leygardagur 6. august 1960síða 1

FRÆLSI SEV 1. august hevði SEV aðalfund í Vest- manna. Áðrenn fundin vóru luttakarar- nir uppi í fjøllunum og sóu byrging- arnar og tær útbyggingarnir, ið felagið er farið undir uppi á Mýrun. Samtykt var at taka eitt lán uppá 14,5 mil. kr. vid statsveðhaldi. — Greitt varð frá at í ár skal leggjast ein linja aftrat í Eyst- uroynna, og byrjað skal verða uppá eina nýggja linju til Havnar. Henda skal verða liðug til heystar næsta ár. Ljótur tingsiður Olavsøkudag tá tingið varð sett, var nógv fólk samankomið at vera við til fremjanina av okkara søguliga tingsidi — at seta tingid sjálvan Olavsøkudag, og millum tey mongu vóru útlendskir gest.r. Gløgt er gestsins eyga, er gamalt orða tak. Tað var eisini okkurt sum fall teim um serliga sjónskt í eyguni, at síggja tann ésømiliga atburð, sum varð sýndur av vissum tingmonnum, við at rýma út úr tingsalinum, meðan løgmaður helt rødu, og við ikki at reisa seg, tá rópt varð eitt trýfalt hurra fyri Fríðrikki kongi. Hver mátti vera tann Føroy.ngur, sum ikki sårliga skammadist yvir tann ljóta tingsid, 5 nakrir av okkara ting- monnum henda dag syndu. Og ikki so løgid, um onkur av teimum fremmandu ristu á høvdid, at síggja Føroyingar syna sinum øldargamla tingi so lítla virðing. Eitt var so at rýma út, men so uppá loftið at torna við stólum og gðr- um, má hardliga átalast, tá hetta verður framt av tilkomnum og mentaðum monn um. Kann vera, at teir, sum rýmdu úr ting salinum hava ætlað hetta sum eina vanvirðing móti løgmann. Men tó skulu teir tingmenn, sum sýnast at vera so lítið at sær komnir, vita, at van- virðingin júst verður vend móti Før- oya løgtingi. — Og so mikið grefligari verður hetta, tá tað eru teir nationalu, ið sýna tinginum so lítla virðing. Teir. nationalu hava so mangan vist, at teir eru nationalistar omanfyri háls- vølin. Áhoyrari. mo LOOP 5“ <= „iðróttin 07 Fótbóltur. Í morgin verður hin av- gerandi dysturin millum KÍ og HB um Føroya meistarahestið i fótbólti. Hesin dystur verður í Klakksvík. KÍ hevur 6 stig og HB hevur 7 stig. Tað krevst tí KÍ at vinna dystin, um tað skal gerast Føroyameistari, meðan tað fyri HB ein- ans krevst javnleikur. KR, íslendska fótbóltsliðið fór heim aftur uttan at hava vunnið nakran dyst. Fyrsti dysturin — móti HB — varð javnleikur; men hinar 3 dystirnar taptu íslendingar: móti KÍ 3—4, móti býlið- inum i Havn á 6lavsøku 2—3, og móti B36 1—4. JAVNADUR Vilhjálmur Tårs | íslendskur politikkari, illa kroystur. Ein av fremstu monnum innanfyri ís- lendska framsóknarflokkin, Vilhjálmur Tørs, hevur verið noyddur til at Jagt frå sær starvid sum stjóri fyri Tjóð- banka Íslands. V. Tórs er stjóri fyri íslendskum olju- felag, sum saman við Esso hevur havt ólógligt handilssamband við ameriku- menn við flogvøllin í Keflavík. Aftrat hesum er so talan um valutasvik. Hendan hending kemur framsóknar- flokkinum ógviliga illa við. ————————"<wWi— Kappróðurin í Havn á ólavsoku var ikki væleydnaður — vindurin var ov nógvur, og so kom eisini oysregn. Tey, ið vunnu vóru hesi: Gentubátar: Hav- frúgvin, Vestmanna, dreingir gamlir bátar); Sílið, Havn, (nýggir bátar): Beinta. Miðvági, 4-mannafør (dreingir): Blikur. Kvívík, 6-mannafør: Smiril, Vági, gomul 8-mannafer: Hvalurin, Eiði, nýggj 8rmannafor: Skúgvurin, Sandavåg, 10-mannafør: Sumb.ngur. . . Rættleiding f 14. September tann 27. juli i bræv til postmeistarans, år stendur = opið Tórshavn. Hettar bræv inniheldur ljótt álop á harra J. R. Bjartalid og eitt konufólk, ið ber post út her i bygdini. Við tað. at nevnda bræv er undirritað H. J. Joensen, Klakksvík, skulu vit við hesum siga frá, at vit hava ikki skr.v- að hettar bræv, og tað kundi heldur ikki fallið okkum inn at gjørt so ómanns- ligt og býtt álop á J. R. Bjartalíð og eina kvinnu, sum stríðist fyri at syrgja fyri sær og sínum og hevur røkt hettar starv sítt, eftir hvat vit hava frætt, sera væl. Vit halda at slíkt er alt ov skitið. Vit vilja tí krevja, at nevndi H. J. Joensen, Klakksvík í 14. September for- telur okkum, hvar í Klakksvík hann býr og gevur okkum sítt fulla navn, so at lesararnir ikki mugu gita millum fleiri við sama navni. Og er hann ikki maður fyri tí, so vilja vit krevja, at 14. Sep- tember útvegar lesarunum nevndu upp- lýsingar. Vit rokna tí við at hettar verður greitt beinleiðis. Hans Jacob Joensen (hjá Dáva) Vágsheyg, Klakksvík. Hans Jacob Joensen, (úr Kollafirdi) Postbox 41. — Gerðareiði, Klakksvík Tekur inn at sær Aktuelt 2. august skrivar: Den færøske forfatter Adrian Johan- sen, som har berejst Færøerne i egen- skab af indremissionsk missioner er (og- så) blevet fortørnet over den såkaldte Færø-film »Tro, håb og troldom«, for det første ; al almindelighed, han hæv- der, at filmen sårer og skader på det nationale område, for det andet fordi han mener at kunne påvise, at han har stået model til den »missioner«, Povl Reichhardt fremstiller filmen. Adrian Johansen siger, at han såmænd ville ta- ge det let, hvis der blot var tale om en BRØDRALAG SOSIALURIN ———— NR. 31. LEYGARDAGIN 6. AUGUST 1960 33. ÁRG. Løgmannsrødan á 6lavsøku Eitt tingår er farið, árið 1959-60. Tað er vert, eins og siður hevur verið sein- astu Olavsøkurnar, at meta árið, id fór, og nema við tað, ið væntandi verður at bera við í komandi tingári. Okkum stóð á nøglum í so mongum fórum. Innløgurnar, ið seinasta árið fløddu inn úr Íslandi og lutvís eisini úr Noregi og øðrum londum, fjaraðu hjá mongum fiskimanni og sviku heilt hjá summum. Skipin: høvdu vit ikki, kundu taka farleysu fiskimenn okkara, og fles- tu av okkara gomlu skipum eru ótíðar- hóskandi. Heraftrat eru tey undir nú- sum verandi veiðulíkindum ov veiðulítil at føda mannin. Fæstir, ið hava verið við hesum skipum, eru slopnir undan at koma á minstulgnargrunnin. Nidurskurdurin av penfhgsvirdinum í Íslandi bar við sær, at lønarkorini, ið okkara fiskimenn høvdu havt sein- astu árini har uppi, versnaðu so nógv, at Fiskimannafelagið við árslok helt seg noyðast at sýta limum sínum at taka við teimum lønarkorum, ið íslendskir útgerðarmenn buðu teimum. Kortini vó- ru um jóltíðir og í byrjan av januar nakrir 100 føroyskir fiskimenn og ar- beiðsmenn farnir upp til Íslands at sigla og arbeiða í landi. Tá 5 torra-fiskiskapurin royndist væl fingu hesir fiskimenn, håast niðurskurð- in, nóg so væl burturúr. Við årsbyrjan fóru so samráðingar fram Føroya fiskimannafelags og is- lendsku útgerðarmanna millum, men tessverri uttan úrslit. Hetta kom fiskimonnum illa við, tí hópur av teimum, fleiri hundrað, høvdu litið á at sloppi vid islendskum skipum eins og årini frammanundan. Teir ko- mu at sita alt várið vid ongum, ti her heima hjå okkum vannst einki hjå man- ni. ið ikki slapp við einum av okkara stóru trolarum ella stóru línuskipum. Vanligur útróður varð foraður av óveð- ri. Fyri teir, ið ikki høvdu stórt far at fara við, var veturin av verstu uppi- løguvetrum. Seinri tá torrin var av, og komið var langt úr á várið, varð fiskimannafelags- ins bann avtikið. Fóru tá nakrir hundr- að fiskimenn til Íslands uppá somu løn- ar- og arbeiðstreytirj ið íslendingar høvdu boðið, men sum fiskimannafel- agið áður hevði havnað. Hesar lønar- og arbeiðstreytir sigast at vera tær somu sum islendskir fiskimenn sjålvir hava. Hvussu id hevur hyldnast hjå okkara fiskimonnum har uppi, og hvussu ið gingist teim hevur at fáa peningin heim, man vera ymiskt, eftir sum frættist. Hjá onkrum hoyrist at hava gingist toluliga væl, men tað skal hava verið ógvuliga Vevskúlin ið ætla sær á Næmingar, vevskúlan komandi vetur, biðjast um at siga frá tann 11/8 1960 við at ringja til Bergljót av Skarði, telefon 2520. ———————————iieøiiiii ironiserende spøg, men her er jo tale om »en så åndssvag og latterlig person, at fremstillingen kun kan få selv guds- bespottere til at trække på skulderen«. trupult hjå ødrum at fåa pening sin. Tá ið eg komi so nógv inn á is- lendsku viðurskiftini hjá okkara fiski- monnum, er tað tí, at vinnan har uppi hevur seinastu árini verið ein ógvuliga týðandi táttur í okkara innløgu. Okk- ara húsarhald nervast ti mikid av ti innløgubakbresti, vit hava verið fyr. har uppi í Íslandi. Tað er sjálvandi beint, at fiskimanna- felag okkara hevur samráðingar eisini um arbeiðs- og lønarsåttmålar við út- lendskar. útgerðarmenn og útlendsk fe- løg, tí har stendur tann einstaki fiski- maðurin ov veikur, um hann einsamall- ur skuldi greitt síni lønarkor, men so týdningarmikið sum málið er, hevði tað vist verið beinast, um landsstýrið varð tikið við, tá ið samráðingar fóru fram. Valuta- og aðrir spurningar, sum einans hitt almenna hevur avgþrandi at siga í, leika altíð á í avtalum við fremmand- ar tjóðir. Tað tykist landsstýrinum vera vert at hava hetta í geyma fyri fram- tíðina. Hini nýggju skipini. Óveðursvetur var sum sagt. Á mongum plássum kom ikki fjøl á flot, tí menn eingi nýggj skip áttu. Men hóast óveðrið, royndust okkara nýggju línuskip væl. Tey kundu uttan ihald vera á fiskiskapi kring Føroyar allan veturin og várið. Okkara nýggju línubátar fingu henda vetur eldroynd sína. Teir royndust so væl, at ongan vetur síðan kriggslok hev- ur verið seld so nógv feskfiskanøgd, sum teir løgdu á land í Onglandi av veiðu undan Føroyum. Hevdi veturin verið góður, so okkara gomlu skip, sum ofta áður hevur hent, eisini kundu luttikið í veidink, vildi søluúrslitið borið av øllum. Hin samlaða feskfiskasølan til Bret- lands var seinasta vetur og til nú — frá 1. januar til juni — kr. 20.700.000 ímóti kr. 14,700,000 somu tíð í fjør. Henda góða roynd við teimum nýggju línubátunum — og so væl sum teir eis- ini royndust á saltfiski — hevur givið útgerðarmonnum og fiskinfannasamtøk- um kring alt landið hug at fáa sær slik fiskiskip. Vit hava fingid 12 linuskip. Tilsøgn er givin um studning til 27 linuskip. Av hesum eru 12 í gerð í Noregi og Fraklandi og 1 á Tórshavnar skipasmið- ju. Umframt er sum sagt givin tilsøgn um studning til 5 línuskip úr Eystur- týskalandi. Av nútímans trolarum hava 14, harav 2 smærri. Haraftrat er Í stórur Í gerð í Portugål. ' vit tilsamans til eru kr 9044. beinanvegin at miljónir i Utgoldnir studningur dato úr landskassanum 740.00 og standa fyri útgøldnar = stívar 2 studning.. verða Umsóknir um studning til lán til línu bátar liggja í hópatali inn. hjá lands- stýrnum, realkredittinum og fiskarí- bankanum. Sum monnum kunnugt, tók tingið við belgiska tilbodnum at byggja 30 stórar línubtar og okkum 75 pst av byggikostnaðinum. Ein rammusáttmáli er fyribils gjørdur við avvarandi belg- men ruðuleikin av læna isku skipasmiðju,