið heilsu- bót. FRITIDARLØNIN. Er- fyri líka lítið hevur verið førur at so sum Eitt lendur at bøtt nakað av týdningi um sáttmálar er VISt, Patursson fiskimanna, enn minni hevur hann verið førur fyri at veitt fiskimonnum frítíðar- løn. Uppá henda spurning lógu skipini í vár til miljóntap fyri samfelagið. Margfaldar miljónir kundu farið aftrat, og teir, ið altíð missa mest eru sjálvandi fiskimenn. Stórir inntøkumissir fyri land ið. marknaðartrupulleikar, hall í inum hungur og arbeiðaraheim ið Erl bjóða onga fiskimanna tað og vóru einastu kostir, Patursson og reidararnir høvdu at hava landsins fólki. Stórreiðararnir flokkunum torført hevur gingið at vunnið fram, og 3 ferðir er | I í Íslandi er ALÞÝÐUFLOKKURIN ÞÝÐUBANDALAGIÐ skipað kom- munistum og fakfelagsmonnum, ið rýmd- av ir eru úr javnaðarflokkinum. ÞJÓÐVARNARFLOKKURIN stovnaður 1953 og er minsti flokkur í varð Íslandi. neyð, og Erl. Patursson og hansara menn sita við stórum lónum. Teimum sakaði tí einki. Landsstýrið setti sær tí fyri at fáa í lag eina loysn. Hon kom, skipini vóru loyst, og fiskimenn vunnu fritidarlønina. Tá tú Erl. Patursson brigslar javnaðar- monnum, at vit vilja gjalda fritidarløn- hetta skeivt. Jaynaðarmenn at rindar eitt einasta oyra í lón fyri reiða- ina fyri reiðararnar, so er eru ímóti, landið rarnar. Men bæði hesi ferð og í 1954 er lork- uta framferð KE. Paturssonar orsøkin til, at landið má åbyrgjast miljónpening, ið róttum áttu at rinda reiðaravirkini av einsamøll. Harra blaðstjóri! Gerid so væl at hysa mær hesum fyri- spurningi til bæði tjóðveldis- og fólka- flokkin: Håttvirdu flokksleidarar! Nær hava tit og tá serstakliga fólkaflokkurin, ið hevur stjórnað land- inum í 8 ár gjørt minsta sindur fyri at vinna okkum fleiri havnir og betri veiðu- og arbeiðslíkindi í Grønlandi? Eru tit til reiðar at slíta okkum burt- ur úr dansk-grønlendska rikisfelagsskap- og arbeiðsrættindi, vit eiga har yviri sam- inum og lissa okkum øll tey veiðu- bært ríkisfelagsskapin? tit! Men einki Grønlandsfarari. Svarið nú uttanumtos! + > I LS Lø A | AT fyrsta og einasta, ið funnið er aftur av Grønlandsskipinum >Hans Hedtofta«, ið fórst við Hvarvið 31. januar í ár, er ein bjargingarringur, ið varð funnin í fjøruni við Kefla- vík hin 9. oktbr. AT síðan 1 fessorar, januar 1958 eru 108 pro- dosentar og aðrir lærarar við universitetið í Leipzig flýddir til Vestur- týskalands. AT tað í Aw tónleik. USA eru 68000 skúlaorkest- teimum spæla 23000 klassiskan takast við ur. meðan hini jass og lættari tónleik ikki Kroppshitin fer í staðin AT hundar sveitta Teir hava ongar 'porur í húðini Tad er tí hundar út úr fyri igjøgnum tunguna. so ofta hava tunguna hangandi kjaftinum. AT mera bókahyllarnar í British Museum eru enn 100 km langar og verda longdar við 400 m árliga AT eygnahár menniskjans bert hava ein »livialdur« uppá 5 mánaðir. AT mannalikamið brúkar munandi meira sukur enn vanligt er, tá fólk eru ill ella ørg Vortugisararnar. Tað var á sinni, at Hákun Djurhuus bílegði Portugalstrolararnar uppá lands- rokning. Tá 3,8 kr. hvor, bara skrivað undir ins teir bara Hákun hevði fyrilmaleyst. Síðan tá er rokningin vorðin stórri og stórri. kr. hvor. kostaðu milj men Í dag kosta teir 6,3 milj. Keypararnir skuldu rinda 5,4 milj. kr. fyri hvønn 900.000 kr. minni enn teir kosta, og samanlagt 2,7 milj. kr. Nú biðja keypararnir um meira slátt í alt 2,4 milj. kr. Hvor skal so gjalda hesar 5,1 milj. kr.? av- Hin føroyski skattaborgarin — hin óseki? Ella Håkun Djurhuus — hin seki? TAÐ ER VERUNLEIKI AT hugurin til skipakeyp og endur- nýggjan skipaflotans ongatíð hevur hevur verið so stórur sum nú — undir javnaðarlandsstýrinum. — — Undir fólkaflokksstýrinum minkaði skipaflotin við 5550 tonsum ! ! ! Mangt og hvat NOVEMBER: |. ALLA HALG- ANNA DAGUR (til minnis um allar heilagar menn og blóðvitni. Flaggað verður á hålvari stong til minnis um sjó- lætnar Føroyingar. 11. MORTANS- MESSA til minnis um Martin av Tours, biskup, ið doyði ár 400. 23. KLÆMINTS MESSA til minnis um påvan Clemens I, ið livdi í 1. old. Fyrsti vetradagur (vetra- fjordingsår byrjar). 30. ANDRIAS- MESSA til minnis um Andrias apostul. x NYGGIR PENGAR. Um stutta tíð verða vit at fáa nýggjar pengar. S-kronu seðilin verður gjørdur til mynt á stødd við eina 2-krónu. 2-krónan fellur heilt burtur. l-krónan verður gjørd úr hvítt- Ætlandi S-oyruni og 1- oyruni gjørd minni, 2-oyruni falla burtur. metal. verða eins og *x Sambært russiskar landalærur er markið ikki hava og Asiu Russar markið eystur at ánni Uralfjøllini. Kaukasus millum Europu longur Uralfjøllini. flutt Emba fyri Afturímóti uppí Asiu. handan rokna teir *x VALIÐ Í ONGLANDI. Afturhalds- blød um allan heimin hava frétt seg yvir sosialistaósigurin í Onglandi, men veru- liga var ósigurin ikki so stórur, sum hesi blød gera hann til. Valtølini: 1959 Konservativu 13.750.935 13.310.891 Arbeiðaraflokk. 12.216.166 12.40.254 Arbeiðaraflokkurin havði 46,4 pst. av fekk nu 438. Tapt 2,6 høvdu 49,9 pst. og 1955 atkvødunum og pst. Konservativir fingu nú 49,4. Tapt 0,4 pst. * Seinasta frælsa val í Ruslandi fór fram hin 25. nov. 1917. 41,7 milj. fólk vóru á vali. Av hesum valdu 9,8 milj. kommu- nistaflokkin. *x FLEIRI BILAR ENN BORN. Bilfram- leiðslan í Onglandi er nú eina helvt stórri enn barnafødingarnar, tí hvert 50 sekund verður framleiddur ein nýggj- ur bilur, meðan tað íkki verður føtt meiraa enn eitt barn hvert 100. sekund. *x KHRUSCHEV: Vit skulu ærliga og | | | | | | reiðiliga afíurrinda oll tey lám, vit fáa úr USA. Ja, um vit læntu pengar frá sjálvum hinum versta, vildu vit eisisi rindað honum pengarnar aftur x 5 spurningar. Hvørji eru heimsins long-“>fioll? Hvussu eitur høvudsstadur Persiu? Hvor var fyrstur á Sudurpolin? Hvør er Suðuroyar elsta kirkja? Hvor var Pytogoras? (Svar aðrastaðni). x 1974 gjørdu menn hina fyrstu heims- 22 gjórdust limir Áður var eingin alheims- skipan á hssum øki, bert ÁÐAN postskipanina. lond beinanvegin. einstøk lond høvdu eina SOGA skipan sínámillum. Ser- stakliga illa gekst hjá postmanninum við porto- útrokningunum í samband við brævaskift ið millum Amerika og Europa. Tað var týskarin Heinrich von Stephan, ið fekk skipanina í lag. 1878 varð fundur hildin í París, og tá vóru endaligar reglur gjørd Øll heim- sins lond gjørdust límir uttan Kina, id ikki kom uppí fyrr enn í 1914. *x FLOSKUHÚS. Á vísti eysturtýskt bryggjarí fram fýrakant- fyri hesar fløskurnar ar fyri alheims postskipanini Leipzigermessuni aðar — ølfløskur. Umbodsmadur bryggjaríið segði frå, at lættliga kundu nýtast í staðin fyri múr- stein til húsabygging og legði aftrat: >Byggið hús tykkara av øli! Nú kunnu konur tykkara ikki longur tykkum at drekka øl. Tit siga, at tit eru í ferð við at savna saman nokta kunnu bara tilfar til eini nýggj húsæ. *x Nógv fólk brúka helvtina av tidini til at ynskja sær fing, tey lættliga kundu fingið, um tey ikki brúktu helvtina av tidini til at ynskt sær tey. *x BARRNAMATUR ?—3 S—? ? 5 ? ? ? 3 ? ? 3 5 ? I stadin fyri spurnarteknini skulu tit seta tølini 1, 2 og 4 soleidis at tit tvørt- ur um, nidureftir og horn år horni fåa 15, tå tit leggja tølini saman. % Svar uppå 5 spurningar: 1) Andesfjøll- ini i Sudurameriku - 7000 km. 2) Teheran 3) Roald Amundsen. 4) Porkeris, bygd 1847. S) grikskur matematikari og filo- sofur. *x Fólk stóð í »kø«, tå ein maður royndi at troðka Ein politistur talaði at: Eingin troðkan, tú mást stilla teg seg inn ímillum hini. aftast. Tað ber frammanundan. ikki til, har stendur ein *x Ja, tit halda tað ljóðar bíði við LÆRARIN: men frágreiðingini. einfalt. nú, til eg komi *x Hví grætur tå, lítli mín, spurdi hin gamla konan. , hevur druknað kettling- Tí pápi arnar. Á tað var ljótt gjørt av honum at drukna teir fittu kettlingarnar. Ja. buhu, huhu, hann hevði lovað, eg skuldi sleppa at gera tað. * Hann hevði havt langar fingrar og stóð nú fyri rættinum. Dómarin brúkti ógvu- liga harðlig orð móti hinum ákærda, ið vendi sær móti dómaranum og segði: »Harra dómari, solaiðis talar ein ikki við sín arbeidsgevara.« Eg síggi, at nú fara skógvarnir upp í prísi. Fyrr vóru tað bara lissurnar, ið fóru upp.