leygardagur 12. desember 1959síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 50
SOSIALURIN
12. DESEMBER
32, ÅRO.
1959
Hvor Føroyingur eitt gott he'm
Í løtuni búgva fleiri hundrað føroyskar familjur í kjallarum og ødrum ó-
hóskandi stóðum. Húsabygging er dýr. lánulíkindini ring
gjaldstreytirnar ólagaligar.
Ein treytin fyri vøkstri og menning
her á landi er, at allir Føroyingar hava
ein bústað, id er samvarandi krav tíðar-
innar. !
So er kortini ikki, ti framvegis búgva
fleiri hundrað familjur í óhóskandi i-
búðum.
Hetta er dýrt, ja, so dýrt at torført
verður hjá familjumanni við vanligari
inntøku at kunna leggja nakað til góð-
ar. Við ongum eginpeningi gerst lítið,
tí bankar og sparikassar lata ikki pen-
ing frá hond. lán eru ógvuliga
dýr, og gjaldstreytirnar sum oftast ó-
lagaligar í mun til tær peningahæddir,
ið krevjast og inntøkulagid hjá teirri
stóru arbeiðandi fjøldini.
Hesi
Javnaðarflokkurin hevur í stevnu síni
sett sær sum mál at hjálpa landsins i-
Are VV. Á
KA lt
Mánaferðir. oe :
Eisini i gomlum .døgum høvdu teir
åhuga fyri månanum. Fyrsti madur, id
skrivar um eina mánaferð er Lukian frå
Samos, ið Á
num, sigur hann, hava kvinnurnar ræð-
ið. Til verju hava tær 50.000 ríðumenn,
livdi í fornøldini. mána-
ið ríða á loppum, ið eru so stórar sum
elefantar.
id skrivar um måna-
Johannes
sidan.
maður,
ferðir er týski astronomurin
Kepler, id livdi fyri 350
Henda ferð verður gjørd frá Íslandi, ið
hildið verið eitt rætt
Tað og
urin hennara Duracotes, ið gera
ferð. Sonurin hevði í nøkur ár lært hjá
Tycho Brahe á oynni Hven. Ein dagin
teskar ein rødd til teirra á islendskum
og biður tey fara inn í hylki, ið síðan
ger leðina til mánan. Uppi å mánanum
meta tey skapningar av tveimum sløgum
ið mest líkjast ovurstórum slangum, ið
skansamúrar og
Næsti
árum
hann hava
hulduland.
mann
er Fiolxhilda son-
hesa
sita innanfyri stórar
gløa niður á jørðina.
Longu í gomlum døgum hava teir
trú uppá tað, id fáur á okkara døgum
mundi trúgva fyri bert tveimum árum
síðan.
Sosiallóggávan verður bøtt.
Serkøn kanning av allari okkara so-
heyst. Í hesum
sosialu
siallóggávu byrjaði í
dógum er formaðurin í nevnd
løgtingsins, Jákup Lindenskov, í Dan-
mark til fundar um kanningarårslitini
ið nú verða handað landsstýrinum
hvers uppgåva tað
fram uppskot um tær neyðugu á betur.
og avlamistryggingin
ið tað eydnaðist lands-
so verður at seta
Fólkapensjónin
vóru mál,
stýrinum at fáa framd.
Eftir eru einkjur, einsamallar kvinnur,
fadirleys børn og onnur treingjandi, ið
syrgiliga hevur for-
samfelagið so
sømt.
Eisini hesum setti javnadarlandsstyrid
sær fyri at veita allan studul, id er sam-
felagsliga gjørligur i løtuni, og tad skul-
di verid bestu likindi til, at hetta verdur
at eydnast longu komandi år.
Stødugt verdur vunnid fram moti mål-
inum:
FÓLKAHEIMIÐ FØROYAR,
hava ov mikið og færri ov lítið.
har få
|
rentan høg
og
búgvum at seta føtur undir egið bord -
at ognast eitt gott og hugnaligt heim.
Javnaðarlandsstýri hevur tí longu nú
lagt fram uppskot um HÚSALANS-
GRUNN, har tey, ið seta seg í búgv
kunna fáa so ódýr, lagalig og lang-
freistað lån sum í løtuni gjørligt.
Eitt bragd — ein tøkk.
Áður var tað soleiðis, at tey
ið arbeitt høvdu eitt langt og strævi liv
fyri heimi og fødilandi, lítla ella onga
takkarløn fingu frá samfelagnum.
Tað var eitt framstig, tá vit fingu ellis
rentuna, men hon kendist mongum sum
ein olmussa og tað vóru tey, ið
skammaðust at taka ímóti henni, sjálvt
gomlu,
um trongdin var stór.
Annarleiðis er við fólkapensjónini.
Hana eru allir borgarar samfelagsins um
at gjalda eisini tey gomlu. Nú er tað
ikki meira olmussubitar, tey fáa. Nú er
tað pensjón, eins og hjá ødrum væl
framkomnum stættum.
Fólkapensjónin er sførsta
nakrantíð er vunnin teimum gomlu til
frama.
Fyri tað vælvild, ið javnaðarflokkurin
altíð hevur víst teimum gomlu, fyri á-
haldandi stríð og fyri tað miklu vælgerð,
ið nú er framd við fólkapensjónini, eig-
ur flokkurin allan heiður og stóra tøkk
afturfyri. P. Joensen
bragd, ið
avtaka
fólkaflokkurin
alla minstuløn, tí vit høvdu ikki ráð at
í 1951 vildu
gjalda hana.
í 1959 hava teir uppskot um at dyr-
tíðarviðgera minstulønina.
Tá javnaðarflokkurin í 1958 hevdi
uppskot um 1000 kr. i minstaløn, spurdi
Erl. Paturson:
»Hvadan skulu tit fáa peningin frå?«
Javnadarflokkurin visti å fullfiggjadu
inntøkuuppskot sini.
Í 1959 hevur tjóðveldisflokkurin upp-
skot um 1000 kr. í minstuløn uttan at
vísa á eitt einasta oyra at gjalda hana
við.
x
Tíðindini um at tjóðveldisflokkurin
roynir at fáa í lag samgongu við
sambandið einans fyri at fella javn-
aðarlandsstýri falla væl í tráð við tey
minniligu o:dini frá landsstýrissamráð-
ingunum seinasta vetur, har sagt verður:
»Tjodveldisflokkurin og fólkaflokk-
urin eru samdir um at skipa lands-
stýri saman við . . . sambandsmonn-
um, treytað av at Kr. Djurhuus verð-
ur løgmaður ...x
MUSSOLINI — 1922 skipaði Benito
Mussolini fyrstu stjórn í Italiu. Hann
var lærari og hevur limur í ítalska javn
aðarflokkinum, men nú leiðari av fasist
Mánaðir frammanundan hevdi
hann hótt við at tíkið ræðið
í Italia við valdsmegi. Síðstu
SØGA røduna helt hann í Neapel
rórsluni.
25. oktbr. og samstundis
savnaði hann saman 20.000
mans og fór til gongu ímóti Rom. —
Kongur ivadist í at sein landið í undan-
| taksstødu, men tordi ikki. Hann helt seg
ikki kunna líta á offiserarnar í herinum.
29. oktcber bað kongur Mussolini skipa
stiórn. 30. oktober varð stjórnin skipað
við Mussolini sum forsætis-, verju- og
uttanríkisráðharra.
5 spurningar:
1. Hvør var gudur grikka fyri skaldskap
tónleiki, sól og ljósi?
Hvar liggur Páskaoyggin?
Hvat er magi?
ns PD
Hvussu eitur høvudsstadur Kuba?
Hvussu eitur »bladgøtan« i London?
*x
MANGT og HVAT
LEWIS ALLENS: »Teir klóku
undir harradómi — stórkapitalism-
unnar leggja stórri dent í at gera
ein góðan handil heldur enn at út-
vega fólki tær neyðugu vørurnar.
Teimum dámar einki orðið snýtari,
í teir kalla taktikk.«
DEYÐA- Stjórin fyri hinum illa
REYSING kenda San Quenton fongsl
USA Fred Dick-
son sigur: Meðan eg havi
verið her í fongslinum, havi eg ongan
x
inum í
STRIGO
— heilautomatisk
bindimaskina
í Hava tygum hug at binda, er Strigo '
ynskidreymur tygara.
Strigo bindur alt, oll mynstur við
fleiri litum, runt, heil og hálvt patent
zig-zag O.m.o.
Strigo bindur eins væl føroyskt sum
útlendskt tógv.
Strigo hevur 352 nálir, automatiskan
trådførara og hevur nógvar aðrar
fyrimunir.
Ókeypis leiðbeining gevst í binding.
Instruktiónsbók á donskum fylgir
Við.
Lagaligar gjaldstreytir.
Nærri upplýsingar fáast.
Einkarsøla fyri Føroyar:
Georg Thorsteinsson,
Eiriksgøta 9 — Tórshavn — tlf. 2727
rikan mann sæd at verid tiknan av døg-
um. Tað eru tey fátæku, tey burtur-
gloymdu, ið varpað verða inn i gass-
kamarið ella sett í elektriska stólin.
a
SUM VANLIGT. Amerikanski dra-
matikkarin Thornton Wilder hevur verið
og ferðast í Europu. Tá hann kom heim-
aftur varð hann spurdur, hvussu hann
metti støðuna í Europu. Hann svarar:
»i Europa er einki broytt. Í Ong-
landi er framvegis alt loyvt, id ikki er
forboðið. Í Týsklandi er alt forboðið,
sum ávísiliga ikki er loyvt. Í Frak-
landi er alt loyvt uttan tað, id ikki er
alment forboðið. Og í Ruslandi er alt
forbodid, eisini tað sum verunliga er
loyvt.«
x%
Svar uppá 5 spurn.: 1) Apollo 2) Í
Kyrrahavinum — vestanfyri Chile. 3)
gandakynstur, 4) Havana og 5) Fleet
Street.
*x
LIEBKNECHT, ein av teimum elstu
leiðarunum hjá týska javnaðarflokkinum
segði einaferð:
„Hvat skilja vit verunliga við ti sjald.
sama orðinum — ein framtíðarstátur?
Hvar byrjar framtíðin, og hvar endar nú
tíðin?... Og tó vilja vit uppliva hana.
Ella rættari: Vit uppliva hana longu nú;
hon verður til kring um okkum. Vit eru
mitt í teirri sosialu kollveltingini.«
x
Tað er bara eitt, kærleikin illatolir:
verunleikan. Og tað er navnliga eitt,
veruneikin ikki heldur fyri: kærleik-
anum.
x
Hvat hendir, tå ein ristir eini fløsku við
tomatketchup? Jú, hygg her:
fyrst kemur einki,
so kemur einki,
so kemur aftur einki.
men so knappliga kemur alt.
x
— Eg skal keypa eina gávu til eina
gamla, men øgiliga ríka mostur, ið hev-
ur stak ringt gongulag. Hvat halda tyg-
um eg skal keypa?
— Eg veit ikki, svarar krambúðarkall-
urin. men hvat halda tygum um eina dós
av bonevoks?
*x
Um tå gavst ti persóninum, ið er or-
søk til alt títt illsinni, eitt vala spark i
afturpartin, hvørja ferð hann gjørdi
okkurt býtt, vildi tú ikki kunna sett
teg niður í eitt hålvt ár.
*x
GALLSÓTT
Síðan P. M, Dam varð løgmaður hev-
ur Dagblaðið havt ill í búkinum. Nú er
komið í ljósmála at tað pínist av kro-
niskari gallsótt. Men henda gjúkan sigst
ikki at smitta, so tað ger einki,
GALVAN
2 4
SERAÐ
> 5/,* |! : 11/,"
RØR:
og oll slóg av rørdeilum.
Einans fyrsta flokks rør og rørdeilir.
Pf. MARIA POULSEN
GRO
sk eru
Oll, 10
kommunukantórið.
OG
"le
0:18
Telefon 2000 og 2001.
FRVUR
at
SK
eiga venda sær til
go
Gråt og skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða
heimtað,
skerv uttan við einum
manni fyri kommununa.
FROÐBIAR SÓKNAR KOMMUNA
Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella
lími av vegnevndini ella einum umboðs-