leygardagur 6. august 1960síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
6. AUGUST 1960
33, ÁRG.
HVOR ER FLOKKUR TÆNASTU-
MANNA.
Gallup roynd í Danmark millum tænastumenn gav til úrslit, at stórur meira-
luti helt, at JAVNAÐARFLOKKURIN best hevði vart áhugamál teirra. Innan-
fyri allar flokkar uttan teir konservativu hildu tænastumenn, at JAVNAÐAR-
FLOKKURIN vardi
Talið av teimum, ið hildu at teir
Radikalu og Vinstruflokkurin best var-
tænastumanna, var bert ein
Javnaðarflokki-
du áhugamál
tíggjundapart mótvegis
num
Millum Radikalu
Retsforbundets var prosenttal teirra,
flokk
millum
te.rra og
ið
tæn-
javn-
veljarar
Javnadarflokkin verda
tad
hildu
astumanna, sama sum
arfólk sjálvi.
teirra áhugamál betur enn teirra egni flokkur.
løntakarar — annaðhvort tað eru ar-
handils- og skriv-
tænastumenn, hava
ásannað, at flokkur teirra JAVN-
AÐARFLOKKURIN — hesin flokkur,
ið hevur sett sær sum endamál at trygg-
beiðarar, fiskimenn,
stovufólk ella aðrir
er
ja hvørjum einasta løntakara bæði góð
arbeiðslíkindi
arbiiði.
rættvisa úrtgku av
og
sínum
kunnu
til
mótstøðumonn-
poli-
orðanna
vali
tað nærkast
taka
hvøss orð
Tá ð
tikkarar harðliga
ofta
og nýta móti
um; tað gjørdi eisini Kennedy, tå hann
var vordin kosin til forsetavalevni demo
kratanna til valid i USA 8
»Eg kann ikki geva tykkum gylt lyfti,
men einans lova tykkum evnir og ar-
beidsorku mina, eins og eg vil heita
á amerikanska fólkið um at leggja
rygg til fyri at vinna tað aftur, id 8
svøvnur undir Eisenhoher hevur
okkum ..….«
nov. í ár:
ára
forkomið
GESY [1141
AUGUST: 15. Mhåriumessa, til
minnis um himmalsferð Mariu. —
23. Hundadagarnir enda. — 24.
Bartalsmessa, fyrsti heystdagur.
26. Líradagur, farið verður at draga
28. Tær ljósu næturnar en-
líra.
da.
på
— 20 ÁR FARIN - —
INNANOYGGJA:
13. aug. Tjaldrið verður lagt.
16. aug. Hjålparlidini, ið stovnað eru at
verða til reiðar undir loftálopum ella
øðrum kríggshendingum. fáa gassmask-
ur.
20. aug. Kunngjørt verður, at tað er
ikki loyvt fólki at flyta inn skjótivápn
og lóður
UTTANLANDA:
14. aug. Týskararnir byrja at skjóta við
stórum kanónum frá Fraklandi yvir á
Bretland.
17. aug. Tyskland sigur frå, at øll skip,
ið nærka seg Bretlandi, verða niður-
sekt.
19. aug. Bretsku herdeildirnar í bretsk-
um Somaliland. i Afrika rýma undan
Ítaliumonnum.
x
TJEKKOSLOVAKIA er vorðið fyrsta
land í kommunistabólkinum aftaná Sov-
jetsamveldið, ið higartil hevur kunnað
nevnt sosialistiskt ríki.
somu tíð hava teir gjørt nýggja grund-
lóg og broytt navnið á landinum. Her-
eftir verður navn landsins: Hitt tjekko-
slovakiska tjóðveldið. i
lanndinum eru nú 8,8 mili. tjekkar, 3,7
milj. slovakkar eins og 165.000 týskarar.
seg fyri Um
sosialistiska
er
tst i |
4 + OD ge
AT JAVNADARMENN
å ting i 1928, medan Vinnuflokk-
urin, ið stovnadur var av keyp-
monnnum, og arbeidsgev-
moti javnadar-
komu
reidarum
arum sum móttrýst
flokkinum, fekk sinar fyrstu
valdar i 1936.
AT eitt kúfóður er 12.000 kv. ett
såtulendi 700 kv. m og eitt tunnulendi
350 kv
AT eitt skinn av grind vegar 75 kg —
50 kg av tvøsti og 25 kg av spik..
AT Kunoyggin er javnhøgasta oyggj i
menn
m,
m.
ti
er
landsparturin i
Afriku.
land:num.
hesin
KONGO i
øllum
KATANGA,
nógv umrødda
hann, ið rikastur er i
Her er stórt partafelag , hvers størsti
partaeigari er Leopold, fyrrv. Belgiu-
Union Miniere du Haut Ka-
tanga, soleiðis eitur felagið, hevði fyri
kongur
5 árum síðan 1,4 milliard krónur í
partapeningi. Felagið framleiðir 8 pst.
av øllum heimsinns kopari, 75 pst. av
øllum kobolt og í rúgvuvís av tin., sin-
ki og koli. Somuleiðis er uran-fram-
leiðslan ein hin størsta í heiminum.
MOA MARTINSON, svenskt skald:
Hann tók mótgangin sum ein mað-
Hann gav konuna skuldina.
*x
DANMARK NR. 1. Av danska hand-
ilsflotanum, ið nú telur umleið 2 milj.
hava ikki enn 91 pst
skipinum dielselmotor. Síðan kemur
Svoríki vid 89 pst. og Noreg við 85 pst.
USA og minsta tal
dieselmotorskipum, åvikavist bara 4
15 pst. 30 pst. av ollum heimsins diesel-
ur.
tons, færri av
Liberia hava av
og
motorskipum yvir 2000 tonsum hava
motorar frá Burmeister og Wain.
Heimsins størsta motorskip, hitt frans-
ka 50.000 stóra »Fabiola« hevur soleið-
is B&W 9-sylindara dieselmotor.
*x
ROKNA Í ØLI. Danska blaðið >AD-
VOKATBLADET« tekur brot
dómi úr Føroyum, har tað verður sagt.
»Sagsøgte mener ganske bestemt, af
det skete først eller midt i januar må-
ned, idet han endnu havde øl tilbage
fra den kasse, han havde taget hjem
til jul.«
úr einum
4
VAKSA UM NÁTTINA. Millum
rygggeislarnar hava vit brósk, ið ger at
benda kroppin
dagin bróski
rættuliga nógv, men um nåttina blotnar
tað aftur og við ti úrsliti, at vit eru 1—2
vit so lættliga kunnu
ymsar vegir. Um tornar
cm longri á morgni enn á kveldi.
h
Føroyum. Hon er allastaðni yvir 800 m
høg, hægstur er Kunoyarnakkur, 820 m.
AT samanlagt eru Norðoyar 240,77
kv. km. Sterst er Borðoy, 94,9 kv. km.
og minst Fugloy, 11 kv. km.
AT Noregskongur Hákun 5. gav
»seydabrævid« í Oslo hin 28. juni 1298.
adrir SIGA:
Í Dagblaðnum sigur »Hjåstaddur nr.
2< um teir gomlu, tá teir sungu til og
aftur frá útróðri:
„Hesin so ógvuliga høgt prísaði út-
róðrasangurin hevur nú kanska ikki
altíð verið so ævintýrkendur, sum
hann verður gjórdur til av hinum for-
lorna roykstovuromantikkinum, ið
helst er gitin og borin í heim i
punsabollum i
loftaður av
heimaprofetum,
yvir dampandi
og
men snjóllum
hava tikið hann til sín ... <
runleiki
N
—
mannnahavn småum,
sum
lt aen
„BA
TAÐ ER VERULEIKI
AT stórur partur ti skipaøking, ið
1940'årunum (eini 50
av
fór fram í
línubátar umframt allar trolararnar)
einans var gjørligur, tí vit høvdu
Vinnulánsgrunnin, ið var stovnadur
JAVNAÐAR-
mót-
eftir uppskoti
FLOKKSINS undir
stóðu afturhaldsins.
harðastu
UNGDÓMURIN. Fyri stuttum skrivaði
svenski sjónleikarin Edvin Adolphsen:
>Ungdómurin nú er heilt annarleiðis,
enn hann var í mínum ungu døgum.
Tað verður skjótt líka torfort at finna
eina seyminál í hondini á einari gen-
tu sum í einari hoyrúgvu.<
x
FÓLK. Aftaná
serstakliga á
koll-
árunum 1793
Saint-Just,
franska
NÝTT fronsku
veltingina,
og 95
ið legði til brots fyri
var tað ungur maður,
nýggja
Um uppalingina av
samfelagnum. ung-
dóminum segði hann:
Dreingjabørn yvir 5 ár skulu
SOGA latast franska tjóðveldinum
til felags uppaling. Teir sku-
lu ganga í serligum búnað
og liva av grønmeti, breyð. mjólk og
vatni og venjast til tøgn og vanvirðing
fyri vøkrum, stórorðaum røðum. Frá
16 ára alderinum og til 20 skulu allir
ungir menn gera tvungið arbeiði, frá 20
til 26 ár skulu teir gera hertænastu. Og
hann legði aftrat: Frá borgaraskapinum
koma allar landsins vanlukkur.
x
SAINT-JUST: Tad breydid, tey ri-
ku geva frå sær, er beiskt. Fólkið
hevur rætt til dagligt breyd.
x
HUNDAGALSKAPUR id
er ókend í Føroyum á okkara døgum. Í
1807, i
er sjúka,
Noreg doyði henda sjúka út í
Svøriki og í 1889.
i Tjekkoslovakiu er henda sjúka fram
vegis vanlig — eini 5000 tilfelli á hvørj
um ári. Á sama hátt er í Týsklandi, tó
Danmark
í minn. mun. Í Eysturríki fingu teir
beint fyri sjúkuni so seint sum í 1957.
x
VÆL SAGT: Maskinurnar kunnu
ongantíð konkurerað menniskjurnar
tí kunnu fram-
burtur, menniskjur
leiðast í hópatali uttan stórri kostn-
að og uttan faklærda arbeiðsmegi.
*
Á sjúkrahúsinum í Quebec í
Kanada
Ein bakteria er ikk: stórri enn so, at
tvørmåt hennara einans er 1 túsinda-
part millimetur i diametur og kann so-
statt ikk: síggjast við berum eygum. Ein
bakteria kann eftir einum samdøgri ger-
ast til 4 000 000 000 000 000 000 000 bak
Í teriur, ið samanlagt vildu vegað 40 milj.
tons; men ftíbetur gongur meginpart-
urin av hesum ódjórunum til grundar,
áðrenn tær fáa gjørt nakað um seg.
Lærlingar
Ein stórur tåttur í virki og arbeiði
okkara verður at beta um kor lærl-
inganna. Enn eru vit komnir ov stutt —
ella rættari ongan munandi veg á hes-
um eki. Vit skulu her leysliga tríva í
eina kanning. ið er farin fram millum
smiðjulærlingar í Danmark og vísa á,
hvussu fíggjarliga stóða lærlinganna er
har:
Vikuløn kr. 46
Bruk: kr. pst.
Kostur og vistar 11 24
Klæði, skógvar 0. a............. 11 24
Lummapeningur 12 26
Aðrar útreiðslur ................. 4 9
| ——.
Í alt 41 90
Meðallærlingurin sparir uppá bók 3
kr. um vikuna ella-6 pst., meðan 2 kr.
ella 4 pst. verða spardar á annan hátt.
A [ [[[[[f—————————————m——
hevur kvinna átt son, ið vá 16 pund.
Hetta verður hildið at verða heimsre-
kord. Frammanundan eigur hon 12
børn
x
SOKKAR: Bretsku kvinnurnar koma
í ár at brúka fleiri sokkar enn kvinnur-
nar í nøkrum ødrum landi í heiminum.
Brúkið var hetta seinasta ár sammett
við aðrar tjóðir:
Bretland ......... 12,4 pór.
Kanada 12,7 por.
USA 12,1 por.
ollekamin
med den geniale
BREESE
BRÆNDER
giver Dem
- mere varme
- bedre varme
VALDEMAR LUTZEN
Telefon 1020 — Tórshavn.
Tapet til sølu
Eg geri kunnugt,
TAPET til solu.
GUNNAR K. MOURITSEN
Telefon 2167
Niels Finsens gøta 48.
at
eg havi