leygardagur 21. november 1959síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR Hart gongur neydin å teir Nú aftaná at landsstýrið hevur fingið víðkað veiðirættindi Foroy- inga so munandi í Grønlandi, sum vit áður hava greitt frá her í blað- num, er tað at hoyra, sum tjóðveld- is- og fólkaflokks oddafiskarnir vó- ru stungnir, so leika teir í nú. Henda bøtan av veiðirætti og lík- indum okkara í Grønlandi kom teim so óvæntað eingin teirra hevði droymt um, at Fóroyingum skuldu eydnast at bróta hol á stongsilin í Grønlandi. Fólkaflokksmenn sótu í 8 ár í landsins stýri, men eingin teirra rætti hond frá síðu fyri at vinna okkum okkara nátúrliga rætt í Gronlandi. Men nú veruliga nakað munandi er vunnið á hesum oki um enn ikki á mål nú vita teir ikki hvorj- um beini teir skulu standa á av ødi yvir tann framburð ið her er hendur. Alt gera teir til at vera einkisvert ella nógv verri. enn tað var áður. Teir hava nú rikið stjórnirnar fyri teim ymsu vinnufeløgunum saman til fundar at gera eina »samtykt«. Og skipara, fiskimanna, maskinista og felag- anna stjórnir lata seg reka, og í »sam tykt«, vit prenta her niðanfyri. sýna teir sín óbúnaskap og ókunn- leika um tev mál, teir handfara á fun di og „síggja við eygum frá ødrum,« sum skaldið kvað á sinni. Ella rætt- ari, eru starblindir. Og her er so samtyktin av 19. no- vember 1959. reiðara, motorpassara sum »Felagsstjørnir Føroya skipara- felags og reidarafelags, Føroya fiski- mannafelags, Føroya maskinistfelags og Føroya motorpassarafelags å fun- di í Tórshavn 19. november 1959 ge- ra einmælt hesa samtykt: Felagsstjórnirnar átala harðliga, at feløg okkara heilt hava verið hildin uttanfyri tær samráðingar og sátt- málagerðir, sum hava verið um veiði- rættindi okkara í Grønlandi í ár. Sáttmálin, sum Foroya landsstýri gjørdi við grønlendska landsráðið í Godthåb 28. august í år, loysir ikki teir trupulleikar. sum føroysk fiski- veiði nú er komin út í í 1959 ér veiðimongdin einans 2/3 av veiði- mongdini í 1958 men kann sátt- málin tvørtur ímóti, verður hann før dur út í æsir, koma at gera fiski- vinnu og vinnulívi landsins sum heild stórri skaða enn gagn. Feløg okkara viðurkenna ikki nøk- ur høft á fiskiveidi Førovinga í grøn- lendskum sjógvi, uttan reglur sum settar eru fiskistovninum til verndar, t. d. bann móti troling o, t., og vit krevja limum okkara rætt til at veiða við húki hvar sum helst í grønlendsk- um sjógvi. Sambært lóg nr. 277 frá 27. maí 1950 eigur forsætigráðharri Danmark ar lógarheimild til at áseta undir hvørjum treytum aðrir enn í Grøn- landi fastbúgvandi ríkisborgarar kunnu fáa loyvi til at reka m.a. fiski- veiði í grønlendskum sjógvi innanfyri sjómark. Heitt verður á landsins myndugleikar at fáa úr gildi sáttmál- an frá 28. august 1959 og í staðin út vega Føroyingum óskerd fáskirætt- indi hvar sum helst í Grønlandi, bæði vestanfyri og eystanfyri. Vit spyrja løgmann, hvat hann heldur um hesa »samtykt«. = Hann svarar. at eingin sáttmáli er undir- skrivaður av Foroya landsstýri hes- um viðvíkjandi, og at tað tí ikki ber so væl til at siga hann upp. Men ' grønlendska landsstýrið hevur sam- tykt tey veidi og vinnurættindi, Før- oyingar nú arbeiða undir í Grøn- landi. Tað tykist okkum, og órvað mong um ødrum logið, at teir leiðandi menninir innanfyri føroysku vinnu- lívið skulu lata seg draga eftir oyrunum av nøkrum politiskum upp viglarum, at teir leggja navn til eina so misvísandi og ósanna »samtykt«, uttan at kanna eftir um tað grundar- lag, hon er bygd á, er ein veruleiki. 3. stk. í „samtyktini“ ber í tað borðið at gera fundarmenninar láturligar. So Hon sigur frå, at »såttmålin« vid Grønlendingar um víðkað fiskiøki kann koma at gera fiskivinnuni og vinnulikindum okkara størri skaða enn gagn. Ja, ein hevur varhugan av, at teir vilja kasta landsstýrinum fyri, at veiðan í ár var triðing minni enn í fjør. nr Allir menn vita, at is- og vedur- likindini í Grønlandi vóru út av lagi vánalig í ár. Men tað mátti tó borið illa til at brigsla landsstýrinum hetta eisini. Landsstýrið arbeiðir málvíst fyri at veita Føroyingum somu rættindi i Grønlandi. sum Grønlendingar hava í Foroyum. Tær samráðingar, sum fóru fram í ár í Grønlandi, hava bor- ið so væl á tað borðið, at sjálvt arg- astu = mótstøðumenn landsstýrisins standa púra bilsnir yvir tað, sum vunnið varð á hesum oki, har teir sjálvir ikki bjóðaðu til at royna at fáa nakran bata, tí teir hildu tað vera púra Ogjørligt at vinna fleiri rættindi har. Málið er at vinna fullar sómdir í Grønlandi, og arbeitt verður miðvíst fyri at rokka hetta; men tað gerst ikki við rakstrarópum og øsingum tað kann tvørtur ímóti forkoma mál- inum at út ósakliga undir- bygdar »samtyktir«, ið einans ella fyri meginpartin eru ætlaðar til inn- tøku fyri politiskar øsingaflokkar, ið ongar greiðar gøtur eiga sær at ganga Merkiligt er at at fyrsta navnið, ið skrivað undir hesa »samtykt« er Óla Jákup Jensen, fyrr- verandi landsstýrismaður, sum í síni landsstýristíð ikki rætti hond frá síðu fyri at bóta um kor og veidirætt Før- spjaða síggja. er | ovinga i Gronlandi. Íslendskur trolari á land Mikukvoldið, tá islendski trolarin »Nordlendingur« var farin frå brygg- ju å Tvøroyri, har hann hevdi verið eftir 10 monnum, barst so å, at hann sigldi á land á grynnuni á Lítla Hól- mi, á Trongisvágsfirði, beint yvirav ggjuni. bry Tað bar ikki til sjálvur hjá trola- ranum at koma av aftur men Glyvra sluppin »Minnie« kom til hjálpar og kl. 8 á aftur. morni varð trolarin komin av Hann lekur illa, hevur í hvuksu er 3 hol í botninum. undir maskinuni, ketlinum og oljutangarnir leka. Góðar isfiskasølur Hósdagin vóru tvær góðar sølur í Grimsby. Tað var Borgin, sum seldi 1.236 kit av bátafiski fyri 8.433 stp. og Grunningur sum seldi 599 kit av bátafiski og fekk 4.219 stp. Sjúrðarberg kom ikki inn í Føroyum á veg av fiskiskapi, teir rokna við at hava um 2000 kit og selja beinleiðis í Onglandi, væntandi mánadagin. Brúðleyp: Í dag giftast í Hampen í Jyllandi frúgvin Olga Skovgaard Jensen og Mar- tin Frederiksen úr Havn. Adréssan er: Hampen, Jylland. | Brandpumpurnar hjå tvøråmonn- um måttu takast til hjålpar at halda trolaran lens. —————————— JOlabøkurnar Enn eru tær føroysku jolabøkurnar ikki tað verða so heilt tíðliga, tær koma í ár; men man neyvan fara at útkomnar, og tær donsku eru longu komnar, tær frá Og her er Skær, verið Fynbos Forlag Ved Ein Grønvald og fyrst Julelampens 112 bok, id nógv keypt og væl umtókt i at nevna blaðsíður hevur Føroyum. Frá sama forlag eru útkomnar barnajóla- Den lille Hi- storiebog og Børnenes lille Julebog. bøkurnar: Historiebogen, Datt niður Síðsta leygarkvøld hendi óhapp í Tórs havn. Brynjer Gregoriussen, elektrikari, arbeiddi uppi í einum jarnsteyra á Vagl- inum. Myrkt var, og tá hann hevði loyst leðurreimina av sær og skuldi fara niður úr mastrini, bar hann streym- leiðandi tråd frá einum øðrum steyra, ið lá ov nær mastrini, hann var uppi í. Hann fekk streym igjøgnum seg og datt eftir høvdinum niður á grótkantin á gongubreytini — væl einar 6 metrar. Skallabeinnið brotnaði, og hann varð fluttur á sjúkrahúsið beinanvegin. við ein AFTUR EITT NÝTT FAR Línubáturin, Seglhúsmenn í Klakksvík hava latið byggja í Noreg, skuldi sigla heim til Føroya í nátt. NR. 47. LEYGARDAGIN 21. NOVEMBER 1989 32. ÁRG. Ymist Tjaldur. sum skuldi fara til Keyp- mannahavnar í gjár, fer ikki avstað fyrrenn einaferð í dag. Tað hevur ver ið tarna av veðrið. Nógvur farmur fer við m. a. klippfiskur. Grímur Kamban seldi í gjár í Ong- landi, hann fekk 3142 stp. fyri 571 kassar. Beinir selir ætlandi í dag. Stór spreingivanlukka hendi fyrra- dagin í Jokohama; Japan. Tad var í einari lóðurverksmiðju, vanlukkan fór fram. Fleiri mannalív lótust eins og nógv vóru særd. menn komnir Í Hollywood eru framå málningar. ið fyri 14 árum síðan vóru fluttir úr Italiu til Ameri- ka. Målningarnir verða hildnir at hava virði av 70000 mill. harav tann eini 10 mill.. Hetta er størsta málningarsavnið í nýggjari tíð, ið menn eru komnir framá, har eru m. a. málningar av kendum ltalskum listamønnum sum Raphel og Miche- langelo. Veðrið hevur verið ólagaligt í vik- uni. Í gjár var so sjaskut, at bert Sig- mundur sigldi í rutu. STAKK VIÐ KNÍVI ikki óðum manni svørd,« tóku teir gomlu til: Gev druknum manni knív ella på Tysdagin varð í Havn ein 25-åra gam- al madur dømdur til 4 månada fongsul fotin 12 cm fyri at vid knivi september i år hava stungið ein politist Henda hending fór fram Stungan var 4—3 djúp. og politisturin er ikki arbeidsførur aftur enn Stjórnarskiftið í Íslandi? Emil Jónsson hevur nú sagt starvið frá sær Íslendski forsetisráðharrin Hann hevur sum kunnugt verið for- setisráðharri í minnilutastjórn javn- aðarmanna, ið hevur sitiO millum val- ini og nakað frammanundan. Forseti Íslands hevur tó biðið Emil verða sitandi til nýggj stjórn er skip- að. Menn vænta, at Ólavur Thors, fyrrv forsetisráðharri fer at gera stjórn sæ- man vid javnaðarmonnum, hann er formaður sjálvstæðisflokksins. HAVNAR ARBEIDSMANNAF/LAG hevur flutt skrivstovu sína í nýggju hús Føroya Banka, fyrstu hædd. Húsið, har skrivstovan Vevstovan, kallað, skal verða flutt eystara kaiøki, har limirnir skulu tað til skýli. hevur verið, út á nýta ÉÅÉÅÉÅÉ[ Å [ [AA Å [AAA] AÉA AA AA É AA AA AA AA AAA — Hver man hava skrivað hyrdabrævið »Samtyktin«? - Ta& man helst vera Erlendur Rask. - Heldur tú tað? Tá mátti tað lika væl kunnað verið Tummas Egede