leygardagur 9. januar 1960síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR Løgtingsformadurin um 1959 Vit spyrja løgtingformannin harra J. Fr. Øregaard, hvat hann hevur at siga um tingarbeiðið í 1959? Fyrst og fremst at tað eydnaðist at skipa eitt landsstýri og eina sam- gongu sum samdust um at gera tað, ið var møguligt fyri at skapa fíggjar- ligt grundarlag undir eini uppbvggj- an av vinnilívinum í Føroyum á sjógv og á landi. Harnæst loysa tey sosialu og ment unarligu mál, sum alt ov leingi hava ligið á láni. Ja, og vantar tú tað fer at ganga eftir ætlan? Tað var ikki ætlanin, at løgtingid ella landskassin skuldi gerast reið- arí, men at skapa betri líkindir hjá teimum, sum vinnuna hava í hond- um til nýstovningar og víðkan av virkjum og við at fáa nýggj skip til landið, og er hetta nú í lagi. Tá nú financieringin var í lagi og nógv nýggj skip verða keypt ella bygd var rímiligt at sosiallóggávan var førd ajour við tað, hon er í Dan- mark. Fyrsta takið var gjørt í ting- setuni í vár, har fólkapensjónin og avlamispensjónin vóru samtyktar. Næsta takið verður tikið, tá nú tingi kemur saman aftur móti várið, so at til dømis einkjur og einkjubørn og onnur sum eru illa fyrikomin koma Nasistar gera í Vesturberlin tók politið tríggjar Tær mongu atgerðir móti jødum, bæði í Týskalandi og aðrastaðir, hava vakt miklan harm millum fólk Tað er líkt til. at skemdargerðirnar eru tilrættarlagdar framman undan, ti fleir r eru tilburðir farnir fram, ið tala fyri, at so er. Mikukvoldið tók løgreglan í Vest urberlin triggjar manns, ið teir hal- da hava tíkið lut í nazistiskum og antijødiskum herverkum. Ein av teim tiknu, 49 gamal maður, var handtikin tå hann kom inn á eitt vertshús, har hann nýtti tað gomlu nazistaheilsuna — hitlerheilsanin — Løgreglan hevur tó leingi havt var- hugan av, at nazistar hava tilhald á hesum verthúsi. Tveir av teim hand staðir Tað lýsir á landi... SEV sigur okkum frá, at fram- leiðslan í fjør vóru góð 14 milj. kr. Javnvågin i rakstrarroknskapinum var fyri årid 1.577.000 kr. 1958/59 fingu 3130 húsarhald í SEV-økinum streym frá SEV, um- framt hetta eini 2200 í Havn og eini 1200 í Klakksvík. Tilsamans vera hetta so umleið 6500 húsarhald í stórum parti av Føroyum, ið nú fáa strevm frá SEV-verkinum. Í løtuni verður arbeitt uppá út- bygging av vatnorkuni á Mýrunum. Hetta verður at kosta einar 7.5 milj. kr. og verður ætlað at kunna fram- leiða umleið 9 milj. kwh årliga. nazistar, å | á honum undir vernd og umsorgan hins al- menna. Tann nú so leingi umtalaði hægri skúli verður nú bygdur — hetta er samtykt og verður hann bygdur í Hoydølum, eisini við kostdeild. Hetta hevur alstóran týdning fyri okkara lesandi ungdóm. Sjúkrahúsið í Havn verður nú moderniserað og víðkað munandi, og nýtt sinnissjúk- rahús verður bygt, so sjúklingar, sum fyrr hava noyðst til at farið av landinum, nú kunna fáa hjálp og heilsubót her heima. Okkara fyrsta mál var at fáa bott um arbeiðslíkindi og inntøkumøgu- leikar fiskimannsins og var tí beinan- vegin farið undir at skapa fíggjar- ligt grundarlag fyri eini skjótari upp- byggjan av fiskiskipaflotanum, og koma nú nógv og góð skip. Eisini vóru vit varir við, at fiskimenn, sum einasti arbeiðari her á landi ikki fingu feriu vid løn. Tingið samtykti tí longu í fyrstu setu, aftaná at hetta landsstýri var valt, lóg um at allir fiskimenn skulu hava feriu við løn. Nú er at vóna, at tey veiðuamboð, vit nú fáa, verða eftir vild, tí tað er tað sum upp á land verður lagt, sum bera skal tær øktu útreiðslur, sum tað almenna hevur åtikid sær —. um seg verthúsi, har teir halda til. tiknu vóru limir av teirri nýnazist- isku rørsluni. Eisini í Malmø hava antisemistar gjørt vart við seg. Í synagoguni í Malmø varð stungin ein dolkur og stóð skrivað »Ut úr landinum, ella doyggi Svoríki fyri Sviar«. Fleiri staðni í Malmø eru málaði Hitlermerki. Sjálvandi hava blød víðahvar tik- eisini ið til orða móti hesum tilburðum. Skaanska Dagbladet hevur m. a. lagt Svenska Ríkisflokkin undir at standa aftanfyri gerðirnar í Svoríki — hesin flokkur er tó lítil og hevur so at siga ongan politiskan týdning, hevur ongan mann á tingi. Antijødiska rørslan, id hevur gjørt um seg nå i seinastuni man fara at verða viðgjórd á fundi Sameindu Tjóða. Skipabygging Umframt teir 5 trolararnar, ið lut- vis eru komnir og eru vid at koma, og teir 13 línubátarnar, ið realkredit- stovnurin, fiskaribankin og løgting- ið hava givið fullfíggjaða játtan, frættist um stórfingið tiltak um bygg ing av hópin av línuskipum aftrat at byggja innan fyri 18 mánaðir. Tað er landsstýrið, ið skal hetta tiltakið í umbúna. hava NR. 2. LEYGARDAGIN 9. JANUAR 1960 | 33. ÁRG. Suðurstreymoyar javnaðarfelag bjóðar til samkomu komandi månakvøld 11. jan. kl. 8 í losjuni (i erva). P. M. Dam, løgmaður, greiður frá áhugamálum. — Kaffiborð verð- ur og okkurt til skemtunar. Limir í øðrum javnadarfeløgum eru vælkomnir. Útróðurin Í Suðuroy hevur útróðurin verið góður teir seinastu dagarnar. Í Vági lá veiðan hósdagin frá 40 upp í 100 sentnarar. Borgin er farin til markn- að; hon hevði 1900 kassar. Fleiri bátar á Tvøroyri hava eisini verið úti; teir hava ligið frá 60—80 sentnarar. Rólant hevur tíkið fiskin og er farin til marknað. Í Klakksvík er væl av fiski komin uppá land í vikuni. Bátarnir lógu frá 4 til 5 túsund pund hósdagin. Polarfarið fór til marknað hósdagin — hon var fullfermd. Skúlin í árinum sum fór f 1959 varð ein nýggjur skúli tik- in í brúk — skúlin í Oyndarfirði. Hann varð vígdur av kenslumála- ráðharranum Jørgen Jørgensen. Til steðar var eisini H. C. Hansen, for- sætisráðharri. Somuleidis var fimleikarhøllin í Sørvågi gjørd liðug og tíkin í brúk. Aftrat hesum eru fleiri skúlar um bygdir ella umvældir. Í løtuni standa 3 skúlar í gerð, | ein á Skála, ein í Hvalvik og so mið- skúlin fyri Miðvág—Sandavág. Af- trat hesum stendur nýggjur skúli í gerð í Klakksvík. Hann ætlast lið- ugur til aftaná summarfrítíðini í ár. Í Lorvík verður bygt aftrat skúla- num. Í farna ári komu 11 nýggj lærara- størv aftrat. Eisenhower á unarferð til Suðurameriku Eisenhower, forseti skal nú á vitjunarferð til Suðurameriku. Hann fer til Brazilia, Argentina, Chile og Uruguay fráfaringardagurin skal verða 23. februar og við í ferða- lagnum verður kona hansara og uttanríkisráðharrin 3. mars verður hildið heimaftur. Viðurskiftini millum USA og Suðuramreikonsku = londini hava ikki verið tey bestu, ofta hava kurl- vitj- ar verið á. Tað er við tí fyri eyga at bóta um viðurskiftini at ferðin verður gjørd. Suðuramerikonsku londini hava hildið fram, at USA meira hevur lagt dent á Europeisku londini í fíggjarligum viðurskiftum enn suð- uramerikansku. ——————————" LJÓS YVIR LANDIÐ Í Sumba varð el-ljós á fyrsta sinni tendrað hóskvoldið. | Neyndin. Loranteknikari Sum avloysari í I ár við møguleika til síðani at verða skipaður í fast starv, sóknist eg eftir radioteknikara ella telegrafisti. Umsókn verður at senda leiðaranum á Loranstødini í Vági áðrenn 1. februar. Poul Magnussen, Vágur. Radar- stoðin Nú er avdúkað alt humbukkið, ið tjóðveldismenn og fólkaflokksmenn kókaðu um radarmálið. Tað, ið er hent, er, at sameindu tjóðirnar eru við at byggja eina radarstød á sama hátt, sum tær hava bygt ótal av radarstødum í Noregi, Danmark, Íslandi og øðrum londum. Vandi hjá okkum er minni enn hjá Noregi, Íslandi og Danmark, ið hava ørgrynni av hesum støðum, tí har er stór herdubbing og so nógvar støður, meðan vit hava onga her- dubbing og bara eina stoð. Við radarstødini kom Oyggjarveg- urin, ið verður at standa til fulla óskerda foroyska nýtslu eins og aðr- ir føroyskir vegir. 7 Hjá okkum er nú bara at halda fram vegagerðina, tá ið Nato heldur upp at. Bæði tjóðveldið og fólkaflokkurin spældu rolluna at vera ímóti ovggjar vegnum lutvís gjørdan av Nato. At gjørt henda veg einsamallir vildi verið ov tungt takið í næstu framtíð fjå Føroyingum. Fin vælsignadur lætti, at Nato kom at gera fyrsta stiva helmingin. Henda lætta seta tjóðveldið og fólkaflokkurin himmal og hav á gos fyri at forða. Sig so, at teir eru For- oyingum hollir. Blindir fanatikarar og danaetarar — so eru oddafiskar tjóðveldisins og fólkaflokksins vorðnir! Tíbetur lítur so út, at veljararnir tykjast at hava igjøgnumskodad teir, Enn eingin. semja Einki røkist enn fyri úrsliti frá samráðingunum mlilum Foroya Fiski mannafelag og Landssamband ís- lendska útvegsmanna. Trolarin »Isborg« liggur framvegis og bíðar eftir teim 30 monnunum, hann skuldi flyta til Íslands. SAMUELSEN Hann hevur síðan hann G. L. fylti igjår 50 ár skúlanum blaðstjórn fór úr starvast i »Dimmalætting«ar. og hevur hann nú í 24 ár verið høvudsbladstjori