leygardagur 28. mai 1960síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
28.
MAI 1960
33, ÅRG,
Lønakrøv — óhaldbar
lonarviðurskifti
Tað er av allari leið, at ikki allir arbeiðarar, handverkarr og tænastumenn
standa í einum
meginfelag. Eitt
úrslit er hin ójavnin, ið verið hev-
ur millum bygdir og feløg, ið náttúrliga førir til lønarstrid.
Stødan nå tann, at Havnar ar-
beidsmannafelag hevdi 1,25 kr. i grund-
løn, limir FA's 1,20 kr. og kravdu 1,40,
FA kravdi kr.
sinar handverkaralimir, medan handverk
var
1,95 i grundløn fyri
aralønirnar annars eru hesar:
Tórshavn: grundløn 1,7
ARBEIDARAVERND
Føroyskir arbeidarar eru ikki
ímóti ósakligari uppsøgn frå arbeiðsgev-
vardir
arunum.
Norðmenn afturímóti fingu teirra ar-
beiðara-verndarlóg longu í 1936. Eftir
hesi lóg kunnu arbeiðsgevarar, ið ó-
regluliga koyra menn úr arbeiði, verða
dømdir at gjalda arbeiðarunum
1. fulla lón i 14 år, tá teir hava verið
í sama arbeiði frá 2—10 ár.
2. fulla lón í 1 ár, tá teir hava verið í
sama arbeiði meira enn 10 ár.
3. fulla lón í 3 ár, tá teir hava verið í
sama arbeiði í meira enn 20 ár.
sosialistisku
slikan
Tað er ein aðaltáttur í
arbeiðarastevnuni at skapa ein
tryggleika, og málið eigur at verða við-
gjørt nú.
JUNI. 5.
HVÍTUSUNNA, grundlóg-
ardagurin. — 11. og 12. NORÐOYA-
STEVNA. 15. Valdimarsdagur.
24. JOANSØKA. — 29. Pætursøka.
— á
— 20 ÁR FARIN
31. JUNI 1940. Teir donsku peninga-
seðlarnir verða yvirstemplaðir til nýtslu
í Feroyum:
Kun gyldig på Færøerne
Færø amt, juni 1940
Hilbert.
Longu 23. apríl boðaði amtið frá, at
1 enskt pund bráðfangis skuldi roknast
til 20 kr.
Um mánaðarskiftið mai—juni koma
fleiri bátar vid flóttarfólki úr Nereg,
teirra millum »Utvær«, »Koralen I,
»Disko« og »Juvelk.
ÚTHEIMURIN:
Belgiu. yvirgevur seg við øllum ti bel-
Leopold, kongur í
giska herinum til týskararnar.
x
FISKIVEIÐAN undir Feroyum gav
sambært seinasta ársyvirlit í alt 73.908
tons.
Bretar 45013 tons
Føroyingar 13.704 —
Fýskarar 13.484 —
Norðmenn 1.707
*x
DONSK-GRØNLENDSK orðabók við
35.000 rður er utkomin í 8000 ein-
ok ið hevur til 2í ár at géra
bóki er 750 tvíteigaðar blaðsíður
*
ÁRSVEIÐAN í tor ør
stu I KIGKJUNUT var 1 1 5 hendan
> % á tlantut iN
NOÓTOUÐ- AUADISTNAY DO
Klakksvík: grundløn 1,55 kr. — smið-
ir og elektrikkarar 1,60 kr.
Fuglafjórð: sama grunløn sum Klakks
vik.
Vestmanna: eingin sáttmáli.
Tað er óhugsandi at vinna haldbaran
arbeiðsfrið undir slíkum lønarumstød-
um.
FØROYA ARBEIDSGEVARAFELAG
ger sammetingar vid timalønina i Dan-
mark; men gloymir at siga fólki frå at
DANSKIR ARBEIDARAR
1. hava stytri arbeidsdag enn teir før-
oysku.
fáa lón fyri allar skeivar heiligdagar.
fáa arbeiðsloysisstudning.
fáa meira fridtidarløn.
fáa sjúkrastudning.
Umframt hetta koma aðrir fyrimunir,
ið gera eina sammeting virðisleysa og
einkisigandi.
in > A
polit.
Væl er tann maður fyrikomin, sum,
tá ið hann einki hevur at siga, letur
vera við at prógva tað við orðum.
Kyrra havið 7.400.000
New Foundland 3.200.000
Sundahavið (Indonesia) 2.900.000
Vestindisku miðini 1.000.000
sk
LANDSKAPPING i fótbólti millum
danskar og norskar prestar verður i
Larvik í Noregi hin 8. juni.
*x
TØL, ID TALA. Var okkara land-
búnaður rætt fyriskipaður, er eingin ivi
um, at vit væl kundu vunnið nóg mikið
av kjøti, eplum og eggum; men so er
ikki, tí í 1958 fluttu vit inn
kjót og kjøtvørur fyri 2.485.000 kr.
mjólk og egg fyri......... 2.369.000 kr.
*x
MARGARET, Onglandsprinsessa, fær
300.000 kr. um árið í staðin fyri 120.000
áðrenn hon giftist. Av hesum má hon
lata 200.000 kr. í skatt.
*x
30. JUNI verður val til nýggja tingið
í Belgisk Kongo, ið telur 14. milj. í-
búgvar. 113 flokkar stilla upp til valið
*x
SJERRA LEONA, breskt hjáland í
Afriku síðan 1787. verður at fáa sjálv-
stýri frá 27. april 1961. Sjerra Leona er
72.000 kv. km stórt. Fólkatalið er 2,5
milj.. harav 1 milj.
AKTUELT hvítir Hin 1. okt. í
ár verður hitt størsta
av eftirverandi bretsku hjålondunum i
Afrika NIGERIA — at fáa fult
sjálvstýri og gerast limur í bretska sam-
veldinum
x
MALINKOVSKI, russiski verjumálaráð
harrin. segði í samband við amerkonsku
njósnaraflogferðirnar:
»Lot teir vita, at vit ikki einans kunnu
avkøla tey áleypandi brushøvdini, vit
kunnu, um tað skal vera, kappa bovrdið
sv folmum
av FORUM.
SJÁLVSTÝRI. 16. mai 1918 hava 12
sjålvstyrismenn á tingi ført i gerðabók
løgtingsins, at teir nidurleggja
«… en skarp protest mod mindretal-
lets (d. v. s. Sambandspartiets) sigtel-
se mod Selvstyrepartiet for at have
til hovedformål en indgribende svæk-
kelse af den statsretsliga og nationale
forbindelse mellme Færøerne og Dan
mark.«
er —"" "2
'1st tu
Ve mmm
At timalønin i Danmark er ójayn.
Seinasta uppgerð vísir, at múrararnir
lógu hægst við 708 oyru um tíman —
her ikki íroknað frítíðarlón og aðrar
viðbótur.
Ati 1947 datt ein meteor niður i
Sibiriu, brotnadi og gjørdi 122 hol i
jørdina. Vidd frå 0,5 til 28 m, dypi frå
20 cm til 6 m. Samlað vekt umleið
1500—2000 kg.
At i Danmark vóru í 1958 190.623
dreingir og 180.272 gentur undir 5 år.
At i Australiu búgva 3 milj. familjur.
Av teimum hava 1.75 milj. egnan bil.
At í Japan doyr 1 fólk hvønn 4.
minutt av heilabløding, 1 av kreft og 1
av hjartasjúku.
At avrokningin hjá Fríðrikki IX,
kongi, fyri fíggjarárið 1958—59 var
2.537.000 kr.
adrir SIGA“
Tjóðveldið og tunnellirnar.
Undir viðgerðini landsstýrismál-
| unum segði Jóhan Simonsen:
»Tad er mangt, sum er skilaleysari,
av
| 3. MAI 1493 gjørdu Portugal og
| Spania av at byta allan hin tå ókenda
heimin sinåmillum. Påvin Alexander VI
gav sitt vælsignilsi til hetta
bytid. Bytislinjan gekk um
leið 100 fjórðingar vestan-
fyri Azorurnar úr Norð-
pólinum í Suðurpólin. Por-
tugal fekk einkarrættindi í Afriku og
Indiu: Spania einkarrættindi á ameri}
kanska meginlandinum.
x
VISTI TU, at tey 5 fremstu fiski-
vinnulondini í heiminum eru Japan,
USA, Kina Sovjet og Noreg, meðan
Ísland kemur nr. 14 og Føroyar nr.
33 í raðnum.
SØGA
*x
SUKARNO, presidentur í Indonesiu,
|
heimsins 6. stersta tjóð, hevur fingið
LENIN-fridarprisin 1960. Við valið
1955 fekk flokkur Sukarnos 22 pst. av
atkvødunum, kommunistar 16, tveir
muhammedanskir flokkar 38. Í dag hev-
ur Sukarno einaræði.
sum er samtykt á tingi. Hann (An-
reas Djurhuus) hevur sjálvur verið við
til til at samtykt eina tunnel í Suður-
oy.«
*x
POUL PETERSEN aftaná at fólka-
flokkurin hevði sett uppskot um ikki at
keypa 30, men hægst 15 Belgiubátar:
»Ta0 er bráðneyðugt at gera nakað
fyri skipabyggingina.«
runkeiki
En
N
—
—
fr
-
TAD ER VERULEIKI:
AT JAVNADARFLOKKURIN longu í
1928 setti uppskot fram um, at før-
oyskt verður kenslumål i skúlunum og
í 1930, at tingið jåttar 500 kr. árliga
til útgávu av føroyskum skúlabókum.
»MINUTOLOGI.« Studentur vid Sar-
bonne universitetið hevur gjørt doktara-
ritgerð um, hvat hendir í heiminum í
1 MINUTT og sigur m. a.:
| kroppin.
330.540 koppar av kaffi fara í manna
kroppin.
8.230 m av liti fara uppá kvinnuvarr-
arnar.
752 hjún verða vígd, 235 verða frá-
skild.
2.5 mili.
upp.
24.340 1 av víni verður drukkin.
9.236 kg av kjøti verða etin.
1.842 fjarrit verða send.
Hjartað ger nóg mikið av arbeiði til
at kunna tveita ein mann 2,5 m.
tons av koli verða brotin
|
——e——————————"e
| Palace, tá ið Margaret, prinsessa, gift-
ist. Ein maður breyt øll rivabeinini.
TIL ÓNYTTU. Seinasta uppgerð vis-
ir. at danska ríkið í eitt ár brúkti:
Kaffå — emne 20.700.000 kg.
Í tøbsbak — emne 10.900.000 kg.
te — renee 1.420.000 kg
DANIR TÍÐLIGA Á VEG. Sambært
»Statistisk årbog« vóru í 1957 fødd 340
børn i fyrsta mánaðinum av hjúnar-
bandinum, ødrum månadi 634 og frå
3.—6. mánaða 7433.
Menniskju brúka sítt lív til at hugsa
um fortíðina, kæra seg um nútíðina
og óttast fyri framtíðini.
Presturin var í skúlanum, og yvir-
hoyrdi børnini i religión og spurdi:
Hver var tað, sum fekk Jeriko-
múrarnar at rapla niður?
— Tað var ikki eg, svaraði Petur.
Seinri bjóðaði sóknarstýrisformaðurin
* ollum til kaffi. Í bordrødu síni helt
DANSKI HANDILSFLOTIN hevur | hann fyri:
alsamt vaksið við undantak av kríggs- — Eg fari et biðja prestin um ikki
árunum. Vøksturin er hesin: at gremja seg um hasar múrarnar. —
1939: 554 skip. 1.093.000 tons. 1946: Kommunan skal beinan vegin syrgja
390 skip. 728.000 tons. 1960: 660 skip, | fyri at byggja teir uppaftur.
2.000.000 tons. KE
80 skip uppå 800.000 tons ella 39 pst. Tað er skeivt at halda, at hjúnar-
av skipaflotanum eru tangaskip. | bandið altíð er eydnuríkt. Tað er ikki
+ | vist, at ein sultanur við 24 konum er
Til = nýggia alheims-universitetið í eydnuríkari enn ein við bara 23.
Moskva er komnar inn yvir 2000 | j TT
umsóknir frå 72 londum um upptoku. | ., Seskurin; Hvat kallar 10 hetta skyati;
| id? Te ella kaffi?
| 0 - | | | Verturin: Hvussu smakkar tað?
| KIRSTEN KJÆR, íslends listar- | Gesturin: Sum bensin.
kvinna, búsitandi Danmark. skrivar | Verturin: So er tað kaffi. Te-ið
| ultanå hvort bræv. hon sendir | smakkar sum uppvaskivatn
Handritini aftur til Íslands. | es
— | Ein gamal drongur er eitt mann-
| TRODKAN.,. 1337 fólk komu til skaða | fólk, ið kunn fara fram úr songini
jo" il og Bunk am um búðar songarstokkarnar.