leygardagur 9. apríl 1960síða 4

SOSIALURIN Nr. + 9. APRÍL 1960 33, ÁRG . . . . . Nei til visnipoli- tikkin Aftaná 8 ára fólkaflokks—sambandsstýri varð lið brotið á afturhaldsgarð- in. Løgmannssessurin kom á hendur javnaðarmanna. Fólkaflokkurin — verji peningavaldsins — misti allar álitissesir í landsins stýri. Javnaðarflokkurin segði aftaná sein: Almikið leikar á og tung eru tøkini; asta val. at hann heldur vildi taka ný- | men vunnið er í stórum stigum — eitt val beinanvegin enn at fara uppí eitt nú endurnýggjan skipaflotans, sosiallóg- landsstyri, ið førdi sama visnipolitikk | gåvan o. s. fr. sum tað landsstyri, ið legði frá sær. Torført landsstyris- samgongu í lag. Roynt varð allar vegir. Allar royndir at skipa landsstýri, har javnadarflokkurin var uttanfyri, eydnaðust um tjóðveldismenn til Kr. Djurhuus aftur á Tøgmannspallin. var at fáa eina mis — sjálvt seta vóru reiðar at Hin sosialistiska stevnan verður ikki verunleiki á hesum Til javnaðarmenn enn ov fáir, bæði í lands stýri og á tingi; men roynt verður at vinna alt, ið vinnast kann á hesi leið og við teim møguleikum, ið fyri hond eru. Til verka — til sigurs! sinni. tess eru | TAÐ ER VERULEIKI AT eftir kóna manna metan hava tey verkføll, ið verið hava síðan 1950, tá tjóveldismenn tóku leiðsluni í Fiskimannafelagnum, følkaflokky uppi kostað umleið 50 kr. við og landsstýrið, milj. urin kom samfelagnum BIÐ son $ SOSIALT FRAMSTIG NATIONALT AFTURSTIG Altíð bagir illum barni okkurt. Soleiðis við fólkaflokksmonnum. Teir megu ið teir ikki tordu ganga ímóti ásanna. at nýggja sosial- lóggávan. er eitt stórt framstig: men so kemur hitt niðurlagið: tjóðskaparligt aftur- gamla, stig. Ilgitingarnar tróta ikki, og fyri at fáa onkran at trúgva uppá tær, verða tær teggjaðar saman við tjóðskap. Áður var tað soleiðis, at tann, sum ikki dansaði um gullkålvin við fólka- flokksstevi var ónationalur. Nú er tað vorðið ónationalt at veita gomlum, sjúkum og treihgjandi trygd og hjálp til betri livikor og meira lívs- áræði Tað er vorðið ónationalt, at í FOROYUM SKULU FOROYING- AR LIVA. J. S. Jaceobsen. 000 kr. í minstuløn og 6 og 9 oyr. pr. kg i Nýggja skipanin við prísviðbót er stórri framstig og røkkur longri enn nakað av teim- um uppskotum, ið higartil hava verið frammi í hesum málum. Nakrar hugleiðingar: Undir heimsbardaganum: Javnaðar- uppskot um 700 kr. í minstuløn til is- fiskiskap verdur felt, men vunnar verda 500 kr. 1951: Táverandi landsstyri roynir at | tað mishepnast, | niður í avtaka alla minstulen; men tað 380 kr. 1954: árið fer minstalgnin Eftir uppskoti frá Føroya ar- beiðarafelag viðtekur løgtingid at hækka minstulønina upp i 800 kr. 1955: Tjóðveldisleiðslan í Fiski- mannafelagnum fær skert minstulgnina niður í 650 kr. 1960: JAVNAÐARLANDSSTÝRIÐ hækkar minstulønina upp í 900 kr. og prísviðbótina til heimaútróður upp í 6 og 9 oyru kg. JAVNADARFLOKKURIN var fyrsti flokkur, dýrtíðarviðgerð #2 1000 kr. í minstuløn. ið setti fram uppskotið um av minstulønini eins Í fjør tók fólkaflokkurin javnaðaruppskotið um og tjóðveldisflokkurin um 1000 kr. BÁÐIR uppaftur dýrtíðarviðgerð- ing uppskotið í minstuløn. — FLOKKAR UTTAN VÍSA Á EITT GJALDA VIÐ AT Nú ur JAVNADARLANDSSTYRID hev vunnið fiskimonnum 900 kr. i minstuløn og útróðramonnum upp i 9 oyru kg i 14. prísviðbót, skrivar sept.: »Orsøkin til hesa hækking er uppskot (12) ið Erlendur Patursson legði fram á ting um at dýrtíðarviðgera minstuløn fiskimanena.« (Tad hevur hann ongatid gjørt!) veitst F27 & 24 AT 60 pst. av øllum akførum eru skrásett i USA: 56.870.000 persón- bilar, 11.160.000 lastbilar og 270.- 000 bussar. AT tað í Fraklandi eru 6.040.000 ak- før. Bretlandi 5.910.000, Kanada 4.620.- 000, Týsklandi 3.770.000 og Ruslandi 3.500.000. AT í 1959 doyðu 38.000 fólk í USA av ferðsluvanlukkum — 50 60 milj. Amerikubúgvar komnir til skaða ella deyðir. Vanlukkuprísurin: 42 milj. kr. árliga. AT í henda 100 ferðsluvan- lukkur í 56 fólk koma til skaða, 2 doyggja. AT Danir, ið rokna við at hava 1 bil uppá hverja familju um 10 ár, gjalda 200 milj. kr. í biltrygging um árið. AT ið brúkt verður til bensin, er avgamalt — 10 milj. år. AT Í USA verður roknað við, at tað er 4 ferðir so vandamikið at koyra við bil sum at flúgva. seinastu árini: meðal Danmark. råevnid, EINASTA OYRA AT | FRÍTÍÐARLON: 6 pst. PRÍSVIÐBÓT: 6 og 9 oyr. 24. november 1959 skrivar 14. tember um tey mongu vallyfti, javnað- armenn skulu hava svikið: »Minstaløn, fríðtíðar- og onnur lyfti, ið seinri varð gingið frá, tými eg ikki at taka vid.« *x 29. mars 1960 skrivar Dagblaðið um hetta sama evni og spyr: »Eg fari at spyrja Sosialin: Var tað til stuttleika? At javnaðarmenn í seinasta valskeiði ferð eftir ferð settu uppskot fram um at hækka minstuløn fiskimanna?< * sep- 20 ÁR FARIN Í hesum dógum eru 20 ár farin, síðan Danmark og Noreg vóru her- sett og álopin av Týskinum og Før- ovyar hersettar av Bretum. APRÍL: 9. Danmark verður hersett, herálop gjørt á Noreg. 11. Winston Churchill boðar Parlament og stórt inum frá, at Bretar vilja herseta Feroyar. 12. 2 bretskir destroyarar koma á Havnina og boða frá hersetingini. — Boðað verður frá myrkalegging av Havnini og Årgjum. 13. 10.000 tons krússarin »Suffolk« og 2 destroyarar koma á Havnina og seta herfólk á land, 250 >Royal Marines<. Lógtingið mótmælir. 14. 100 hermonnum fara inn á Toftir og Strendur. 15. Løgtingid setur kriggsnevnd. x EPLINI TÍÐLIGA Á VEG. Danskur bóndi sigur frá, at gróðurin er so góð- ur. at hann fer at taka tey fyrstu eplini Kristi himmalferdardag. *x BARA 9 av teim- 50 USA-stat- ikki fyrr upp um unum hava DEYDAREVSING aðrir, ið tóku av deyðarevs- ing, hava sett hana aftur í gildi. í 1959 vóru 49 menn tiknir av døgum í USA. Ein teirra hevdi tá bíðað í 9 år 1 mán. og 21 dagar eftir deyðanum. SÍÐAN 1930 eru í heri og flogvápni tiknir 159 menn av dógum. Eingin í her 1842, tá skipari upp í ránokkan. Ein teirra var sonur kríggsministarans. TEIR flestu enda dagar sínar í elektri- ska stólinum ella verða hongdir. Nakrir flotanum síðan ein hongdi 3 menn statir hava gasskamar, og í einum av hin deydadømdi at hongdur ella statunum sleppur velja ímillum at verða skotin. *x KANNINGAR av 6000 fólkum í Edinburgh vístu, at 75 pst av mannfólkunum og 25 pst. av konu- fólkunum royktu. Mest royktu tey, ið vóru sosialt vánaligast stillað. * 100 ár eru farin, síðan Ameriku- búgvar fóru at nýta tyggigummi. Sein- asta ár tugdu teir 36 milliardir tyggi- gummi. x SJÓVERKUR kemur av, at javnvågs- limur í innara oyranum verður ávirk- aður, tá stødid, ein hvílir á — skip, bilur, flogfar o. a. — ikki er í friði, men vaggar ymsar vegir. Sjóverkstablettir fáast undir mongum heitum; men verunliga eru sløgini bert Annað virkar = rættuliga tvey. slagið svøvnligt; meðan hitt slagið ikki bert tekur burtur sjóverkin, men ger ein í góðum lag — strammar upp<. x 5 SPURNINGAR 1. Í hverjum landi liggur Solingen? 2. Hverjum var Sokrates giftur við? 3. Hvussu nógv ár er eitt decenium? 4. Hvussu eitur mynteindin í Polen? 5, Hvussu eitur »stevnumøti« á fron- skum? (Svar aðraestaðni). *x HOF og GRON TUBORG. Longu í 1903 gjørdu Carlsberg og Tuborg bryggj ariini av at býta avlopið javnt. Hetta verður gjørt enn á dógum. Bryggjaríini eru felags um allar nyileggingar og verða stjórnað av eini 14-mannanevnd — 7 frå hvgrjum. x Danskur skúlanæmingur skuldi skriva stíl um Egyptaland, har m. a. felagið Christiani & Nielsen hava bygt okkurt í samband við Nilen. í stílinum stóð m, a.: „Danske ingeniører dæmmede Nilens vand op og lavede store kraftværker.« *x BARNAMATUR Burtur úr hesum 5 orðunum skulu tit finna nøvnini á 5 vanligum húsdjórum: SÁLARSORG — VRAKTOSKUR FRÍSKLIGUR e BLAÐMENN — LÆKJUR *x Svar uppá 5 spurningar: 1) Týsklandi. 2) Xantippu. 3) 10. 4) zloty. 5) rendez- VOUS. *x RUSSISKT ORÐTAK: Piparsvein- ur er eins og fiskur á turrum landi. k ANDEILSRØRSLAN OG GRON- LAND. Um hetta evni skrivar danska andeilsblaðið »Samvirke«: >Í betragting af, hvad andelsbevæ- gelsen har betydet í rigets andre dele, vil de fleste vel finde det ganske natur- ligt, at andelsideen tages med i billedet, når man skal drøfte Grønlands fremtid — ikke for at påtvinge Grønland noget, mulighederne. konservative blade lufter at man har fuglt på punkt, kan det vist kun være en rent vanemæs- sig fjendtlighed overfor andelsideen. *x Hvat er fyri dullir. tú skrivar uppí bókina? ikki dullur. hatta er krimsidimsir. x Mamma, eg og at vit ongatíð skulu skeldast men for at klarlægge Nár en misstemning over, enkelte grønlændernes ønske dette udslag af almindelig Lærarin: hatta krussu- Næmingurin: Hatta er krussu- Sonurin: Lars hava gjørt av, aftur. Mamman: Sonurin: Tað gleðir meg at hoyra. Nei, vit ætla okkum at slá- ast beinan vegin. NÝMÓTANS LIST Gomlu listarmálararnir málaðu flest ir soleiðis, at symbolið kom til sjóndar á myndini, var einfalt og lívgevandi. Nú er tað symbolska, tað fatuliga og fólkaliga ofta burtur ella ógvuliga fjalt, og fyri ein part er nýmótans list tilevn- að av høpisleysum, einkisigandi pensla- strokum, veruleikafjarar og andliga deyð. Løgid er, at tey flestu, ið njóta skulu listina, í tøgn taka ímóti hesum lista- båbel, ið listarmetarar (móti betri vitan og uppfatan?) siga góð orð fyri. Nýmótans líst kann vera — og er ofta — góð og vandalig; men tessverri oftari talentleys, ófatulig og láturlig; ja, óna- turalistisk skýggj uttan fjarasta samband við jarðarknettin.