leygardagur 12. desember 1959síða 1

FRÆLSI Fiskiveiða Grønlendinga tvífaldað um 5 ár 57 mili. kr. sum fyribils iløgupeningur fyri at bóta um veiða- og fram- leiðslulíkindini. Saltfiskur er framvegis hovuðsút- fluttningsvøra Grønlands. Í ár vóru útflutt 7000 tons av saltfiski — ein øking uppá 30 pst. eftir 3 árum. Tær fesku og frystu fiskavørurnar verða meira og meira eftirspurdar, og tí verður serligur dentur lagdur á at byggja nýmótans virki at taka sær av hesi framleiðslu. Í løtuni verður fiskur tilvirkadur i 75 ymiskum stóðum í Grønlandi Meira enn 2000 fólk starvast bein- leiðis innan fiskivinnu, og eina 4 500 onnur taka lut í hesi vinnu bara við hvort. Ubyggjanin av nýggjum virkj- unum er byrjað. Í fyrsta lagi skulu 57 milj. kr nýtast til hesi endamál, og ætlanir eru longu nú frammi um enn stórri útbyggingar. Í dag hava teir frystihús og flaka- virki í Christiansháb, Egedesminde, Sukkertoppen og Narssaq og skipið »Sværdfisken« er utgjørt til at kunna nýtast sum eitt flótandi framleiðslu- virki Tað kann vera til hjálp á stød- um, har eingi virki av týdningi eru. Ein veikleika er, at veiduførini ikki eru tíðarhóskandiá Í løtuni eru í Grønlandi 11—1200 róðrabátar, 150 bátar uppá umleið 1,5—2 tons. Tað eru 200 bátar omanfyri hesa stødd, men bert 6—7 bátar uppá 30 —40 tons. Nýggj veidufør eru neyðug. men | OSIALURIN ——— NR. 50. LEYGARDAGIN 12. DESEMBER 1959 JAVNADUR BRØDRALAG 32. ÁRG. A | Átjandi føroyski happadráttur | | Dráttarlisti rátlarisi | fyri 3. drátt, 10. december 1959. Hesi nr. hava vunnið: HUGNALIG JÓL. 20,000 kr. nr ( ÞU så x Nú - koma Klakksvíkingar við 10:000 kr. nr: 201 egna jolablad, Eg havi beint nú lis- 2.000 kr. or 1169 ið tað úr enda í enda. Hetta er eitt ba dm, . 95 gott blad, bædi vakurt og dygda- tey krevja eisini køna manning. Teir 1.000 kr. nr.: 382 gott. Nógvar tekningar. Vit finn: hava ti stovna skiparaskúla í Godt- | 500 kr. nr.: 1096 1234 tekningar 2V | linborg I tz n Fridu håb. Hesin skúli er partvis kostskúli, 200 kr. nr.: 384 628 1556 Zachariasen Fora Dahl Fr ri j : so hann eisini kann taka sær av i 100 kr. nr.: 10 — 23 — 53 — 56 — 78 mesta nøvn, vit kenna frå Fåsl á monnum, ið koma langvegis frá. så pr ged 117 #12 IA Yrkingar, ferdasøgur, småsøgur, týð Eisini trýtur teimum arbeiðsleið- | 217 21 1 im 2 26 ingar, søguligar fråsøgnir. — Her arar, ið kunnu taka sær av dagligu | 02 — %w pe 287 ; 2 : 20 ! finna vit Bernard Brim, Johan Niel- leiðsluni á teimum ymisku virkj- | 7 din #10 9 343 78 | sen, Jógvan Kjølbro y., Robert Jo- unum. Hesar trupulleikar ætla teir 81 #02 ål 414 428 445 ensen, A. Sólstein, J. R. Bjartalíð, at vinna á við at skipa arbefðsleið- | uge sm 3 =D PL ” | Tummas Lenvig, Fischer Heinesen, araskúla. 58 I 805 — So. je #8 558 384 Í Óla Dahl, Andreas Isachsen. Aftur Grønlendskar fiskavørur verða i Í 658 685 17 sd sø so | tað mesta nøvn, vit hava lært at dag seldar til 40 lond. Aftrat salt- | ><< Gå BG bob 951 kenna áður, nøvn, sum longu hava fiskinum er nú reiðiliga komin | 830 840 44 RSS Så em | gjørt vart við seg í bókmentum. gongd á framleiðslu av ymiskum Í 872 874 OA. OR He 908 Fad er ikki rúm fyri her at fara frystum fiskavørum. Av fittliga stór | 916 — 010 921 pe 00 04 | undir hvort petti sær í hesum heilt um tydningi eru eisini reiurnar. Í | 3 — os, 967 det on óði stóra blaðnum, men tað skal vera fjør seldu teir 2 milj. gløs og dósir | 979 — 982 os æt frit . | sagt sum heild, hetta er dygdarverk. av reium. Í 1954 var framleiðslan | 1017 4021 1030 - 1044 ser | Tad eru ting uppi i, sum eru merkt 300 tons, í år rokna teir vid 1000 | 1110 — 1113 1134 1147 1150 | OY, at tann skrivandi er ungur. tonsum. | 1156 1163 vt 1175 1175 Aftur onnur, sum eru búgvin og heil Roynt verður eftir nýggjum mark- Í 1182 — 1192 — 1211 — 1216 — 1222 | K2pað. Jú, Klakksvíkin eigur góðar naðarlondum. Eitt hitt síðsta tiltakið | 1245 1258 1261 1314 1326 kreftur. ) I gleda okkum til, at hetta er at selja turran fisk til Afriku. Í ' 1347 1353 39] 1405 1422 blað í framtiðini skal verða VISSUL fjør seldu teir soleiðis millum 4 og | 1425 1426 1429 1434 1475 jólagestur í Føroyum og ynskja, 3 5000 tons. Tå tey nýggju virkini Í 1487 po is 1541 på tad skal magna at halda tey lyfti, rættuliga vera komin í gongd í 1965, | 1554 1565 1567 1578 1588 hetta blað gevur. rokna teir vid at kunna trifalda | 1602 1603 1609 1619 1620 Far nú og keyp Hugnalig jól. Tað framleiðsluna av harðfrystum fiski Í 1622 — 1624 — 1627 er sjáldan, tú fær so nógv gott fyri eini 4000 tons um árið. | Premian kr 1000.00 fall á nr. 1554. } 50 fåar krónur. Grønlendskir fiskimenn hava gjørt | Fyrivarni verður tikid fyri megu- Hedin Brú. keypssåttmåla um nyggjar båtar | ligum prentvillum. FØLV Í fyrsta lagi 20 tons bátar til reiðu- | Vinningarnir verða útgoldnir beinan- | veidu, | vegin við frádrátti av 10 % Ja, nú koma tær út, hvor eftir | Vinnararnir verða bidnir um at venda | aðra, jOlabøkurnar. »J6lastjørnan« FLAKAVIRKINI GERA LIÐUGT FISKARÆTTIR Soleiðis tekur blaðið »Aktuelt« til í umrødu av flakavirkjum og teirra týdningi nú og í framtidini. Blaðið heldur áfram: Nøkur tøl vísa best tey stórfram- tók, ið gjørd eru í sambandi við fla kaframleiðsluna. Fiskurin verður skorin í nógvum ymiskum støddum, alt eftir sum forbrúkararnir ynskja tað Í dag fer skiljingin fram við ma- skinu. Á A.S. Europa hava teir eina stóra maskinu, ið kann skilja 3600 fløk um tíman í 16 ymiskum stødd- um. So væl verður skilt, at vekt- skeivleikin er avmarkaður til einans at vera frå 0 upp i 8 gram. Á henda hått kunnu matstovur og onnur ti- lík virki fáa júst tær støddir, ið tey ynskja. Á flakavirkjunum hava teir 49 ym iskar skeriakkordir og frå 60 til 90 pakkingarakkordir. Fin partur av fløkunum verdur i dag so nógv tilvirkadur — m. a. dripin niður í deiggj og rullað í rasp — at húsmóðurin einans hevur at pakka upp og leggja á pannuna. Næsta tiltak er í umbúna: liðugt steikt fishsticks. Í løtuni verður hetta bert gjørt á einum virki i Danmark, men um stutta tíð verður hetta heilt vanligt í donskum heimum. Á fiskimessuni var á fyrsta sinni ein flakamaskina til flatfisk. er nakað, ið hevur spøkt í mong ár, og tey seinastu 20 árini hevur javnan verið at hoyrt, at nú hava menn funnið hitt rætta slagið víst Hetta ' av maskinum; men lítið hevur bor- ið til. Henda maskinan er gjørd av fiskaútflytaranum Dyekjær i Esbjerg Hann hevur latið hitt stóra felagið Báder í Lybæk framleiðsluna í hen- di. Menn bíða alspentir eftir hesi maskinu, og í arbeiðsmannafelog- unum bera menn ótta fyri teimum avleiðingum, 15 henda maskina kann koma at hava uppá arbeiðslagið. Tað, sum menn serstakliga eru for- vitnir at fáa at vita, er, um maskinan verður før fyri at skera fløkini full- komuliga benfrí. Aðrir halda, at hin stóra framleidsluøkingin, og alt í sambandi við skiljing, pakking 0, a. vil krevja enn fleiri fólk í arbeiði, — í øllum fórum ikki færri enn tey, ið gerast arbeiðsleys av mekanisering- ini. Flest oll flakavirki verða nú vidk- aði í stórum, og fleiri av hesum kunnu frammanundan viðgera rættu- sær til happadráttarseljarar sínar. Tórshavn, 10. 1959 FOROYA LANDSSTÝRI (happadråtturin). Odnin Um allan Norðsjógvin og ein part av Atlantshavinum og sama um all- an Eystursjógvin hevur ringasta ódn arveður leikað í frá leygardegnum og út í hósdagin. Tjaldur, sum fór úr Føroyum leygardagin kom ikki til Keypmannahavnar fyrr enn á mið degi hósdagin — tað hevði fingið nakað av skaða. Frætt er frá fleiri skipum, sum menn við vissu vita eru burturgingin - og manningarnar sjólætnar. Enn verður sóknast eftir 3 fiskiførum úr Esbjerg, sum einki er frætt frá. hin desember liga stórar fiskinøgdir. Alsamt verð- ur veitt meira og meira av fiski, og nýggju tilvirkingar hættirnar krevja nogvan kulda. Nógv av virkjunum kunnu ikki koma longur niður enn á 15—20 kuldastig, men hetta verður ov lítið, nú viðgerðin verður annar- leðis og krøvini til góðskuna alsamt verður stórri. Neyðugt verður tí at umbyggja virkini soleiðis, at tey kun nu koma niður í 25—35 kuldastig. Dúgliga verður arbeitt við hesum máli í løtuni, og menn ivast ikki í, i at teir koma at fáa væl burtur úr Í flakaframleiðsluni í komandi tíðum og >Hugalig jol«, sum ummæld er her omanfyri, eru útkomnar, og nú kom »Følv«. Í dag ella mánadagin kemur jólaheftið hjá »Kvnnutidindi« og »Jolabod« og >Mín jólabóke munnu eisini koma fyrrapartin Í næstu viku. »Følv« er á hesum sinni, eins og vant, drúgvur lesnaður og góður. Fyrst kann ein nevna framhaldssøg- una »Abbastova«, ið Louis Zacha- riasen hevur skrivað. Hon endar í hesum blaðnum. 300 ár herfyri eitur ein grein, ið Einar Joensen hevur skrivað. Hetta er ein áhugaverd grein, ið lýsir væl vidurskiftini í ein- um lítið kendum tidarskeidi av Før- Oya SØgU. Annars eru har søgur og fråsøgnir av ymsum ødrum kendum høvund- um, so sum Eiden Miller, Villi Sø- rensen og T. N. Djurhuus. Poul Eide sigur frá eini jólaferð síni yvir fjørð og fjøll í vána veðri. Helena Nolsø sigur í stuttum frá, tá vitin á Borðuni varð bygdur. Heftið byrjar aftur í ár við einum tónalagi og sangi av J. Nolsø, Tvor- oyri. Karsten Hoydal hevur yrkt tríggjar yrkingar, og Bernard Brim nøkur ørindi. Vid Følv fylgir ein sjengrusongur um Såru Tongla- Tummas hevur yrkt. Umsóknir til grunnin fyri óarbeiðs- førar fiskimenn mega vera innkomn- ar áðrenn miðja næstu viku.