leygardagur 23. juli 1960síða 4

SOSIA Nr. 29 23. JULI 1960 LURIN 33, ÅRG Danska «Egnsudviklingsloven« »EGNSUDVIKLINGSLOVEN« — RØKKUR EISINI FØROYAR ið hevur verið hitt mætasta tiltak til frama fyri vinnu og vøkstri i Danmark, har arbeiðsloysið hevur verið størst og teir staðarligu møguleikarnir smáir, góðar. Lógin er vist ikki gjørd við føroysk. ari vinnu fyri eyga; men hetta er donsk ríkislóg, og í henni verður ið hvussu er ongastaðni sagt, at hon ikki geldur fyri Føroyar. Teir fyrstu Føroyingarnir hava nú eisini leita henda vegin og søkja sær stuðul í sambandi við hesa nýggju vinnulívslóggávuna. >ÓMAGASÁTTMÁLIN< Dagblaðið er firtið, tí vit hava nevnt fiskimarkssáttmálan, sum fólka- tíð vóru ítarstir at tann flokksmenn í síni fremja, ómagasáttmála. Ein 12 ára sáttmáli um 3 míla mark um somu tíð sum aðrar tjóðir annað- hvort seta sær ella berjast fyri 12 míla TAÐ LÝSIR í AFRIKU Bert fyri fáum árum síðan var meginparturin av Afríku í hvíta manna hondum; men byltingarnar har hava verið so stórar, at koloni- veldini hava ella eru í ferð við at sleppa takinum. Stødan í dag er henda: LOND UNDIR FREMMANDUM VELDI ALGEIR: hevur verið roknað sum partur av Fraklandi. 6 ára bardagi hev- nýggja ur ført til, at samráðingar um statsrættarliga stødu hava verid royndar ANGOLA: portugisiskt hjåland. BASUTOLAND: bretskt protektorat. BECHUANALAND: bretskt torat. MEROONS: undir bretskum yvirrædi. Folkaatkvøda partur protek- Innan mars 1961 skal landid skal gerast Cameroun-tjóðveld- gera av, um av Nigeriu ella inum MIDAFRIKANSKA TJÓÐVELDIÐ: autonomt tjóðveldi í ríkisfelagsskapi við Frakland: krevur fult sjálvstýri. CHAD: felagsskapi við Frakland tjóðveldi í ríkis- krevur fult autoromt sjálvstýri. DAHOMAY: skapi við Frakland. FEDERATION OF AND NYASALAND: europeiskum tingmeirluta í tjóðveldi í ríkisfelags- RHODESIA sjálvstýri = við Suðurrho- desiu og bretskt protektorat í Norð- rhodesiu og Nyasalandi. FRANSK KONGO: í rikisfelagsskapi vid Fraklandi FRANSK SOMALILAND: i franska rikisfelagsskapinum. GABON: rikisfelagsskapi vid Frakland. GAMBIA: hjåland. ELFENBEINSSTRONDIN: Frakland roynir at hjåland tjóðveldi i bretskt tjóðveldi í ríkisfelagsskapi við KENYA: bretskt vinna fult MAURITANIA felagsskapi vid Frakland. hjåland; sjúlvstýri tjóðveldi í ríkis- kann eisini koma Føroyingum til Tey tiltøk, ið hitt almenna hevur | gjørt í samband við smærri virki á | bygdunum, loysa ikki uppgávuna til fulnar. Til tess er hin tøka peningaliga orkan ov lítil; tað vil tí verða av al- stórum týdningi, um vit kunnu troyta tær økonomisku keldur, ið vit hava at- gongd til í hinum partinum av ríkinum. A —WW marki, er og verður ikki annað enn ein ómagasáttmáli. Fólkaflokksmenn vóru fyrstu at ásanna at so var, tí so skjótt teir vóru farnir úr landsstýrinum, vóru teir til reiðar at taka teirra egna sátt- mála av. Tað eydnaðast JAVNADARLANDS. STÝRINUM at koma ómagasáttmálan- um til livs, og tað er royndur ,utur, at vit í dag hava 12 míla mark við undan- eisini teir málatíðin er stytt við 4 árum. MOSAMBIQUE: land. NIGER: tjóðveldi í við Frakland. NIGERIA: verður sjálvstýrandi lim- ur í bretska heimsveldinum 1. oktbr. PORTUGISK GUINEA: portugisiskt hjáland. RUANDA-URUNDI: skapsøki undir belgiskari SIERRA LEONA: bretskt verður sjálvstýrandi limur av heimsveldinum 27. apríl 1961. SUÐURVESTAFRIKA: St-mandatøki undir sudurafrikanskari umsiting. SPANSK GUINEA: spanskt hjáland. SPANSK SAHARA: spanskt hjáland. SWAZILAND: bretskt protektorat. TANGANYIAKA: undir bretskari umsiting. fær sjálvstýri í september. UGUNDA: bretskt protektorat. ZANZIBAR: bretskt protektorat. portugisiskt hjá- rikisfelagsskapi St-formyndar- umsiting. hjåland, bretska OVARA VOLTA: tjóðveldi i ríkis- felagsskapi vid Frakland. TEY SJALVSTYRANDI LONDINI f AFRIKU ERU HESI: CAMERUN: Stdóki undir franskari umsiting, sjålvstyrandi frá 1. januar 1960. KONGO: belgiskt hjåland. sjålvstyr- andi frå 1. juli 1960. ETIOPIA: sjålvstyrandi kongariki. SAMEINDA ARABISKA TJOD- VELDIÐ: fyrrv. bretskt protektorat, sjålvstyrandi síðan 1936. GHANA: sjálvstýrandi síðan 1957, limur í bretska heimsveldinum. GUINEA: sjálvstýrandi síðan 1958: | einasta franska hjáland. ið atkvoddi ímóti nýggju stjónarskipan de Gaulles. LIBERIA: sjálvstýrandi LIBYA: italskt stýrandi síðan 24. des. MADAGASKAR: rikisfelagsskapinum. tjóðveldi. hjáland. sjálv- 1951. sjålvstyrandi fyrrv. limur av franska MALI FEDERATION: limur av rikisfelagsskapinum. sjålvstyrandi franska } MAROKKO: fyrrv. franskt protek- torat, sjálvstýrandi frå 2. mars 1956. | SOMALIA: fyrrv. italsk hjáland, sjålvstyrandi frá 1. juli 1960. SUDAN: condominium, 1956. fyrrv. bretskt.egyptiskt sjålvstyranri frå 1. jan. taksreglum fyri Bretum, eins og sátt Í av allari fiskiveidi i danska ríkinum. bók Jørgen natur og Hetta litla brot er år Frants Jacobsens: »Færøerne, folkk, har hann ger upp munin millum »proletariat og almue«. »Forskellen mellem proletariat og al- mue tør vel siges at være den, at al- muen, som er rodfæstet, oftest bonde. født, besidder en kultur, en folkelig dannelse som er grundlæggende for, ja, kærnen i hele folkets væsen, me- dens proletariatet er rodløst, affarvet menneskemateriale, atomiseret almue for at bruge et moderne udtryk.« PT veitst tu Le > | AT i Føroyum eru umleid 2 åseyd- ir uppá Fólkið. Flett verður umleið 50 pst. av áseyðatalinum, í ðrum londum uppí 150 pst. AT av øllum lendi í Føroyum eru umleið 5 pst. uppdyrkað; hildið verður, at umleið 20 pst. kunnu uppdyrkast. AT í 1930 var framleiðslan av epl- um 26 790 tn., rótum 1538 tn, og hoyggj umleið 8 milj. kg. AT tá langfarafiskiskapurin var byrj- aður, veiddu Føroyingar umleið 40 pst. AT í árinum 1920 mistu Føroyingar SUDURAFRIKUSAMBANDID: styrandi limur av bretska heimsveld- inum. Europeiskt minnilutastýri. TOGOLAND: fyrrv. St-oki undir franskari = umsiting. Sjálvstýrandi frá 27. apríl 1960. TUNIS: fyrrv. Sjálvstýrandi frá 20. mars 1950. sjálv franskt protektorat. KYPERN, henda nógv umrødda | oyggin i eystara parti av Miðjarðar- havinum, fer nú at fáa sjálvstýri frå í 16. august í ár. Hon hevur verið bretskt hjáland síðan 4. juni 1878. 1925 gjørdist hon bretskt krúnu-hjá- land. x EITT KONUBROT. 25 húsmóður í New York hevur gjørt av at Kanalina ára gomul royna at svimja tvørtur um — allan vegin undir vatninum. Frosku- menn skulu syrgja fyri. at hon fær nóg | mikið av ilt allan vegin. | * >UNIVERSE DAPNE«, størsta skip er farið av barkastokki i Japan. Tad er 289 m langt, 41 m breitt og 20,4 m djúpt. Hetta er tangaskip, 106 400 tons. heimsins x PROVTØKUSVIK. tøkan skuldi fara fram i ein prentari latid ein skrivligu uppgåvunum. Tál studentspróv- Kairo, hevði næming fáa eitt Hesar vóru seinni seldar fyri bersprísir. Bara ein cinsamallur vildi ikki vera uppi i svikunum. Teir, id byrjaðu rokna við at fáa lív- eintak av studentur hesi svik. kunnu langt fongsul. * ' Russar hava langt frå gjørt sina skvidu i samband vid handilssátt- málan við Danmark. Teir hava enn ki keypt 5000 tons av smøri, 1000 | tons av osti og 10 000 tons av sild, ið teir høvdu bundið seg til. * TØNSBERG BLAÐ um vitjan Miko- Noreg: Fyri tað fyrsta leyg hóttaði jans í hann. fyri tað næsta hann og | fyri tað triðja húðflongdi hann okkara Og allan henda fúla lestur skuldi Noreg sita og vinur dagsins leiðandi menn í lurta eftir. * 62 mans á havinum. Hetta var 2 pst. av manningini hetta árið. TAÐ ER VERULEIKI AT tað so gott sum ikki hevur verið grett um á tingi at hjálpa fólki til lagalig húsabyggingarlán, fyrr enn JAVNAÐARFLOKKURIN tók vild og legði fram uppskot um húsaláns- grunn. DANMARK Í AFTURHOND. í 1958 var Svøriki tað land í heiminum, har tað doyðu minst av gllum nyføddum børnum. Hetta árið doyðu bara 16 av hverjum 1000 nyfødingum, síðan komu Holland og Ísland við 17, New Zea- land við 19, Australia við 20 og Sov- jetsamveldið við 22. Danmark kom langt longur niðri á listanum; men Danmark er ógvuliga frammarlaga á einum øðrum øki, ti har verða fødd 5000 børn uttanfyri hjånarband og beint verður ólógliga fyri 15000 fostrum á hverjum ári. SAGT Í SUÐURAFRIKU: Tá hin hvíti maðurin kom, var land- ið okkara og bíblian hansara. Í dag er bíblian okkara og landið hansara. x »MARINARI«, soleiðis verður ein tóm ølfløska nevnd í bretska herskipa- flotanum, tí ølfløskan eins og marina- rin »hava gjørt sína skyldu og er til reiðar at gera tað einafrð aftrat. oltekamin med den geniale BREESE BRÆNDER giver Dem VALDEMAR LUTZEN Telefon 1020 — Tórshavn. Tapet til sølu Eg geri kunnugt, at eg havi TAPET til sólu. GUNNAR K. MOURITSEN Telefon 2167 Niels Finsens geta 48. Heldur tú ikki Sosialin So bílegg hann hjá 3 postverkinum